Danıştay 13. Daire E.2024/2028 K.2024/3548

Muratpaşa Belediyesi vekili Av. ... tarafından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlarda günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni verilmesine ilişkin olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi ile Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 63. maddesi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilen 08/11/2022 tarihli ihalelerin iptali istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına karşı açılan davada,

dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı idarece temyiz isteminde bulunulması üzerine, ... vekilleri Av. ... ve Av. .... tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 6100 sayılı Kanun'un 66. maddesinde ise, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukukî yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan ...'in davaya müdahalede hukukî yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 25/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

T.C.

DANIŞTAY

ONÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No:2024/2028 Karar No:2024/3548

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Belediyesi

VEKİLLERİ

Av. ..., Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlarda günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni verilmesine ilişkin olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi ile Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 63. maddesi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilen 08/11/2022 tarihli ihalelerin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; nitelikli doğal koruma alanı içerisinde yer alan Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmazın önündeki kıyı kesiminde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda kalan 909,23 m²'lik günübirlik kıyı kullanım alanına ilişkin kullanma izni talebi ile yine nitelikli doğal koruma alanı içerisinde yer alan Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsellerin deniz tarafında kıyı kesiminde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda kalan 674,00 m²'lik günübirlik kıyı kullanım alanına ilişkin olarak hazırlanan kullanma izni talebinin Bakanlığa (Tabiat Varlıkları Koruma Genel Müdürlüğü) iletildiği, Bakanlıkça söz konusu taşınmazların kullanma izin taleplerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi uyarınca ihale edilmek şartıyla uygun görülmesi üzerine,

söz konusu taşınmazlara ilişkin olarak günübirlik kıyı kullanım alanına kullanma izni verilmesine esas olmak üzere 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kullanma izni verilmesi için ihale edilmesi yönünde gerekli iş ve işlemlerin yapılarak ihale sonrası sözleşmenin imzalanması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarihli, ... ve ... sayılı işlemleri uyarınca olur verildiği, dava konusu taşınmazların kullanım iznine ilişkin 08/11/2022 tarihinde yapılan ihalelerin en yüksek teklifi verenler üzerinde bırakıldığı ve taşınmazlara ilişkin ihalelerin 15/11/2022 tarihinde onaylandığı,

... ada, ... parsel yönünden ... tarihinde; ... ada, ... ve ... parseller yönünden ise 16/03/2023 tarihinde 3 yıllığına kullanma izni verilmesine yönelik 1 yıl süreli ön izin sözleşmelerinin imzalandığı, davacı idare tarafından anılan ihalelerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 63. maddesinde, kullanma izni verilmesi ihalesinin, 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile yapılacağı ifade edilmek suretiyle, anılan Kanun'un ilgili maddesine atıf yapıldığı,

Yönetmelik'te atıf yapılan 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinde ise pazarlık usulüyle yapılacak işler sayılmış olup, anılan maddenin (g) bendinde, kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin pazarlık usulü ihaleyle gerçekleştirilebileceği kurala bağlandığından,

pazarlık usulünün uygulanabilmesi için kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif usulleriyle ihalesinin uygun görülmemesine ilişkin şartlardan birinin mevcut olması gerektiği;

2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca gerçekleştirilen uyuşmazlığa konu Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda kalan günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni verilmesi ihalelerinde; ihalelerin niteliği itibarıyla 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesinde aranan kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesinin uygun görülmemesi şartlarının gerçekleşmediği; başka bir anlatımla, dava konusu yerlerin hangi kullanış özelliğinden dolayı ihalenin kapalı veya açık teklif usulleriyle gerçekleştirilemeyeceğinin davalı idarece ortaya koyulamadığı,

diğer taraftan, dava konusu ihalenin "ivedilik" gerektirmediği, işin niteliği gereği rekabet ve açıklık ilkelerine daha uygun ihale yöntemleri olan kapalı ya da açık teklif yönteminin uygulanmasına olanak bulunmayan bir özellik ve nitelik taşımadığı,

ayrıca söz konusu günübirlik kıyı kullanım amacıyla ihale üzerinde kalan şirkete kullanma izni verilmesinde idareye yarar olup olmayacağı bakımından konu irdelendiğinde, 2886 sayılı Kanun'a göre açık veya kapalı teklif usulü ile ihalenin gerçekleşmesi halinde daha çok isteklinin ihaleye katılabileceği ve muhammen bedelin daha fazla üstünde teklifle ihalenin sonuçlanabileceği, böylece davalı idareye daha fazla yarar sağlanabileceği açık olduğundan, davalı idarece pazarlık usûlünün tercih edilmesine ilişkin olarak herhangi bir haklı sebep veya gerekçenin gösterilmediği;

