Danıştay 13. Daire E.2024/2613 K.2024/3485

Dava konusu istem: ... Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından ... Menkul Kıymetler Ticaret A.Ş.’nin 01/01/2013-31/12/2013 ile 01/01/2014-31/12/2014 hesap dönemi, ...

Yatırım Holding A.Ş.’nin 01/01/2016-31/12/2016 ile 01/01/2017-31/12/2017 hesap dönemi ve CLK Holding A.Ş.'nin 01/01/2013-31/12/2013 hesap dönemine ait finansal tablolarına yönelik yürütülen bağımsız denetim faaliyetlerinin kalite güvence sistemi incelemeleri kapsamında Kurum uzmanlarınca incelenmesi sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu'nda tespit edilen mevzuata aykırılıklara istinaden,

anılan bağımsız denetim kuruluşu adına bağımsız denetim raporunu imzalayan sorumlu denetçi davacının "faaliyet izninin iptal edilmesine" ilişkin Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının ilgili kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından ... Menkul Kıymetler Ticaret A.Ş.’nin 2013 ve 2014 hesap dönemi finansal tablolarının bağımsız denetim faaliyeti, ... Yatırım Holding A.Ş.’nin 2016-2017 hesap dönemi finansal tablolarının bağımsız denetim faaliyeti ve ...

Holding A.Ş.’nin 2013 hesap dönemi finansal tablolarının bağımsız denetim faaliyetlerinin yürütüldüğü, ... Turizm Yatırımları ve Ticaret Ltd. Şti. için de 15/12/2015 tarihli Şirket Değerleme ve Aktif Varlık Yapısı Tespit Raporu’nun oluşturulduğu, davalı idare uzmanları tarafından söz konusu denetim dosyaları ve tespit raporunun incelenmesi neticesinde ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu'nun tanzim edildiği, ...

Bağımsız Denetim A.Ş.’de sorumlu denetçi olarak görev yapan davacı hakkında, bu raporda tespit edilen aykırılıklar nedeniyle Bağımsız Denetim Yönetmeliği’nin 42. maddesinin 1. fıkrasının (ç) ve (d) bentlerine aykırı hareket ettiği gerekçesiyle faaliyet izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; bağımsız denetimi gerçekleştiren denetçi kuruluş ve denetçilerde meslekî şüphe, güven, kaliteli denetimin gerçekleştirilmesinin esas olduğu;

davacının sorumlu denetçisi olduğu şirket hakkında 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yapılan denetimler kapsamında ... tarihli ve ..., ..., ... sayılı Denetleme Raporu’nun tanzim edildiği, bu rapora göre, ...

Menkul Kıymetler Ticaret A.Ş.'ye (...) ilişkin bağımsız denetim çalışmalarının ilgili bağımsız denetim standartlarına aykırılık teşkil etmesi, söz konusu standartlara aykırılıklar nedeniyle ... tarafından gerçekleştirilen hileli muhasebe kayıtlarının kuruluş tarafından tespit edilememesi sonucunda ...'un müşteri varlıklarının usulsüz bir şekilde ortakları tarafından kullanıldığı, ... tarafından gerçekleştirilen ve bağımsız denetçi tarafından tespit edilemeyen hileli kayıtlar ve düzenlemelere aykırı işlemler sonucunda 01/12/2015 tarihinde geçici olarak faaliyetleri durdurulan ...

Menkul Kıymetler Ticaret A.Ş.'nin Sermaye Piyasası Kurulu’nun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla tedrici tasfiyesine ve yatırımcılarının tazminine karar verildiği; ... Yatırım Holding A.Ş.’nin (... A.Ş.) bağımsız denetim çalışmalarının BDS 230, BDS 315, BDS 500 ve BDS 600'e aykırılık teşkil ettiği.

6362 sayılı Kanun’un 96. maddesi ve Seri:X, No:22 sayılı Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Standartları Hakkında Tebliğ'in ikinci kısmının "Bağımsız Denetim Faaliyetinde Bulunma Yetkisinin İptali" başlıklı 30. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine aykırı olarak yapılan bağımsız denetim çalışmalarında gerekli mesleki yeterlilik ve özen, güvenilirlik ve meslekî davranış gibi etik ilkelere uyulmadığı,

Seri:X, No:22 sayılı Tebliğ’in 30. maddesinin birinci fıkrasının b/3 ve b/4 bentleri kapsamında ilgili çalışma kağıtlarının denetim çalışmasını kanıtlama düzeyinin düşük olduğu ve özellikle risk değerlendirme süreçleri kapsamında uygun denetleme tekniklerinin kullanılmaması nedeniyle yeterli kanıt elde edilemediğinden bahisle denetim kuruluşunun sermaye piyasasında bağımsız denetim yetkisinin süresiz olarak iptal edilerek listeden çıkarılmasına ilişkin Sermaye Piyasası Kurulu Muhasebe Standartları Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının tesis edildiği,

ayrıca Kurul tarafından şirket hakkında Bağımsız Denetim Yönetmeliği uyarınca inceleme yapılması maksadıyla dosyanın davalı idareye de bildirildiği, bu bildirimden sonra davalı idare tarafından uyuşmazlığa konu inceleme raporunun tanzim edildiği, denetim kuruluşu tarafından Kurul’un anılan işlemine karşı açılan davada ...

İdare Mahkemesi’nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, davacının sorumlu denetçisi olduğu kuruluş tarafından hazırlanan üç ayrı şirket hakkındaki denetim dosyalarında ve bir şirkete ait tanzim edilen tespit raporu üzerinde yapılan incelemede toplamda 67 ayrı hususta bağımsız denetim standartlarına aykırılık tespit edildiği, dava konusu yaptırıma dayanak teşkil eden tüm fiillerin sübuta erdiğinin uzman inceleme raporuyla ortaya koyulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 21/02/2024 tarih ve E:2023/3269, K:2024/357 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak verilen kararda; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmediği, uyuşmazlığın özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği, bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmeksizin eksik incelemeyle karar verildiği, davalı idare tarafından düzenlenen raporun gerçeği yansıtmadığı, kasten olumlu görüş verildiği iddiasının delillendirilemediği, idari yaptırımının ölçüsüz olduğu, idari yaptırımın Sermaye Piyasası Kurulu'nca uygulanabileceği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.