Danıştay 13. Daire E.2024/2842 K.2024/3499

Davanın konusu

"..." adresinde kurulu tesiste 13/03/2019 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, davacı tarafından lisans almaksızın madeni yağ üretimi faaliyeti yapıldığından bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca 2.000.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle açılan davada; davanın reddi yolundaki ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizi üzerine Dairemizce verilen 26/06/2024 tarih ve E:2022/3127, K:2024/2877 sayılı onama kararı ile ilgili olarak, davacı tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesindeki şartların oluştuğu ileri sürülerek yargılamanın yenilenmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davanın görev yönünden reddi ile davanın görevli ve yetkili olan Ankara 14. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu. 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, “Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere” karşı açılacak davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, dilekçelerin görev ve yetki yönünden inceleneceği.

15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, 14. maddenin 3/a bendine göre adlî yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine, idarî yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği kurala bağlanmış.

"Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinin 2. fıkrasında, "Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır." kuralına yer verilmiştir.

Bu nedenle, yargılamanın yenilenmesi istemini karara bağlayacak yargı merciinin belirlenmesi için öncelikle "esas kararı vermiş olan mahkeme" kavramının irdelenmesi gerekmektedir.

Fıkra hükmünde sözü edilen esas karar deyimi ile, davanın tarafları arasındaki maddi uyuşmazlığı çözümleyen kararların amaçlandığı anlaşılmakta olup buna göre, Danıştay'ca verilen kararlara karşı yargılamanın yenilenmesine olanak tanıyan madde hükmünün, Danıştay'ın ancak ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararlara veya Danıştay'ın ivedi yargılama usulü kapsamında temyiz başvuruları üzerine bozma kararıyla birlikte gerekli inceleme ve tahkikatı kendisi yaparak esas hakkında yeniden verdiği nihai kararlara karşı yapılacak başvurular hakkında uygulanabileceği sonucuna varılmaktadır.

Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının, Dairemizin 26/06/2024 tarih ve E:2022/3127, K:2024/2877 sayılı kararıyla onandığı, Dairemizce ilk derece mahkemesi olarak veya ivedi yargılama kapsamında esas hakkında yeniden verilen bir nihai kararın bulunmadığı, davanın tarafları arasındaki maddi uyuşmazlığı çözümleyen nihai kararın İdare Mahkemesi'nce verildiği gözetildiğinde, yargılamanın yenilenmesi istemi bakımından Dairemiz "esas kararı vermiş olan Mahkeme" olarak nitelendirilemeyeceğinden, istemin İdare Mahkemesi'nce karara bağlanması gerekmektedir.