Danıştay 13. Daire E.2025/1132 K.2025/2184

Dava konusu istem: "..." isimli çay bahçesinin 3 yıl süre ile kiralama ihalesine çıkarılmasına ve muhammen bedelin tespiti için belediye encümenine yetki verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Görele Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması halinde tahsisin kaldırılmasına, üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı ayni hak tesisine karar verme yetkisinin belediye meclisine ait olduğu,

aynı Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulama, süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar verme yetkisinin belediye encümenine ait olduğu, dava konusu çay bahçesinin üç yıl süre ile kiralama ihalesine çıkarılmasına meclis kararı ile karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda, dava konusu kiralama ihalesinin süresinin üç yıl olarak belirlendiği,

bu hususta yetkili olan belediye encümeni tarafından bir karar verilmesi gerekirken, belediye meclisi tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının işbu davayı açmakta hukuki bir yararının olmadığı, taşınmaza ilişkin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca yapılmış herhangi bir ihale olmadığından davacının kiracı sıfatını haiz olmadığı, işgalci olan davacı tarafından kira olarak ödendiği belirtilen bedelin ecrimisil hükmünde olduğu, konuyla ilgili olarak 02/12/2024 tarihli Belediye Meclis kararında taşınmazın üç yıl süreyle kiralanmasına ilişkin Belediye Encümenine yetki verilmesi şeklinde düzeltme kararı alındığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

"..." isimli çay bahçesinin Görele halkı yararına ve belediyeye gelir sağlaması amacıyla ihaleye çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Görele İlçe Belediye Meclisi kararının düzeltilmesi amacıyla çay bahçesinin üç yıl süre ile kiralama ihalesine çıkarılmasına ve muhammen bedelin tespiti için belediye encümenine yetki verilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı Görele Belediye Meclisi kararı alınmıştır. Anılan kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür." kuralına yer verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediye meclisi" başlıklı 17. maddesinde, "Belediye meclisi, belediyenin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluşur.".

"Meclisin görev ve yetkileri" başlıklı 18. maddesinde, "Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır: (...) e) Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması halinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı ayni hak tesisine karar vermek.(...)".

"Encümenin görev ve yetkileri" başlıklı 34. maddesinde, "Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: (...) g) Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.(...)" kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin 2886 sayılı Kanun kapsamında yapılması gerektiği, mülkiyeti belediyeye ait olan taşınmazların ihaleye konu edilmeden satımına, kiralanmasına, tahsisine karar verilemeyeceği; belediye sınırları dahilinde taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması halinde tahsisin kaldırılmasına,

üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı ayni hak tesisinde belediye meclisinin yetkili olduğu; taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak ile süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar verme yetkisinin ise belediye encümeninde olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, "..." isimli çay bahçesinin Görele halkı yararına ve belediyeye gelir sağlaması amacıyla ihaleye çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Görele İlçe Belediye Meclisi kararının düzeltilmesi amacıyla dava konusu ... tarih ve ... sayılı Görele İlçe Belediye Meclisi kararının alındığı, düzeltme kararında söz konusu taşınmazın üç yıl süre ile kiralama ihalesine çıkarılmasına ve muhammen bedelin tespiti için belediye encümenine yetki verilmesine karar verildiği,

İdare Mahkemesince, dava konusu kiralama ihalesinin süresi üç yıl olarak belirlendiğinden bu hususta yetkili olan belediye encümeni tarafından bir karar verilmesi gerekirken, belediye meclisi tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmektedir.

5393 sayılı Kanun'un sistematiğinden, kural olarak belediye adına karar alma yetkisinin belediye meclisinde olduğu, belediyenin yürütme organı olan encümenin ise genel olarak belediyenin günlük işlerini ve belediye meclisince alınan kararları yürütmekle görevli olduğu, anılan Kanun'un 34. maddesinde belediye encümenin görevleri arasında sayılan "(...) süresi üç yılı geçmemek üzere (taşınmazların) kiralanmasına karar verme" yetkisinin ise istisna niteliğinde bir düzenleme olduğu,

nitekim 5393 sayılı Kanun'un gerekçesinde, "Encümenin görev ve yetkileri yeniden düzenlenerek yürütme organı olma niteliği daha netleştirilmekte ve belediye meclisine ilişkin hükümlerle tutarlılık içinde, 1580 sayılı Kanunla öngörülen meclis yerine karar alma yetkisi tümüyle kaldırılmaktadır.

Sonuç olarak karar organı olan meclis ile yürütme organı olan encümen arasındaki ayırım netleştirilmiştir." ifadeleriyle belediye meclisi ve belediye encümeni arasındaki görev ayrımının net bir şekilde ortaya koyulduğu, bu durumda, belediye adına belediye meclisinin aldığı kararların yürütme organı sıfatıyla belediye encümeni tarafından yerine getirileceği anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, mülkiyeti belediyeye ait taşınmazların süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar verme yetkisinin belediye encümeninde olduğu açık ise de dava konusu meclis kararının "..." isimli çay bahçesinin Görele halkı yararına ve belediyeye gelir sağlaması amacıyla ihaleye çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Görele İlçe Belediye Meclisi kararındaki belirsizliklerin düzeltilmesi amacıyla alındığı,

dava konusu işlemin, 5393 sayılı Kanun'un 34. maddesinde belirtilen "(...) süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek" yönündeki belediye encümenine yetki verilmesine ilişkin düzenlemenin tekrarı niteliğinde olduğu ve bu düzenlemeyle çelişmediği sonucuna ulaşıldığından, "..." isimli çay bahçesinin üç yıl süre ile kiralama ihalesine çıkarılmasına ve muhammen bedelin tespiti için belediye encümenine yetki verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.