Danıştay 13. Daire E.2025/1720 K.2025/2967

Dava konusu istem: İzmir ili, Bornova ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti davalı idareye ait taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 36. maddesi uyarınca satışına ilişkin 16/01/2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; mülkiyeti davalı idareye ait taşınmazın satışının 2886 sayılı Kanun'un 36. maddesine göre kapalı teklif artırma usulü uyarınca gerçekleştiği, davacı şirketin verdiği teklif uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı, ancak bu taşınmaza komşu parselde bulunan yapının taştığı, şartnamede taşınmaza ilişkin tecavüzün yer almadığı, taşınmazın ayıplı olarak ihaleye çıkarıldığı iddiasıyla 16/01/2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,

Uyuşmazlıkta; 2886 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca, taşınmaz malın satışına ilişkin şartnamede taşınmazın durumunun gösterilmesinin zorunlu olduğu, üzerinde taşkın yapı bulunan taşınmazın ihale edilmesi halinde bu duruma şartnamede yer verilmemesinin isteklileri hataya düşürebileceği ve ihalenin şeffaf ve açık olarak yürütülmesine engel olacağı dikkate alındığında, dava konusu taşınmaza yapılan işgalin şartnamede yer almamasının anılan hususlara aykırılık oluşturduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı,

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ayıplı mal satışının söz konusu olmadığı, davacı tarafından tecavüz olarak nitelendirilen merdivenin Fen İşleri Müdürlüğünce ivedilikle 13/02/2025 tarihinde kaldırıldığı, davacı şirketin sunduğu teklif mektubunda taşınmazı ihaleden önce gördüğüne ilişkin beyana yer verildiği, ayrıca şartname hükümlerini okuyup kabul edip imzasıyla tasdik ettiğinden bu hususlara ilişkin hak talep edemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mülkiyeti davalı idareye ait İzmir ili, Bornova ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselinde kayıtlı 428m² yüzölçümüne haiz arsa vasıflı taşınmazın Bornova Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18/e maddesi uyarınca satışı uygun görülmüş, Başkanlık Makamının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile 2886 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca 13.696.000-TL muhammen bedel üzerinden ihaleye çıkarılmasına karar verilmiştir.

16/01/2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalede tek katılımcı olarak davacı yer almış, 14.600.000,00-TL bedel ile ihale Bornova Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacı şirket üstünde kalmış, ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Oluruyla ihale onaylanmıştır.

... tarih ve ... sayılı Bornova Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün davacı şirkete hitaben yazısında; ihale için teklif edilen bedelin Encümen kararıyla uygun görüldüğü, ita amiri tarafından anılan kararın onaylandığı, 2886 sayılı Kanun'un 57. maddesi gereğince ihale satış bedeli ve karar bedelinin ödenerek satış işlemini gerçekleştirmek üzere Belediye'ye müracaatının gerektiği, aksi takdirde geçici teminatının irat kaydedilerek ihalenin fesh edileceği bildirilmiştir.

10/02/2025 tarihinde davacı tarafından, ihaleye konu taşınmazda yapılan teknik inceleme sonucunda ... ada ... sayılı parselin ihale konu taşınmaza ihale dosyasında gözükmeyen tecavüzünün tespit edildiği, taşınmazın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca ayıplı mal statüsüne girdiği belirtilerek davalı idareden ihalenin iptali talep edilmiş, 11/02/2025 tarihinde ise; harita mühendisine yaptırılan aplikasyon eklenerek ... sayılı parselin ihaleye konu taşınmaza ait taşmasının belli olduğu, taşınmazın 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca ayıplı mal statüsüne girdiği belirtilerek davalı idareden ihalenin iptali talep edilmiştir.

... tarih ve ... sayılı Bornova Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün davacı şirkete hitaben yazısında; yerinde yapılan teknik ölçümlerde ... ada, ... sayılı parselin ... sayılı parselle kenarlaştığı kısımda zemin katta bulunan dairenin balkon kısmından merdiven yapıldığının tespit edildiği, herhangi bir bina tecavüzünün bulunmadığı, merdivenin kaldırılabilir ve derhal yıkılması olası konsol bir eleman olması, yeni inşaatın kitlesine isabet etmediğinden ruhsat sürecine de etki etmemesi nedeniyle itirazlarının uygun görülmediği, taşınmazın şartnameye uygun teslim edileceği, yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi durumunda geçici teminatın gelir kaydedileceği belirtilmiştir.

