Danıştay 13. Daire E.2025/2306 K.2025/3119

2- ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİL (DAVALILAR YANINDA) : ... İnşaat Asansör San. Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Pendik Kaymakamlığı ... Ortaokulu Müdürlüğünce ... tarihinde gerçekleştirilen taşımacı tespit ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda. 28/06/2024 tarihinde yapılan ...

Ortaokulu taşımacı tespit ihalesine davacı şirketin eksik evrak sunması sebebiyle katılamayacağının 27/06/2024 tarihli tutanak ile kayıt altına alındığı, yapılan bu ihalenin "Okul Servis Çalıştırma İşinde İsteklilerin Değerlendirmesine İlişkin Puanlama Kriterleri" puanlama sistemine göre en yüksek puanı toplayan müdahil şirketin uhdesinde kaldığı, akabinde ... tarih ve ... sayılı karar ile müdahil şirketin 2024-2025 öğretim yılında taşımacılık işine başladığı, davacı şirket tarafından ise anılan karara karşı itiraz edildiği, itirazın reddi reddine ilişkin şikayetleri inceleme komisyonu kararına karşı ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası nezdinde dava açıldığı, anılan Mahkemece verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... tarih ve K:... sayılı karar sonrasında Okul servis Aracı Çalıştırma İşi İle İlgili Şikayetleri İnceleme Komisyonunca taşımacıyı tespit iş ve işlemlerine başlanması yönünde karar alındığı, anılan bu karar sonrasında ... tarihinde davaya konu ihalenin gerçekleştirildiği,

ilanda işin niteliği, "Eğitim-öğretim yılı boyunca öğrencilerin ikamet adreslerinden rehber personel eşliğinde alınarak taşıma merkezi okula (320) öğrenciyi 16+1 kişilik 20 araçla (7 araç öz mal olacak) ve 20 rehber personel refakatinde öğrenci taşıma işi" olarak gösterildiği, davacı şirketin Okul Servis Çalıştırma İşinde İsteklilerin Değerlendirilmesine İlişkin Puanlama Kriterleri kapsamında 5 puanlama kriterinde toplamda 24,71 puan aldığı, taşımacı tespit ihalesi uhdesinde kalan müdahil şirketin ise her puanlama kriterinden beşer puan alarak toplamda 25 puan aldığı,

ayrıca davacının İstanbul 10. İdare Mahkemesi nezdinde davaya konu olan itirazına konu puanlama kriterlerinde "4- İsteklinin taşıma işini yaptığı aynı okula teklif vermesi halinde 5 puan" verilmesi hususunun da değerlendirildiği ve davacıya anılan puanlama kriterinde 5 puan verildiği;

Bu durumda, gerek Okul Servis Araçları Yönetmeliği gerekse Okul Servis Araçlarının Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar'da yer verilen kurallar ile uyuşmazlığa konu ... tarihinde gerçekleştirilen "taşımacı tespit ihalesi" incelendiğinde, idarenin okul servis araçlarının çalıştırılması işinde hizmetinin kalitesinin artırılması ve maliyet avantajı sağlanması amacıyla belirlenen bir idari usul kapsamında, rekabet ortamı oluşturularak, yarışan tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda okul servis taşıma işinin yaptırılması için en uygun bulunan isteklinin belirlendiği,

davacı şirketin Okul Servis Çalıştırma İşinde İsteklilerin Değerlendirilmesine İlişkin Puanlama Kriterleri kapsamında 5 puanlama kriterinde toplam 24,71 puan aldığı, dava dışı taşımacı tespit ihalesi uhdesinde kalan müdahil şirketin ise her puanlama kriterinden beşer puan alarak toplam 25 puan aldığı görüldüğünden, ... tarihinde gerçekleştirilen dava konusu taşımacı tespit ihalesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ...

İdare Mahkemesi kararında iptal edilen işlemin Pendik Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü nezdinde oluşturulan Şikayetleri İnceleme Komisyonu’nun 12/07/2024 tarihli kararı olduğu, başka bir anlatımla iptal kararının 28/06/2024 tarihinde yapılan taşımacı tespit ihalesi sonucuna yönelik olmadığı, ihalenin iptal edilmediği, şirketleri hakkında tesis edilen ve hakkaniyete aykırı biçimde yapılan puanlama işleminin yargı kararıyla geçersiz kılındığı, anılan Mahkemenin vermiş olduğu bu karar neticesinde şirketleri aleyhine oluşturulan haksız ve nesnellikten uzak puanlamanın ortadan kaldırıldığı,

bu kararın “İhale tümüyle geçersizdir, baştan yeni ihale yapılmalıdır.” şeklinde yorumlanmasının hem hukuka aykırı olduğu hem de Mahkeme kararının özüyle bağdaşmadığı, davalı idarece mevcut ve geçerli bir ihale süreci yok sayılmak suretiyle yeniden ihaleye çıkıldığı, yeni yapılan ihalede, şartname hükümlerinin önceki ihaleye kıyasla bariz biçimde değiştirildiği, bu değişikliklerin hiçbir objektif gerekçeye dayanmaksızın yapıldığı, ihale sürecinin tarafsızlığını tartışmaya açık hale getirdiği,

