Danıştay 13. Daire E.2024/317 K.2024/1261

Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca 22-23/12/2021 tarihlerinde gerçekleştirilen ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın satışı için yapılan ihalenin iptali ile teminatların (katılım teminatı ve ihale sırasında alınan senet) iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin teminatların (katılım teminatı ve ihale sırasında alınan senet) iadesi talebinin reddine ilişkin kısmının iptali ve teminatların iadesine (katılım teminatı ve ihale sırasında alınan senet) karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:...

K:...sayılı kararda; davacı Kooperatif tarafından, söz konusu ihaleden önce katılım teminatı olarak ilgili banka hesabına 100.000,00-TL bedel yatırılarak ihaleye iştirak edildiği, müzayede sırasında teklif edilen bedelin 200.000.000,00-TL'nin üzerine çıkması sonucunda müzayede işlemine devam edilmesi için katılım teminatına ek olarak toplantı salonunda davalı idarece kendileri ile başka bir Kooperatife senet ve/veya bono düzenlenerek imza altına alındığı, ihale esnasında ilgili senet ve/veya bonoda nelerin yazıldığını dahi okuma zamanları olmadığından söz konusu belgeleri imzalamaya mecbur bırakıldıkları, bu uygulamaya ilk kez rastlanıldığı,

ilgili mevzuatında bu şekilde bir ek teminat yönteminin bulunmadığı hususlarının ileri sürüldüğü görülerek Mahkemelerinin 02/02/2023 tarihli ara kararıyla, davaya konu taşınmaz satış ihalesine ilişkin olarak, müzayede sırasında teklif bedellerinin 200.000.000,00-TL'nin üzerine çıkılmış olması nedeniyle senet alınmış olmasının yasal dayanaklarının belirtilmesinin istenilmesi üzerine, davalı idarece dosyaya sunulmuş olan 13/02/2023 havale tarihli dilekçede; "davacı Kooperatifin teklif vereceği arsanın muhammen bedelinin 20.000.000-TL olması sebebiyle Emlak Yönetim hesabına 100.000-TL teminat bedeli yatırdığı,

yapılan müzayede sırasında ise verilen tekliflerin ilgili teminat aralığını aşması ve üst teminat aralığına tekabül etmesi sebebiyle rızası ile senet alındığı" yönünde açıklamada bulunulduğu, bu durumda; davacı Kooperatiften davaya konu ihale kapsamında teklif vereceği arsanın muhammen bedelinin 20.000.000-TL olması sebebiyle 100.000-TL teminat bedeli alındığı, yapılan müzayede sırasında ise verilen tekliflerin ilgili teminat aralığını aşması ve üst teminat aralığına tekabül etmesi sebebiyle başlangıçta alınan katılım teminatına ek olarak rızası ile senet alındığı,

Kooperatifin üzerinde ihale kalmasına rağmen, süresinde sözleşmesini imzalamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi...

İdari Dava Dairesi'nce; teminat veya katılım payının, ihaleye katılacak olanların ihale öncesinde tekliflerine göre değil, muhammen bedele göre idarece belirlenen tutarda yatırması gereken belirli bir miktar olduğu, idarenin düzenlemelerinde de, ihale esnasında ek teminat olarak senet alınabileceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği gibi, Yönetmelik'te "teminat olarak kabul edilecek değerler"in sayıldığı ve senet/bononun bunlar arasında yer almadığı, ihale (müzayede) katılımcılarının rızaları ile bu evrakı imzaladıkları ifade edilmekte ise de; idarenin talebi üzerine ve ihaleye devam koşulu olarak istenildiğinden,

davacıların özgür iradelerinden bahsedilemeyeceği ve davalı idarenin düzenlemelerinde olmayan bir usul işletilerek ihalede tekliflerin verilmesi aşamasında istenemeyecek bir belgenin, idarenin istemi üzerine davacı tarafından imzalanmasının, mevzuata aykırılığı ortadan kaldırmayacağı, idare tarafından taşınmazın muhammen bedelinin çok düşük belirlenmiş olmasının ihaleye katılım öncesi alınan teminat miktarlarının da çok düşük olmasına yol açtığı, bu durumda, davacının üzerine ihale kaldığı halde sözleşme imzalamadığından başlangıçta yatırılan 100.000-TL katılım teminatının irat kaydedilmesi mevzuata uygun olduğu,

davacının talebinin bu kısım haricindeki ihale sırasında alınan senede yönelik kısmının ise kabulü gerektiği, bu nedenle talebin tamamının reddine yönelik işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, müzayede sırasında teklif bedellerinin 200.000.000,00-TL'nin üzerine çıkması nedeniyle ek katılım bedeli alındığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ilgili mevzuatta teminat olarak kabul edilebilecek değerlerin yer aldığı, bunlar arasında senet/bononun bulunmadığı, senedin rıza ile alındığı iddiasının doğru olmadığı, söz konusu senedin ihale sırasında baskı ile imzalatıldığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.