Bunun üzerine, 20/02/2025 tarihinde dava konusu ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Öte yandan, Bornova Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı Emlak ve İstimlak Müdürlüğüne hitaben yazısında, söz konusu taşmaya yol açan merdivenin 13/02/2025 tarihinde kaldırıldığı bildirilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür."; "İhalelerde kapalı teklif usulünün esas olduğu" başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulü esastır."; "İhale kararlarının onayı veya iptal edilmesi" başlıklı 31. maddesinde, "İhale komisyonları tarafından alınan ihale kararları, ita amirlerince karar tarihinden itibaren en geç 15 işgünü içinde onaylanır veya iptal edilir.

İta amirince karar iptal edilirse ihale hükümsüz sayılır."; "Sözleşme yapılmasında müteahhit veya müşterinin görev ve sorumluluğu" başlıklı 57. maddesinde, "Sözleşme yapılması gerekli olan hallerde müteahhit veya müşteri 31 inci maddeye göre onaylanan ihale kararının veya Maliye Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi, idareye vermek zorundadır.

Satışlara ilişkin ihalelerde müşterinin aynı süre içinde ihale bedelini ve müşteriye ait bulunan vergi, resim ve harçları yatırması, diğer giderleri ödemesi gerekir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat gelir kaydedilir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan düzenlemelerin irdelenmesinden, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütüleceği, anılan işlere ilişkin ihalelerde kapalı teklif usulünün esas olduğu, ihalenin gerçekleştirilmesine ilişkin kurulan komisyonca alınan kararın ita amirine sunulacağı, ita amiri tarafından, sunulan kararın 15 gün içinde onaylanacağı veya ihalenin reddedileceği, ihalenin onaylanması durumunda ihale üzerinde kalan kişinin sözleşme imzalamaya davet edilerek,

Kanun'un 57. maddesi uyarınca satışı yapılan taşınmaza ilişkin ihale bedeliyle birlikte doğacak vergi, resim, harçları yatırması ve diğer giderleri ödemesinin gerektiği, sayılan gerekliliklerin yerine getirilmemesi halinde ihalenin bozulacağı ve geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihalenin davacı üzerinde kaldığı, ita amirinin ihaleyi onaylaması sonrasında davacının ... tarih ve ... sayılı yazıyla 2886 sayılı Kanun'un 57. maddesinde yer alan yükümlülüklerini yerine getirmek suretiyle yazının tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde satışa ilişkin sözleşme imzalamaya davet edildiği, sözleşmenin imzalanması için verilen süre içerisinde davacı tarafından taşınmazda şartnameye aykırılık iddiasında bulunarak ihalenin iptalinin talep edildiği, itirazlarının kabul görmemesi üzerine dava konusu ihalenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın esasını çözümlenebilmesi için taşınmazda iddia edilen işgalin ne olduğu ve şartnameye aykırılık oluşturup oluşturmadığının irdelenmesi gerekmektedir.

Davacının ihaleye katılmak için kabul etmesi gereken belgelerden olan dava konusu taşınmaza ilişkin Taşınmaz Mal Satış Şartnamesi'nin (Şartname) 16. maddesinde, ihaleye iştirak edenler tarafından, satışa konu taşınmazın yerinde görüldüğü ve satışa ilişkin şartname hükümlerinin baştan ve aynen kabul edileceğinin addedildiği, bu kabulle daha sonra Belediyeden herhangi bir hak talep edilemeyeceği belirtilmiş, davacı tarafından şartnamenin sonuna "okudum, anladım, kabul ediyorum" ibareleri yazılarak imza atılmıştır.

Dava konusu taşınmaza ilişkin yan parselde yer alan dairenin balkonundan uzanan merdivenin niteliği gereği kolay kaldırılabilir olması, idare tarafından ilk talepten üç gün sonra merdivenin kaldırılması ve davacının Şartname'nin 16. maddesi uyarınca satışa konu taşınmazı önceden gördüğünü ve mevcut haliyle iradesini belirtecek şekilde onayladığı hususları birlikte göz önüne alındığında, taşınmazın Şartname'ye uygun bir şekilde teslime hazır edilerek davacının sözleşme imzalamaya davet edildiği anlaşıldığından, dava konusu ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.