28/06/2024 tarihli ihalede 250 öğrenci için 16+1 kişilik 15 araç (5’i özmal olmak üzere) ve 15 rehber personel şartı getirilmiş iken ... tarihli yeni ihalede ise 320 öğrenci için 16+1 kişilik 20 araç (7’si özmal olacak şekilde) ve 20 rehber personel şartının getirildiği, servis hizmeti sağlayan birçok yetkiliyle yapılan şifahi görüşmelerde dönem içerisinde servis hizmetinden faydalanmak isteyen öğrenci sayısında böyle bir artışın yaşanmadığının ve teknik olarak da mümkün olmadığının ifade edildiği, ihale şartlarında yapılan değişikliklerin rekabeti ortadan kaldıracak nitelikte olduğu,

şirketlerinin eşit koşullarda yarışmasını engelleyecek biçimde düzenlendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idareler tarafından, Mahkemece gerekli tüm inceleme ve araştırmalar yapılarak usul, kanun ve yerleşik Danıştay içtihatlarına uygun bir karar verildiği, tüm dosya kapsamı incelendiğinde davacının tüm temyiz taleplerinin reddi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Pendik Kaymakamlığı ... Ortaokulu Müdürlüğünce, Okul Servis Araçları Yönetmeliği ve Okul Servis Araçlarının Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca, 2024-2025 Eğitim-Öğretim yılı boyunca öğrencilerin ikamet adreslerinden rehber personel eşliğinde alınarak taşıma merkezi okula 180 gün boyunca, (250) öğrenciyi 16+1 kişilik 15 araçla (5 araç öz mal olacak) ve 15 rehber personel refakatinde öğrenci taşıma ihalesi 27/06/2024 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

... tarih ve ... sayılı Taşımacıyı Tespit Komisyonu kararında, davacı şirketin tahditli servis plaka belgesinin bulunmadığı belirtilerek değerlendirme puanı hesaplanmamış, müdahil şirketin değerlendirme puanı 24,2 olarak hesaplanarak okulda taşıma işini yapmasına karar verilmiştir.

Davacı şirket tarafından yapılan itiraz neticesinde 02/07/2024 tarihli Okul Servis Aracı Çalıştırma İşi İle İlgili Şikayetleri İnceleme Komisyonu kararıyla davacının değerlendirme puanının hesaplanması gerektiğine karar verilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı Taşımacıyı Tespit Komisyonu kararında, davacı şirketin değerlendirme puanı 20 olarak hesaplanmış, müdahil şirketin puanı 24,2 olarak hesaplanarak okulda taşıma işini yapmasına karar verilmiştir.

Davacı şirket tarafından ... tarih ve ... sayılı taşımacıyı tespit komisyonu kararında "İsteklinin taşıma işini yaptığı aynı okula teklif vermesi halinde 5 puan" şeklinde belirtilen puanlama kriterinden şirketlerine puan verilmemesi üzerine yapılan itiraz 25/07/2024 tarihli Okul Servis Aracı Çalıştırma İşi İle İlgili Şikayetleri İnceleme Komisyonu kararıyla reddedilmiştir.

Bunun üzerine davacı şirket tarafından, itiraz başvurusunun reddine ilişkin 25/07/2024 tarihli Okul Servis Aracı Çalıştırma İşi İle İlgili Şikayetleri İnceleme Komisyonu kararının iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesinin ... sayılı esasında açılan davada, Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, uyuşmazlığın esasını Okul Servis Araçlarının Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esasların eki "Okul Servis Çalıştırma İşinde İsteklilerin Değerlendirilmesine İlişkin Puanlama Kriterleri" arasında yer alan "4- İsteklinin taşıma işini yaptığı aynı okula teklif vermesi halinde 5 puan" kriterinin oluşturduğu, ihale kapsamında anılan kriter bakımından davacıya "0" puan verildiği, ihale üzerinde bırakılan Mertcan Servis Taşımacılık'a ise "5 puan" verildiği, Mertcan Servis Taşımacılık'ın ...

