Danıştay 13. Daire E.2025/1969 K.2025/2749

Dava konusu istem: İzmir Büyükşehir Belediyesi Satın Alma Dairesi Başkanlığı Mal Alımları Şube Müdürlüğünce 07/03/2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "Yapı İşleri Dairesi Başkanlığı Tesisler Bakım Onarım Şube Müdürlüğüne Konteyner Alımı" ihalesine yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlıkta, 12/03/2025 tarihli ihale komisyonu kararında, davacı şirkete ait teklif ile dava dışı ... Treyler Otomotiv Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye (...

Treyler) ait teklif mektubunun aynı soyadına sahip kişiler tarafından imzalandığı, birim fiyat teklif mektuplarında aynı iletişim bilgilerinin yer aldığı ve her iki isteklinin Ticaret Sicili Gazetesi'nde yer alan adreslerinin aynı olduğu gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak, haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama işlemlerine başlanılmasına karar verildiğinin anlaşıldığı, davacı şirket tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun "Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler" kısmında "..." isminin yer aldığı, ihaleye teklif veren ...

Treyler tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun "Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler" kısmında ise "..." isminin yer aldığı, anılan kişilerin, şirketlerin tek ortağı ve yöneticisi, aynı zamanda baba-oğul oldukları, birim fiyat teklif mektubunda yer alan iletişim bilgilerinin (beyan edilen telefon numaralarının) aynı olduğu ve ihale işlem dosyası, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) veri tabanında kayıtlı bilgiler ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan ilanlar kapsamında yapılan incelemede,

her iki istekliye ait bilgilerin yer aldığı güncel Ticaret Sicili Gazetesi ilanlarında yer alan adres bilgilerinin aynı olduğunun görüldüğü;

Bu durumda, iletişim ve adres bilgileri aynı olan davacı şirket ile ... Treyler'ın tek ortağı ile temsil ve ilzama yetkili yöneticilerinin 1. derece akraba oldukları ve eskiden aynı şirkette çalıştıkları, bu şirketlerin aynı ihaleye katılarak teklif verdikleri, söz konusu şirketlerin birbirleri ile organik bağlarının bulunduğu ve birbirlerinin verdiği tekliflerin içeriğini bildiklerinin kabulü gerektiğinden, davacı şirketin teklifinin, alternatif teklif verme yasağının ihlali nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasına karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, her iki şirketin birbirinden tamamen bağımsız faaliyet yürüttüğü, şirketlerin aynı adreste bulunduğu tespitinin hatalı olduğu, aynı binada 45 ve 45/B kapı numaralı karşılıklı dairelerde ticari faaliyetin sürdürüldüğü, şirket adreslerinin aynı binada olmasının irade birliği içinde hareket edildiğine karine teşkil etmeyeceği, baba-oğulun aynı ihaleye teklif veremeyeceğine dair yasal bir düzenlemenin bulunmadığı, teklifler birbirine yakın olmadığı gibi ...

Treyler'in teklifinin geçerli dahi olmadığı, teklif mektubunda (EKAP'ta) aynı telefon numarasının yazmasının nedeninin, EKAP'a veri girişi yapıldığı tarihte, davacı şirketin müdürü ve tek ortağının ... Treyler'in çalışanı olması olduğu, adı geçen şirketten ayrıldıktan sonra telefon numarasının EKAP kayıtlarından silinmemiş olduğu, ...

Treyler'den bağımsız ve ayrı organizasyon yapısına sahip olarak 2022 yılında kuruldukları, her iki şirketin ortakları ile temsil ve ilzama yetkili yöneticilerinin farklı kişiler olduğu, yaklaşık maliyetin % 63 oranında altında teklif verdikleri, ihalede yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacı şirket ile dava dışı ... Treyler'in birim fiyat teklif mektuplarında aynı iletişim bilgilerinin yer aldığı, Ticaret Sicili Gazetesi'ne göre şirket adreslerinin aynı olduğu, bu durumun irade birliği içinde hareket edildiğine karine teşkil edeceği, EKAP'ta yer alan bilgilerin güncel tutulması sorumluluğunun isteklilerde olduğu, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında ve yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiğine ilişkin iddiası yönünden başvurusunun süre yönünden reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satın Alma Dairesi Başkanlığı Mal Alımları Şube Müdürlüğünce 07/03/2025 tarihinde açık ihale usulü ile... ihale kayıt numaralı "Yapı İşleri Dairesi Başkanlığı Tesisler Bakım Onarım Şube Müdürlüğüne Konteyner Alımı" ihalesi gerçekleştirilmiştir.

Elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalede, 12/03/2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla, davacı şirket ile dava dışı ... Treyler'ın teklifleri, teklif mektuplarının aynı soyadına sahip kişiler tarafından imzalandığı, birim fiyat teklif mektuplarında aynı iletişim bilgilerinin yer aldığı ve her iki firmanın ticari ikametgah adreslerinin aynı olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Davacı şirket tarafından, 19/03/2025 tarihinde, ... Treyler ile birlikte hareket edildiğinin kabulüyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı ve ihalede yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiği iddialarıyla şikayet başvurusunda bulunulmuş, ihaleyi yapan idarenin 28/03/2025 tarihli yazısı ile şikayet başvurusunun reddi üzerine, aynı iddialarla 04/04/2025 tarihinde davalı Kurum'a itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

...tarih ve ... sayılı Kurul kararında, davacının, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin iddiası yerinde bulunmamış, yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiğine yönelik iddiası ise süre yönünden reddedilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1. Temyize konu Mahkeme kararının, dava konusu Kurul kararının, davacının itirazen şikayet başvurusunun, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik iddiası bakımından reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

2. Temyize konu Mahkeme kararının, dava konusu Kurul kararının, davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunun, yaklaşık maliyetin hatalı tespit edildiğine yönelik iddiası bakımından süre yönünden reddine dair kısmı incelendiğinde:

Dosya incelendiğinde, Mahkemece, dava konusu Kurul kararının, davacı şirketin, yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiğine ilişkin iddiasının süre yönünden reddine dair kısmı hakkında hukuka uygunluk denetiminin yapılmadığı görülmektedir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesinde öngörülen özel yargılama usulünde genel kural, temyiz incelemesine konu olan kararda hukuki isabet görülmediğinin temyiz mercii tarafından tespit edilmesi halinde, dosyanın kararı veren mahkeme veya daireye geri gönderilmesi yerine, uyuşmazlığın esasının bizzat çözümlenerek karara bağlanması olup, bozma ile birlikte dosyanın geri gönderilmesi sadece ilk inceleme üzerine verilen kararlarla sınırlı tutulmuştur.

Bununla birlikte, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer alan "Verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmünde geçen "nihai kararlar”dan anlaşılması gereken, davaya konu edilen işlemlerin ilk derece yargı yeri olarak hukuka uygunluk denetiminin yapılması ve bu konularda verilmiş nihai bir kararın varlığı olduğundan, ilk derece yargı yerince davanın konusunun yanlış nitelendirilerek uyuşmazlık ile ilgili hukuka uygunluk denetimi yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı durumlarda,

ilk derecede uyuşmazlıkla ilgili verilmiş nihai bir karardan söz edilmesi mümkün olmayıp temyiz aşamasında Danıştayca, ilk derece mahkemesi tarafından hüküm kurulmayan işlemle ilgili olarak uyuşmazlığın esası incelenerek hüküm kurulması halinde Kanunun öngördüğü iki aşamalı yargısal denetimin gerçekleşmeyeceği açıktır.

2577 sayılı Kanunun 20/A maddesinde, ilk derece mahkemelerince, uyuşmazlığa konu edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin yapılmamış olması halinde, üst derece mahkemesince ne yönde bir karar verileceği hususunda açık bir kural öngörülmemiş ise de bu konunun kanun koyucu tarafından önceden öngörülmesinin mümkün olmaması ve hukuka uygun olanın, uyuşmazlığın tüm boyutuyla ele alınıp, bu çerçevede bir hüküm kurulması olduğundan, bu istisnai durumun ayrıca yasal metinlerde düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, dava konusu uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesi kapsamında ivedi yargılama usulüne tabi "ilk derece" ve "temyiz" olmak üzere iki aşamalı olarak incelenmek zorunda olunması nedeniyle, ilk derece mahkemesince uyuşmazlıkla ilgili hüküm kurulmayan bir konuda, temyiz mercii tarafından dava konusu işlemin esasına ilişkin doğrudan yargılama yapılarak bir hüküm kurulmaması gerekir.

Bu durumda, iki aşamalı olması gereken yargısal denetimin ilk aşaması olan ilk derece yargısal denetiminin gerçekleştirilmesi, dolayısıyla davaya konu Kurul kararının, davacının itirazen şikayet başvurusununda yer alan yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiği iddiası bakımından süre yönünden reddine ilişkin kısmı hakkında bir hüküm kurulmak üzere dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.