Bu itibarla, dava konusu günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni verilmesine ilişkin ihalelerin niteliği itibarıyla 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile yapılamayacağı anlaşıldığından, Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların önünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlarda günübirlik kıyı kullanım amacıyla kullanma izni verilmesine yönelik dava konusu ihalelerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Bakanlık makamının ... tarih ve ... sayılı olurları ile ... ada, ... parsel ile ... ada, ... ve ... parselin önünde bulunan, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanların 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi ve Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 63. maddesi uyarınca pazarlık usulü ile 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesi hükümlerinde belirtilen gerekli ilanların yapılarak 3 yıl süreli kullanma izni verilmesi için ihale edilebilmesi yönünde gerekli teknik şartnamelerin hazırlanması ve

ihaleye ilişkin iş ve işlemlerin yapılarak ihale sonrası sözleşmenin imzalanması hususlarının uygun bulunduğu, ihale komisyon kararlarının 15/11/2022 tarihinde onaylandığı, ihale üzerinde kalan şahıslar ile 1 yıl süre ile ön izin sözleşmelerinin imzalandığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Nitelikli doğal koruma alanı içerisinde yer alan Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmazın önündeki kıyı kesiminde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda kalan 909,23 m²'lik günübirlik kıyı kullanım alanına ilişkin kullanma izni talebi ile yine nitelikli doğal koruma alanı içerisinde yer alan Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsellerin deniz tarafında kıyı kesiminde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda kalan 674,00 m²'lik günübirlik kıyı kullanım alanına ilişkin olarak hazırlanan kullanma izni talebi Antalya Valiliği tarafından Bakanlığa (Tabiat Varlıkları Koruma Genel Müdürlüğü) iletilmiştir.

Bakanlıkça söz konusu taşınmazların kullanma izin taleplerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi uyarınca ihale edilmek şartıyla uygun görülmesi üzerine, söz konusu taşınmazlara ilişkin olarak günübirlik kıyı kullanım alanına kullanma izni verilmesine esas olmak üzere 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile 3 yıl süreli kullanma izni verilmesi için ihale edilmesi yönünde gerekli iş ve işlemlerin yapılarak ihale sonrası sözleşmenin imzalanması hususları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarihli, ... ve ... sayılı makam olurlarıyla uygun bulunmuştur.

Dava konusu taşınmazların kullanım iznine ilişkin 08/11/2022 tarihinde yapılan ihaleler en yüksek teklifi verenler üzerinde bırakılmış ve taşınmazlara ilişkin ihaleler 15/11/2022 tarihinde onaylanmıştır.

... ada, ... parsel yönünden 23/12/2022 tarihinde; ... ada, ... ve ... parseller yönünden ise 16/03/2023 tarihinde 3 yıllığına kullanma izni verilmesine ilişkin 1 yıl süreli ön izin sözleşmeleri imzalanmıştır.

Bunun üzerine davacı idare tarafından anılan ihalelerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Kanunda geçen deyimlerden.

Kıyı çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, taşkın durumları dışında, suyun karaya değdiği noktaların birleşmesinden oluşan çizgiyi, Kıyı Kenar çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, kıyı çizgisinden sonraki kara yönünde su hareketlerinin oluşturulduğu kumluk, çakıllık, kayalık, taşlık, sazlık, bataklık ve benzeri alanların doğal sınırını, Kıyı: Kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasındaki alanı, (...) ifade eder.".

"Genel Esaslar" başlıklı 5. maddesinde, "Kıyılar ile ilgili genel esaslar aşağıda belirtilmiştir: Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. (...)". "Kontrol" başlıklı 13. maddesinde, "Bu Kanun kapsamında kalan alanlardaki uygulamaların kontrolu; belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye, dışında ise valilikçe yürütülür. İlgili bakanlıkların teftiş ve kontrol yetkileri saklıdır." kuralları yer almıştır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Pazarlık usulüyle yapılacak işler" başlıklı 51. maddesinde, "Aşağıda yazılı işlerin ihalesi, pazarlık usulüyle yapılabilir; (...) g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, (...)" kuralına yer verilmiştir.

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü" başlıklı 109. maddesinin (e) bendinde yer alan.

"Tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerine ilişkin olarak; hâlihazır haritaları aldırmak, gerekli görülen projeleri yapmak, yaptırmak ve onaylamak, her türlü araştırma ve inceleme yapmak, yaptırmak, izlemek, eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları yürütmek, kullanım yasağı getirilen alanların kamulaştırma veya benzer yollarla kamunun eline geçirilmesini sağlamak, kontrol ve denetim yapmak, gerekli görülen alanların korunması ve kirliliğin önlenmesi amacıyla yatırım yapmak veya ilgili idarelerin yatırım projelerini desteklemek,

bu alan ve bölgelerde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ilişkin her türlü tasarrufta bulunmak, işletmek, işlettirmek ve kullanım izinlerini vermek, korunan alanlara ilişkin insan ve finansman kaynağı sağlamak", Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

02/05/2013 tarih ve 28635 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı, sınırları kesin olarak belirlenmiş olan tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerinde yer alan.