Ortaokulu'nda 2023-2024 eğitim öğretim yılında taşımacılık yaptığı, davacı şirketin ise geçmiş yıllarda taşımacılık yaptığı. "İsteklinin taşıma işini yaptığı aynı okula teklif vermesi halinde 5 puan" kriteri incelendiğinde, ihaleye katılan isteklinin hangi dönem için veya hangi tarih aralığında aynı okula teklif vermesi halinde 5 puan verileceğinin belirtilmediği, bu haliyle anılan puan kriteri nedeniyle ...

Ortaokulu'nda geçmiş yıllarda taşıma işini yapan isteklilere 5 puan verilmesi gerektiği anlaşıldığından, davacı şirket tarafından değerlendirme kriterlerinin hatalı belirlendiğinden bahisle yapılan itirazın reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine de Dairemizin 25/02/2025 tarih ve E:2025/202, K:2025/953 sayılı kararıyla kararın onanmasına kesin olarak karar verilmiştir.

Akabinde, 26/12/2024 tarihli Okul Servis Aracı Çalıştırma İşi İle İlgili Şikayetleri İnceleme Komisyonu kararında, ... İdare Mahkemesinin anılan kararına uyularak ... Ortaokulu Taşımacıyı Tespit Komisyonunun mevzuat hükümlerine göre taşımacıyı tespit iş ve işlemlerine başlaması yönünde kanaate varıldığı belirtilmiş. Pendik Kaymakamlığı ...

Ortaokulu Müdürlüğünce de, Okul Servis Araçları Yönetmeliği ve Okul Servis Araçlarının Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca, Eğitim-Öğretim yılı boyunca öğrencilerin ikamet adreslerinden rehber personel eşliğinde alınarak taşıma merkezi okula, (320) öğrenciyi 16+1 kişilik 20 araçla (7 araç öz mal olacak) ve 20 rehber personel refakatinde öğrenci taşıma ihalesinin ... tarihinde gerçekleştirileceğinin 07/01/2025 tarihinde ilan edilmesi üzerine, davacı şirket tarafından Pendik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne yapılan 08/01/2025 tarihli başvuruda, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının uygulanması talep edilmiştir.

Pendik Kaymakamlığı ... Ortaokulu Müdürlüğünce ... tarihinde taşımacıyı tespit ihalesinin gerçekleştirilmesi üzerine davacı tarafından anılan ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Mahkemenin ... tarih ve E:... sayılı ara kararıyla, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı sonrası yeni ihale ilanı verilmesinin hangi gerekçeye dayandığı hususunda açıklama yapılmasının davalı idarelerden istenilmesi üzerine, davalı Pendik Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısının ekinde ...

Ortaokulu'nun ... tarih ve ... sayılı yazısı ve eklerine yer verildiği, ek olarak sunulan "Rapor" başlıklı yazıda, 12/07/2024 tarihli Taşımacıyı Tespit Komisyonu kararının Mahkeme kararı ile iptal edildiği, ...

İdare Mahkemesinin E:..., K:... sayılı "işlemin iptali" kararı ve şikayetleri inceleme komisyonunun "Taşımacıyı belirleme iş ve işlemlerine" başlanması kararlarının gereği olarak okulda yeniden taşımacıyı tespit çalışmalarının başlandığı ve bu kapsamda yeni ihalenin 07/01/2025 tarihinde ilan edildiği bilgisine yer verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu vurgulanmış; 138. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." kuralı yer almıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin birinci fıkrasında, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari yargı mercilerinin iptal kararları, bir idari işlemin hukuka uygun olup olmadığını denetleyen idari yargı yerinin, işlemin geçerliğini etkileyen bir sakatlık tespit etmesi halinde, işlemin geriye yürür biçimde tesis edildiği tarih itibarıyla hukuk düzeninden kalkmasını sağlayan yargı kararlarıdır.

Anayasa'nın 138. maddesinde belirtilen yargı kararlarının uygulanması zorunluluğunu, kararların hiç uygulanmaması haline özgü olarak değerlendirmekten ziyade, kararların tam olarak yerine getirilmesini sağlamaya yönelik olarak değerlendirmek gerekir. Zira bir hukuk devletinde yargı kararlarının uygulanmamasından söz edilmesi mümkün olmadığı gibi, yargı kararlarının uygulanmasının zorunlu olduğunun belirtilmesine de gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle, Anayasa hükmünde yer alan kararların "değiştirilemeyeceği" ifadesi, kararın şeklen değil, içeriğine uygun olarak yerine getirilmesini, "geciktirilemeyeceği" yolundaki ifade ise, uygulamanın belirli bir süre içinde yapılması gerektiğini belirtme amacını taşımaktadır.

