Danıştay 13. Daire E.2024/850 K.2024/1816

Dava konusu istem: Bursa Ulaşım Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35/a maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle 08/11/2023 tarihinde gerçekleştirilen "Bursaray Odunluk HRS Yolcu İstasyonlarındaki Muhtelif Alanların Kiraya Verilmesi İşi" ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

BURULAŞ A.Ş tarafından 08/11/2023 tarihinde gerçekleştirilen "Bursaray Odunluk HRS Yolcu İstasyonlarındaki Muhtelif Alanların Kiraya Verilmesi İşi" ihalesine ilişkin İhale Şartnamesi'nin 4. maddesinin (ı) bendinde, "İsteklinin, SGK ve vergi borcu bulunmadığına dair ilgili mercilerden, ihale tarihinden en çok 1 ay öncesine kadar alınmış evrakların" sunulmasının istenildiği, gıda işi ile iştigal ettiğini belirten davacının vergi borçları bulunduğundan ihaleye katılamadığı,

dava konusu ihaleye ilişkin Şartnamede isteklilerin, SGK ve vergi borcu bulunmadığına dair evrakı sunması gerektiğine ilişkin şartı anılan tarihte vergi borcu bulunması nedeniyle sağlayamadığı ve söz konusu ihaleye teklif sunmadığı açık olan davacının, yalnızca gıda işi ile iştigal ediyor olmasının dava konusu ihalenin iptalini isteme hususunda davacıya taraf olma ehliyeti kazandırmayacağı anlaşıldığından, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, gıda sektöründe hizmet verdiği, vergi borcunun bulunması nedeniyle ihaleye katılamadığı, Şartnamede, isteklilerin SGK ve vergi borcununun bulunmaması gerektiği şartının rekabeti engellediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Bursa Ulaşım Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, "Bursaray Odunluk HRS Yolcu İstasyonlarında Bulunan Muhtelif Alanların Kiraya Verilmesi" için 2886 sayılı Kanun'un 35/a maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle 08/11/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında menfaatleri ihlâl edilenler tarafından, tam yargı davaları ise idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Menfaat ihlâli, iptal davalarının kabulü ve dinlenilmesi için aranılan şartlardan biri olup, gerek doktrinde gerekse yargı içtihatlarında bu şart, subjektif ehliyet şartı olarak kabul edilmekte, ancak ne tür bir menfaat ihlâlinin gerçek ve tüzel kişilere iptal davası açma yeterliğini sağladığını gösterecek kesin bir ölçü ortaya konulamamakta ve bu alâka kural olarak iptal davasına konu olan kararın niteliğine göre belirlenmektedir.

Genelde meşru, kişisel ve güncel bir menfaatin varlığı ve bunların ihlâli menfaat alâkasının kurulmasında yeterli sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı mercilerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve mâkûl, maddî veya manevî bir alâkasının varlığı, dava açma ehliyeti için gerekli görülmektedir.

Bu durumda, Bursa ilinde gıda (cafe, lokanta, restaurant) sektöründe faaliyet gösteren davacının, ihale tarihi itibarıyla vergi borçları bulunduğundan bahisle ihaleye teklif sunamadığı görülmekte ise de ihalenin konusu Bursaray yolcu istasyonlarındaki ticari alanların kiraya verilmesi olduğundan ve davacının da Bursa ilinde gıda sektöründe ticari faaliyet gösterdiği anlaşıldığından, davacının 08/11/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptalini istemede menfaatinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.