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması, ön izin verilmesi, kullanma izni verilmesi, ecrimisil, tahsis, işletilmesi, işlettirilmesi ve tahliye işlemlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.". "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, sınırları kesin olarak belirlenmiş olan tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri kapsar.".

"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Bu Yönetmelikte geçen; (...) j) Kanun: 08/09/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, (...) ifade eder.". "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 109. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.".

"Kullanma izni verilmesi" başlıklı 61. maddesinde, "(1) Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde ilgili mevzuatı uyarınca yapılması mümkün olan yapı ve tesislerin yapılması amacıyla, en fazla otuz yıla kadar Ek-4 ve Ek-5’te verilen forma uygun olarak kullanma izni verilebilir. (...)".

"Kullanma izni ihale usulü" başlıklı 63. maddesinde, " (1) Kullanma izni verilmesi ihalesi, Kanunun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile yapılır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki Yerlerin İdaresi Hakkında Yönetmeliğin "Kullanma izni ihale usulü" başlıklı 63. maddesinde, "(1) Kullanma izni verilmesi ihalesi, Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile yapılır.

" kuralı bulunmakta olup, söz konusu maddesi uyarınca verilecek olan kullanma izinlerinin 2886 sayılı Kanun'un 51/1(g) maddesi uyarınca pazarlık usulü ile yapılacağı anlaşılmaktadır.

2886 sayılı Kanun'un "Pazarlık usulüyle yapılacak işler" başlıklı 51. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde, kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisine ilişkin ihalelerin pazarlık usulüyle yapılabileceği kurala bağlanmıştır.

Bu durumda, söz konusu Yönetmeliğin, sınırları kesin olarak belirlenmiş olan tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri kapsadığı.

Yönetmeliğe göre verilecek kullanma izninin, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde ilgili mevzuat uyarınca yapılması mümkün olan yapı ve tesislerin yapılması ve Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerin kullandırılması veya işlettirilmesi için idarece kişiler lehine verilen izni ifade ettiği.

2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde de, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlere ilişkin işlerin ihalelerinin pazarlık usulüyle yapılabileceğinin belirtildiği dikkate alındığında; nitelikli doğal koruma alanı içerisinde yer alan Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmazın önündeki kıyı kesiminde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda kalan 909,23 m²'lik günübirlik kıyı kullanım alanına ilişkin kullanma izni talebi ile yine Nitelikli Doğal Koruma Alanı içerisinde yer alan Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsellerin deniz tarafında kıyı kesiminde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda kalan 674,00 m²'lik günübirlik kıyı kullanım alanına ilişkin kullanım izinlerinin 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 109. maddesi ve Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altındaki İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında tesis edildiği,

davaya konu ihalelerin de söz konusu taşınmazlara yönelik olarak verilen kullanım izinleri uyarınca ilgili mevzuata uygun olarak 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi kapsamında pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

(X) KARŞI OY

Hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldıkları kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, tüzükler yürürlüğünü kanunlardan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve tüzüklerden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesinin mümkün bulunmadığı ve davalı idarenin 644 ve 648 sayılı KHK'lar ve kamu taşınmazlarıyla ilgili esas alınması gereken 2886 sayılı Kanun'un kendisine tanıdığı görev ve yetkilerle sınırlı olarak yönetmelik çıkarma yetkisi olduğu görülmektedir.

Yönetmeliğin 63. maddesinde, kullanma izni verilmesi ihalesinin, Kanun’un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile yapılacağı hükmüne yer verilmiştir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki bu taşınmazlar aynı zamanda tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerinde de olduğu için özel nitelikteki 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması Hakkında Kanun kapsamında da olduğu, bu bağlamda davalı idarenin 644 ve 648 sayılı KHK'lara dayalı olarak tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerindeki bu alanlarda, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması Hakkında Kanunu da dikkate almak suretiyle kendisine tanınan görev ve yetkilerle sınırlı olarak yönetmelik çıkarabileceği açıktır.

2886 sayılı Kanun’un pazarlık usulünü düzenleyen 51. maddesine baktığımızda, hangi işlerin pazarlık usulü ile yapılabileceği kurala bağlanmış, (g) bendinde, “Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin de kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi sayılmıştır.

Tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel çevre koruma bölgelerindeki Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin, kapalı veya açık teklif yöntemleri ile ihalesi uygun görülmediği takdirde pazarlık usulü ile kiraya verileceği, kullanma izni ihalesinin de 2886 sayılı Kanun'un 51/1-g maddesine göre pazarlık usulü ile yapılacağı düzenlenmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca uygulanacak ihale usulünün tespitinde idarenin sahip olduğu tasarruf yetkisinin, Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerindeki bu yerlerin 2863 sayılı Kanun kapsamında olduğu dikkate alınarak bu Kanun'un amacına da uygun şekilde kullanılması, ayrıca ihaleye katılacak istekliler arasındaki eşitlik, rekabet ve şeffaflık ile kamu oyu denetimi ilkesinin temel alınması gerekmektedir.

2886 sayılı Kanun’un 1. maddesinde, “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür” hükmüne yer verilmiştir.

Görüleceği üzere Yönetmeliğin atıf yaptığı 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu da esasen, idarelerin mal ve hizmet ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yapılacak ihalelere yönelik olup, 51/1-g maddesine göre uygulanacak pazarlık usulünün de bu amaçtan hareketle kurala bağlandığı dikkate alındığında, Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları ile Özel Çevre Koruma Bölgelerindeki yerlerin işletilmesi,

işlettirilmesi ve diğer yollarla ekonomiye kazandırılması amacıyla kullanma izni verilmesine ilişkin ihalelerin, 2886 sayılı Kanun'un 51/1-g maddesine göre yalnızca pazarlık usulü ile sınırlandırıldığının ve bu çerçevede kullanım izinlerine özgü olan ayrı bir kategori oluşturulduğunun kabulünün, Yönetmelik'ten daha üst konumda bulunan, onun dayanağını oluşturan ve korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarına ilişkin ilke ve uygulamalar ile gerçek ve tüzel kişilerin görev ve sorumluluklarının belirleyen 2863 sayılı Kanun'un amacına aykırı subjektif uygulamalara yol açacağı değerlendirilmektedir.

Öte yandan, 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinde pazarlık usulüyle yapılacak işlerin sayıldığı, anılan maddenin (g) bendinde, kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisinin pazarlık usulü ihaleyle gerçekleştirilebileceği kurala bağlandığından, pazarlık usulünün uygulanabilmesi için kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif usulleriyle ihalesinin uygun görülmemesine ilişkin şartlardan birinin mevcut olması gerekmektedir.

2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca gerçekleştirilen uyuşmazlığa konu kullanım izni ihalesinde; ihalenin niteliği itibarıyla 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesinde aranan kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesinin uygun görülmemesi şartlarının gerçekleşmediği; başka bir anlatımla, dava konusu yerlerin hangi kullanış özelliğinden dolayı ihalenin kapalı veya açık teklif usulleriyle gerçekleştirilemeyeceğinin davalı idarece ortaya konulamadığı, diğer yandan dava konusu ihalenin "ivedilik" gerektirmediği,

işin niteliği gereği rekabet ve açıklık ilkelerine daha uygun ihale yöntemleri olan kapalı ya da açık teklif yönteminin uygulanmasına olanak bulunmayan bir özellik ve nitelik taşımadığı, ayrıca söz konusu taşınmazlar önündeki kıyı alanının, kiraya verilmesinde idareye yarar olup olmayacağı bakımından konu irdelendiğinde, 2886 sayılı Kanun'a göre açık veya kapalı teklif usulü ile ihalenin gerçekleşmesi halinde daha çok isteklinin ihaleye katılabileceği ve muhammen bedelin daha fazla üstünde teklifle ihalenin sonuçlanabileceği, böylece davalı idareye daha fazla yarar sağlanabileceği açık olduğundan,

davalı idarece pazarlık usulünün tercih edilmesine ilişkin olarak herhangi bir haklı sebep veya gerekçenin gösterilmediği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu kullanım izinlerine ilişkin ihalenin niteliği itibarıyla 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesine göre pazarlık usulü ile yapılamayacağı anlaşıldığından, Nitelikli Doğal Koruma Alanı içerisinde yer alan Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı taşınmazın önündeki kıyı kesiminde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda kalan 909,23 m²'lik günübirlik kıyı kullanım alanına ilişkin kullanma izni talebi ile yine Nitelikli Doğal Koruma Alanı içerisinde yer alan Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsellerin deniz tarafında kıyı kesiminde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanda kalan 674,00 m²'lik günübirlik kıyı kullanım alanına yönelik hazırlanan kullanma izni taleplerine ilişkin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulü ile yapılan dava konusu ihalede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemlerin iptaline yönelik temyize konu İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.