Danıştay 13. Daire E.2024/2316 K.2024/4569

Dava konusu istem: Aksaklı güneş enerjine dayalı elektrik üretim santrali (GES) projesine yönelik önlisans başvurusunun, uygun bağlantı görüşü oluşturulamadığından bahisle Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 16. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca reddine ilişkin ... tarih ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verile... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirket tarafından yapılan Aksaklı GES projesine yönelik önlisans başvurusunun dava konusu ... tarih ve ... sayılı kurul kararı ile reddedildiği, söz konusu kararın 25/08/2023 tarihinde davacı şirketin KEP adresine tebliğ edildiği, Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca tebligatın 30/08/2023 tarihinde yapılmış sayılacağı anlaşıldığından tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde ve en son 29/10/2023 tarihine kadar dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 09/11/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu Kurul kararının şirketin temsilcisi konumundaki kişilere tebliğ edilmediği, usulüne uygun olarak tebliğ edilmeyen işleme karşı dava açma süresinin başlamayacağı, işleme karşı başvuru yollarının gösterilmediği, mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, Aksaklı GES projesi için ...tarihinde yapılan önlisans başvurusunun, Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'nin ... tarih ve ... sayılı olumsuz görüşü doğrultusunda, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 16. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca reddine ilişkin ... tarih... sayılı Kurul kararı alınmış, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu; "Yargı yolu" başlıklı 125. maddesinde, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin, yazılı bildirim tarihinden başlayacağı kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu düzenlemesi yer almıştır.

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Tebligat" başlıklı 21. maddesinde, "(1) Kurumca bu Kanuna göre yapılacak her türlü tebligat hakkında 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır, ancak ilanen yapılacak tebligatlar Resmî Gazete’de yayımlanır." kuralı yer almaktadır.

Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında, "(1) Bu Yönetmelikte geçen; (...) ppp) Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS): 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebligatçıkarmaya yetkili makam ve merciler tarafından Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi (PTT) vasıtasıyla yapılacak elektronik tebligat sistemini, (...) ifade eder.".

"Önlisans başvuru usulü" başlıklı 12. maddesinin üçüncü fıkrasında, "(3) Piyasada faaliyet göstermek üzere önlisans başvurusunda bulunacak özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişilerin; (...) c) UETS üzerinden tebligat adresi almaları ve bu adresi tebligata açık tutmaları, zorunludur.", "Bildirimler" başlıklı 58. Maddesinde, "(1) Kurumca bu Yönetmeliğe göre yapılacak her türlü tebligat hakkında 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunuhükümleri uygulanır, ancak ilanen yapılacak tebligatlar Resmî Gazete’de yayımlanır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a maddesinde, "Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.

(...) 7. Kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri. (...)

Birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir. Bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.

Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır.

Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

Bu Kanun uyarınca yapılan elektronik tebligat işlemleri, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yürütülür. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, sistemin güvenliğini ve bu sistemde kayıtlı verilerin muhafazasını sağlayacak her türlü tedbiri alır.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir."; "Usulüne aykırı tebliğin hükmü" başlıklı 32. maddesinde, "Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır. Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur." kuralları yer almıştır.

06/12/2018 tarihli ve 30617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde elektronik tebligat adresi "PTT tarafından, gerçek kişiler için kimlik bilgileri, tüzel kişiler için ise tabi oldukları sistem bilgileri esas alınmak suretiyle tek ve benzersiz şekilde oluşturulan ve UETS’ye kaydedilen tebligat adresi" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 125. ve 2577 sayılı Kanun'un 7. maddelerinde, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı belirtilmek suretiyle dava açma süresinin başlamasında, "yazılı bildirim"in esas alınması öngörülmüş olup, hak arama özgürlüğünün kullanılması bakımından, idari işlemlerin idare tarafından ilgililere açık ve anlaşılabilir biçimde bildirilmesi gerekmektedir.

Düzenleyici işlemler dışında kalan bireysel nitelikteki idari işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, dava açma sürelerinin hesabında, idari işlemin ilgilisine tebliğ edildiği tarihin esas alınması gerekmektedir.

6446 sayılı Kanun'a ve Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'ne göre Kurumca yapılacak her türlü tebligat hakkında 7201 sayılı Kanun'un uygulanmasının gerektiği, 7201 sayılı Kanun'a göre de, Kanun'la kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişilerine elektronik yolla tebligat yapılmasının zorunlu olduğu açıktır. Bu durumda, elektronik yolla yapılacak tebligatın hangi usulde yapılması gerektiğinin ortaya konulması gerekmektedir.

7201 sayılı Kanun uyarınca yapılacak elektronik tebligat işlemlerinin Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yürütüleceği düzenlemiştir. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca lisans sahipleri, Elektronik Tebligat Yönetmeliği'nde tanımlanan elektronik tebligat adreslerini almakla yükümlü tutulmuşlardır.

Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca da elektronik tebligat adresi PTT tarafından oluşturulan UETS adresi olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla, 6446 sayılı Kanun'un atfıyla 7201 sayılı Kanun uyarınca yapılacak elektronik tebligatın, 06/12/2018 tarihli ve 30617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliği'nin yürürlüğe girdiği 01/01/2019 tarihi itibarıyla, UETS adreslerine yapılması gerekmektedir.

7201 sayılı Kanun'un 7/a maddesinin 1. fıkrasına göre kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişilerine tebligatın elektronik yolla yapılması zorunlu tutulmuş, aynı maddenin 3. fıkrasında da birinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde 7201 sayılı Kanun'da belirtilen diğer usullerle yani normal tebligat yoluyla tebligatın yapılacağı düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu Kurul kararının ... tarih ve E.... sayılı Elektrik Piyasası Daire Başkanlığının "... talep numaralı önlisans başvurusu hk" konulu bildirim yazısı ile birlikte davacı şirketin kayıtlı KEP adresine 25/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından, dava konusu Kurul kararından 01/11/2023 tarihinde haberdar olunduğunun ileri sürüldüğü görülmektedir.

Bu durumda, davalı idarenin dava konusu Kurul kararının tebligatını davacı şirketin UETS adresine yapmadığı, davacı şirketin davalı idarede kayıtlı UETS adresi bulunmaması durumunda da 7201 sayılı Kanun'un 7/a maddesinin 3. fıkrası uyarınca normal yolla tebligat yapılması gerektiği, ancak dava konusu Kurul kararının sadece KEP vasıtasıyla tebliğinin yapıldığı anlaşıldığından, davacı şirketin KEP adresine 25/08/2023 tarihinde yapılan tebligatın usulüne uygun olmadığı ve usulsüz tebligat nedeniyle dava açma süresinin davacı şirket tarafından dava konusu Kurul kararının öğrenilmesinden itibaren başlatılması gerektiği, bu tarihin de davacı şirketin Kurul kararını öğrendiğini beyan ettiği 01/11/2023 tarihi olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, 09/11/2023 tarihinde açılan davanın süresinde olduğunun kabulü gerekirken, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.