Danıştay 13. Daire E.2024/2818 K.2024/4846

Dava konusu istem: Bayilik lisans sahibi davacı şirketin ait akaryakıt istasyonda 19/06/2019 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin bendi uyarınca 110.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetim sonucu düzenlenen 19/06/2019 tarihli tutanak ve davacı şirkete ait Kurum kayıtlarına yansıyan otomasyon raporuyla, akaryakıt istasyonunda kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı yapıldığının tespit edildiği, otomasyon sistemi sağlıklı çalışmamasına rağmen bayilik faaliyetinde bulunulduğu, bu durumda, kurulu otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı ve dolumu yapılması fiili nedeniyle idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davanın kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davacı tarafından, verilerin idarece uzaktan erişim yoluyla incelendiği, otomasyon sistemine müdahale edilmediği, otomasyon sisteminin sağlıklı çalışmasının dağıtıcının sorumluğunda olduğu, dağıtıcı tarafından kendilerine bildirimde bulunmadığından faaliyetine devam ettiği, sunulan faturalarda akaryakıt alış ve satış miktarının tutarlı olduğu, bilirkişi incelmesi yapılması gerekirken Mahkemece yaptırılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare ve davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında yer alan gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bayilik lisans sahibi davacı şirketin ait akaryakıt istasyonda yapılan denetimde, otomasyon sistemine yansımayan akaryakıt satışı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 09/06/2022 tarih ve 11018-42 sayılı Kurul kararıyla davacı şirkete 110.000,00-TL idari para cezası verilmiş; bunun üzerine, anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde, aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olmasının dava şartı olduğu; 115. maddesinin birinci fıkrasında, mahkemenin, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı, tarafların da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebileceği; ikinci fıkrasında, mahkemenin, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar vereceği; 303. maddesinin birinci fıkrasında, bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerektiği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda; "kesin hüküm" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine yürürlüğe konulan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükme karşın, tarafları, konusu ve sebepleri aynı olan ikinci bir dava bulunması durumunda, bu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Yargılama sonucunda ulaşılan kesin hüküm, yargı yerince kanunda gösterilen usullerle verildikten ve olağan kanun yollarından geçerek veya kanun yollarına başvurma süreleri geçirilmek suretiyle, uyuşmazlığı nihai olarak sonuçlandırıp şekli anlamda kesinleştikten sonra, anılan kararın, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan başka bir davada verilecek bir kararla değiştirilemeyeceğini ifade etmekte ve maddi anlamda kanuni bir gerçeklik olarak kabul edilmektedir.

Kesin hüküm kurumunun kabul edilmesinin temel amacı, kesin olarak karara bağlanmış bir uyuşmazlığın tekrar incelenmesini ve aynı uyuşmazlık için farklı yönde kararlar verilmesini önlemek ve nihayetinde hukuki güvenliği ve istikrarı sağlamaktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle aynı dilekçe ile ilki 28/07/2022 ikincisi 29/07/2022 tarihinde olmak üzere farklı yargı mercileri kanalıyla dilekçe sunularak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna karşı iki ayrı dava açıldığı, 28/07/2022 tarihinde açılan ilk davanın ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bu kararını da Dairemizin 13/05/2024 tarih ve E:2024/1006, K:2024/2125 sayılı kararıyla onarak kesinleştiği anlaşıldığından, konusu, sebebi ve tarafları aynı olan temyize konu işbu davanın kesin hüküm nedeniyle esasının incelenmesi olanağı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, bir iptal davasının esas yönünden incelenip karara bağlanıp kesinleşmesinin ardından, aynı işleme karşı konusu, sebepleri ve tarafları aynı olacak şekilde yeni bir dava açılması söz konusu olamayacağından, Dairemizin yukarıda anılan kararıyla oluşan kesin hüküm dikkate alınarak söz konusu dava ile konusu, sebebi ve tarafları aynı olan işbu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.