Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/2540 K.2025/1488

Dava konusu istem: 04/03/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Ait Kurum ve Kuruluşlar ile Devlet Üniversitelerinin İlgili Birimlerinin Birlikte Kullanımı ile İşbirliği Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin, 7. maddesinin 2., 8., 9., 10., 11., 12. fıkralarının, 9. maddesinin, 10. maddesinin 1. fıkrasının iptali ile 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 9. maddesinin 3. ve son fıkralarının Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülerek iptali için itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 28/02/2024 tarih ve E:2020/3231, K:2024/391 sayılı kararıyla;

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun ek 9. maddesinde 6354 ve 6745 sayılı Kanunlarla yapılan değişikliklerin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulduğu ve Anayasa Mahkemesinin sırasıyla 03/10/2013 tarih ve E:2012/103, K:2013/105 sayılı ve 20/12/2018 tarih ve E:2016/181, K:2018/111 sayılı kararları ile iptal taleplerinin reddine karar verildiği gözetilerek davacının, Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek uyuşmazlığın esası incelenmiş;

Dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin, 7. maddesinin 2., 8., 9., 10. ve 12. fıkraları ile 11. fıkrasının ikinci cümlesinin, 9. maddesinin, 10. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemi yönünden;

Anılan düzenlemelerde, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 9. maddesine ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, belirtilen maddelerin iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 11. fıkrasının birinci cümlesi yönünden;

Söz konusu fıkranın ilk cümlesinde, süresinden önce hastane yönetimi ve öğretim elemanı tarafından sözleşmenin feshedilebileceğinin belirtildiği, öğretim elemanı tarafından sözleşmenin feshedilmesi dekanın uygun görüşü şartına bağlanırken, hastane yönetimi tarafından sözleşmenin feshedilmesinin herhangi bir şarta bağlanmadığı,

Ayrıca, 3359 sayılı Kanun'un ek 9. maddesinin üçüncü fıkrası ve dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 8. fıkrasında, öğretim elemanı ve diğer personel ile sözleşme imzalanması aşamasında fakülte dekanının (tıp fakültesi ile diş hekimliği fakültesi dışındaki fakültelerdeki üniversite personeli için rektörün) görüşünün alınması gerektiğinin öngörüldüğü,

Buna göre, öğretim elemanı tarafından sözleşmenin süresinden önce feshedilebilmesinin, (sözleşmenin imzalanması aşamasındaki gibi) dekanın uygun görüşünün bulunması koşuluna bağlandığı, yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca hastane yönetimi tarafından sözleşmenin feshedilebilmesi için de aynı koşulun aranması gerekirken, bu hususun göz ardı edildiği,

Bu itibarla, dava konusu fıkranın birinci cümlesinde, hastane yönetimi tarafından sözleşmenin feshedilebilmesi için dekanın uygun görüşünün alınması koşuluna yer verilmemesi sebebiyle hukuka uyarlık bulunmadığı,

Öte yandan, dava konusu fıkranın, süresinden önce sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin işlemlerin hastane yönetimi tarafından eğitim ve sağlık hizmet sunumunda aksamalara sebebiyet vermeyecek şekilde en geç üç ay içerisinde tamamlanacağına yönelik ikinci cümlesinin, birlikte kullanılan sağlık tesisinde bir arada sunulan eğitim ve sağlık hizmetlerinin gereklerine uygun olduğu sonucuna varıldığından, ikinci cümlede hukuka aykırılık görülmediği,

gerekçesiyle, 04/03/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Ait Kurum ve Kuruluşlar ile Devlet Üniversitelerinin İlgili Birimlerinin Birlikte Kullanımı ile İşbirliği Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 11. fıkrasının 1. cümlesinin iptaline, Yönetmeliğin diğer maddeleri yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, bireysel sözleşmeye konu hususların 3359 sayılı Kanun'da ayrıntılı şekilde düzenlendiği, sözleşmenin sona ermesini müteakiben kişinin üniversitedeki görevine döneceği, Kanun'un ek 9. maddesinin üçüncü fıkrasının son halinde de dekanın uygun görüşünün alınması öngörülmediğinden dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 11. fıkrasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 11. fıkrasının birinci cümlesinde, hastane yönetimi tarafından sözleşmenin feshedilebilmesi için dekanın "uygun görüşünün" değil Kanun'un ek 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca "görüşünün" alınması yeterli olacağından, anılan kısma yönelik iptal kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

04/03/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Ait Kurum ve Kuruluşlar ile Devlet Üniversitelerinin İlgili Birimlerinin Birlikte Kullanımı ile İşbirliği Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 7. maddenin 11. fıkrasında, "Süresinden önce hastane yönetimi tarafından sözleşmeler feshedilebileceği gibi dekanın uygun görüşü ile öğretim elemanı tarafından da sözleşme feshedilebilir. Bu talebe ilişkin işlemler hastane yönetimi tarafından eğitim ve sağlık hizmet sunumunda aksamalara sebebiyet vermeyecek şekilde en geç üç ay içerisinde tamamlanır." kuralına yer verilmiştir.

Söz konusu fıkranın ilk cümlesinde, süresinden önce hastane yönetimi ve öğretim elemanı tarafından sözleşmenin feshedilebileceği belirtilmiş, öğretim elemanı tarafından sözleşmenin feshedilmesi dekanın uygun görüşü şartına bağlanmış, hastane yönetimi tarafından sözleşmenin feshedilmesi için herhangi bir şart öngörülmemiştir.

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 9. maddesinin üçüncü fıkrasında, öğretim elemanı ve diğer personel ile "fakülte dekanının görüşü alınarak" sözleşme imzalanabileceği kuralına yer verilmiştir.

Dava konusu Yönetmelik maddesinde ise hastane yönetimi tarafından sözleşmenin feshedilebilmesi için Kanun'da sözleşmenin imzalanması aşamasında yer alan "dekanının görüşünün alınması" koşuluna, usul ve yetkide paralellik ilkesine aykırı şekilde dava konusu Yönetmelik maddesinde yer verilmemiştir.

Temyize konu kararda, hastane yönetimi tarafından sözleşmenin feshedilebilmesi için dekanın uygun görüşünün alınması koşuluna yer verilmemesi gerekçesiyle dava konusu 11. fıkranın birinci cümlesinin iptaline karar verilmiş ise de, 3359 sayılı Kanun'da "uygun görüş" değil "görüş alınması" zorunluluğu bulunmaktadır.

Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır.

Kanundan sonra gelen yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. Belirtilen hiyerarşinin, yönetmelikler bakımından bir ifadesi niteliğini taşıyan Anayasa'nın 124. maddesinde de.

Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralına yer verilmiştir.

Bu itibarla, dava konusu Yönetmeliğin 7. maddenin 11. fıkrasının "Süresinden önce hastane yönetimi tarafından sözleşmeler feshedilebileceği gibi dekanın uygun görüşü ile öğretim elemanı tarafından da sözleşme feshedilebilir." kuralını içeren birinci cümlesinin, süresinden önce hastane yönetimi tarafından sözleşmelerin feshedilebileceğine ilişkin kısmının, Kanun'da yer alan fakülte dekanının görüşünün alınması zorunluluğuna yer vermemesi nedeniyle normlar hiyerarşisi ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Daire kararının iptale ilişkin kısmında, sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.