Her türlü işlem ve eylemi yargı denetimine tabi olan idarenin yargı kararlarına uyması ve bu kararların gereklerine göre işlem ya da eylemde bulunmak zorunda olması aynı zamanda Anayasa'nın 2. maddesinde kabul edilmiş olan "hukuk devleti" ilkesinin de bir gereği olup, idarenin yargı kararlarını aynen ve gecikmeksizin uygulamasının anayasal bir zorunluluk olduğu kuşkusuzdur.

Aktarılan mevzuat uyarınca, idareler iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak ve iptal edilen işlemden doğan sonuçları ortadan kaldırmak ve önceki hukuki durumun geçerliğini sağlamakla görevlidir. Bu nedenle, idarelerin, idari yargı yerlerince verilen kararların uygulanıp uygulanmaması konusunda "takdir yetkisi"ne sahip olmadığı, bu kararların doğruluğunu tartışma ve buna göre uygulama yetkisinin bulunmadığı, idarelerin bu alandaki yetkilerinin "bağlı yetki" niteliğinde olduğu açıktır.

... İdare Mahkemesinin yukarıda anılan kararında, itiraz başvurusunun reddine ilişkin 25/07/2024 tarihli Okul Servis Aracı Çalıştırma İşi İle İlgili Şikayetleri İnceleme Komisyonu kararının "... anılan puan kriteri nedeniyle ... Ortaokulu'nda geçmiş yıllarda taşıma işini yapan isteklilere 5 puan verilmesi gerektiği anlaşıldığından, davacı şirket tarafından değerlendirme kriterlerinin hatalı belirlendiğinden bahisle yapılan itirazın reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle iptaline; anılan kararın temyizi üzerine de Dairemizin 25/02/2025 tarih ve E:2025/202, K:2025/953 sayılı kararıyla anılan kararın onanmasına kesin olarak karar verilmiştir.

Mahkemenin iptal kararı üzerine, davalı idarelerce yargı kararına uygun olarak ve bu kararın gereklerine göre işlem ya da eylemde bulunmak zorunda olunduğundan, ... tarih ve .. sayılı Taşımacıyı Tespit Komisyonu kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişin işlemin yargı kararıyla iptali üzerine, yargı kararının aynen ve gecikmesinin uygulanmasını teminen taşımacıyı tespit komisyonunca 27/06/2024 tarihli ihalenin kaldığı yerden devam ettirilmek suretiyle sonuçlandırılması gerektiği açıktır.

Somut olayda ise, yargı kararı sonrasında, Okul Servis Aracı Çalıştırma İşi İle İlgili Şikayetleri İnceleme Komisyonunca taşımacıyı tespit iş ve işlemlerine başlanması yönünde karar alınmış, akabinde de ... tarihinde yeniden ihaleye çıkılmasına karar verilmiştir.

... İdare Mahkemesinin anılan kararıyla, itiraz başvurusunun reddine ilişkin 25/07/2024 tarihli Okul Servis Aracı Çalıştırma İşi İle İlgili Şikayetleri İnceleme Komisyonu kararının iptaline karar verilmesi üzerine, kararın gerekçesine göre işlem tesis edilmesi ve iptal edilen işlemden doğan sonuçlar ortadan kaldırılarak önceki hukuki durumun geçerliğinin sağlanması gerekirken, ... tarihinde yeniden ihaleye çıkılmasına karar verilmesi ile, yargı kararının uygulanmaması sonucunu doğuracak nitelikte işlem tesis edildiği görülmektedir.

Bu durumda, davalı Pendik Kaymakamlığının ara kararına cevabi yazısı ekinde gönderilen belgelerde, 12/07/2024 tarihli Taşımacıyı Tespit Komisyonu kararının yargı kararı sonucu iptal edilmesi ve sonrasında Şikayetleri İnceleme Komisyonunca taşımacıyı belirleme iş ve işlemlerine başlanması yönünde karar verilmesi gerekçeleriyle yeniden ihaleye çıkıldığı belirtilmiş ise de, iptal kararının 12/07/2024 tarihli Taşımacıyı Tespit Komisyonu kararına ilişkin olmadığı, bu karara karşı yapılan itiraz başvurusunun reddine ilişkin işleme yönelik olduğu dikkate alındığında, yargı kararının uygulanmasını teminen 27/06/2024 tarihli ihaleye ilişkin iş ve işlemler kaldığı yerden devam ettirilmek suretiyle anılan ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu itibarla, yargı kararının gereği yerine getirilmeksizin ... tarihinde gerçekleştirilen ihalede hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu İdare Mahkemesi kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.