Danıştay 13. Daire E.2025/491 K.2025/1530

Dava konusu istem: Sivas İl Özel İdaresince 14/06/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “120 Ton/Sa Kapasiteli Asfalt Plenti ve 80 Tonluk Kantar Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak alınan ihale komisyonunun ... tarih ve ... no.lu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu...tarih ve ... no.lu kararın 18/09/2024 ve 2024/UM.I-1178 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı uyarınca tesis edildiği, anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada da ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği görüldüğünden, 4734 sayılı Kanun'da yer alan temel ilkelere uyulduğu anlaşılan dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yeterlik bilgileri tablosunda belirtilen EN 1090-1 ve EN 1090-2 belgelerinin tercümelerinin sunulmasının sehven unutulduğu, belgelerin komisyon tarafından kontrol edildiği, fakat tercüme eksikliğinin bulunduğu ve bu eksikliğin giderilmesi gerektiğinin kendilerine iletilmediği, kaldı ki mevzuata aykırılığı kabul etmemekle birlikte bu hususun teklifin tutarına yani esasa ilişkin olmaması sebebi ile bilgi tamamlama kapsamında değerlendirilmemesinin 4734 sayılı Kanun'un 37. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı olduğu, dava konusu işlem nedeniyle kamu zararı oluştuğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, yapılan itirazlar sonucu alınan Kurul kararları doğrultusunda uyuşmazlık konusu ihalenin 26/09/2024 tarihinde sonuçlandığı, tesis edilen işlemin yetki, sebep, şekil, amaç ve konu unsurları bakımından usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı yanında müdahil tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sivas İl Özel İdaresince 14/06/2024 tarihinde açık ihale usulü ile ''120 Ton/Sa Kapasiteli Asfalt Plenti ve 80 Tonluk Kantar Alımı İşi'' ihalesi gerçekleştirilmiş, ihaleye 2 istekli katılım sağlamış, ihaleye katılan isteklilerden davacı şirket 58.864.000,00-TL, müdahil şirket 61.560.000,00-TL tutarında teklif sunmuş, ihale komisyonunca, Özel Teknik Şartname'nin 2.6.1 maddesinde istenilen şartları sağlamadığından davacının teklifi değerlendirme dışı bırakılmış, ihalenin müdahil şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Davacı şirket tarafından 02/07/2024 tarihinde EKAP üzerinden Özel Teknik Şartname'nin 2.6.1 maddesinde istenilen şartları haiz olduğu ve kamu yararı bulunduğu gerekçeleri ile şikayet başvurusunda bulunulmuş, bu şikayetin reddi üzerine davacı şirket tarafından Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda 31/07/2024 tarih ve 2024/UM.1-968 sayılı Kurul kararı ile davacının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verilmiş, akabinde 19/08/2024 tarihli ihale komisyon kararıyla ihale davacı şirket üzerinde bırakılmış,

müdahil şirket tarafından 23/08/2024 tarihinde EKAP üzerinden, davacının yeterlik kriterleriyle ilgili olarak istenen belgelerinin İdari Şartname'nin 7.8 maddesinde tekliflerin dili maddesine aykırı olduğu hususu ile ilgili şikayet başvurusunda bulunulmuş, bu başvurunun reddi sonrasında yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 18/09/2024 tarih ve 2024/UM.I-1178 sayılı Kurul kararı ile davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Bu karar neticesinde 26/09/2024 tarihinde alınan ve...tarihinde onaylanan ... no.lu ihale komisyonu kararı ile, davacı şirketin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin tekrar müdahil şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmiş, davacı şirket tarafından ... tarih ve ... no.lu ihale komisyonu kararının iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile, "2577 sayılı Kanun'un 15/1-e maddesi uyarınca dava dilekçesi ile eklerinin Sivas İl Özel İdaresine tevdiine" karar verilmiş, bu karar sonrasında Sivas İl Özel İdaresince davacının başvurusuna cevap verilmemesi üzerine davacı şirket tarafından 05/11/2024 tarihinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, Kamu İhale Kurumu Ön İnceleme Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ...sayılı yazısı ile,

"İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin Ek-1'inci maddesiyle, ilanı veya duyurusu 15/04/2024 (dahil) tarihinden sonra yapılan tüm ihalelere yönelik (avukatlar aracılığıyla yapılanlar da dahil) şikayet ve itirazen şikayet başvurularının EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunlu hale getirilmiştir. İşbu yazıya konu başvuru fiziki ortamda yapılmış olup, başvuruya konu ihalenin ilan tarihi 16/05/2024'tür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönerge'nin 5'inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, e-itirazen şikayet yöntemiyle yapılması gerekirken fiziki ortamda yapılan başvurular itirazen şikayet başvurusu olarak değerlendirilmemektedir.

Bu itibarla, başvurunuzun itirazen şikayet başvurusu olarak değerlendirilme imkanı bulunmadığı, ayrıca 18/09/2024 tarih ve 2024/UM.I-1178 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı da dahil olmak üzere başvuru dilekçenize konu hususların tarafınızca zaten yargıya taşınmış olduğu anlaşılmakta olup, başvurunuza ilişkin olarak Kurumumuzca yapılacak başkaca bir işlem bulunmamaktadır." şeklinde cevap verilmiş, davacı şirket tarafından, Kamu İhale Kurumu Ön İnceleme Dairesi Başkanlığının anılan işlemi ve ihale komisyonunun ... tarih ve ... no.lu kararının iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile her bir işlem için ayrı ayrı dava açılması gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, bunun üzerine davacı şirket tarafından ihale komisyonunun ... tarih ve... no.lu kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinde, açılan davada idari merci tecavüzü bulunup bulunmadığının inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise, idari merci tecavüzü bulunması halinde dava dilekçesinin görevli idare merciine tevdiine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 53. maddesinin (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerin 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikayetleri inceleyerek sonuçlandırmanın Kamu İhale Kurumunun görev ve yetkileri arasında bulunduğu.

54. maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, 4734 sayılı Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, şikayet ve itirazen şikayet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu.

55. maddesinde, şikayet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla, bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı.

56. maddesinde, idareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği. 57. maddesinde, şikayetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde dava konusu edilebileceği kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallardan, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde ihale makamı tarafından yapılan işlemlere karşı, istekli veya istekli olabilecekler tarafından doğrudan dava açılamayacağı, bu işlemlere karşı anılan Kanun hükümlerinde öngörülen usullere göre ihaleyi yapan idareye yapılacak şikayet başvurusundan sonra, Kamu İhale Kurumuna yapılacak itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu (Kurul) tarafından verilen kararlara karşı dava açılabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, bakılan davanın sebebi olarak, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına konu davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiğine yönelik iddialarla birlikte, "Diğer hukuka aykırılıklar da şu şekilde özetlenebilecektir:" başlığı altında, "4734 sayılı Kanun, ilgili tebliğ ve mevzuata göre tekliflerin gizli olduğu, davacı şirketin EN 1090-1 ve EN 1090-2 belgelerinin idare ve/veya komisyon üyeleri tarafından rakip firmaya sızdırıldığı, bu eylem nedeniyle kendilerinin ihale dışı kaldığı ve kamu zararının oluşmasına neden olunduğu,

İdari Şartname'nin 48. maddesinde yüklenici firmaya yer tesliminden itibaren işin süresince 2020 model ve üstü otomotik vites binek aracın idareye teslim edileceği şartı getirildiği, bu şartın 17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “tasarruf tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne ve Kamu İhale Kanunu'nun 12. maddesinin ikinci fıkrasındaki şartnamelerin “rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” kuralına aykırı olduğu, 27/05/2024 tarih ve 2024/DK.D-91 sayılı Kurul kararıyla Genelgeye uygun karar alındığı,

şartnamenin bu Kurul kararına da aykırı olduğu"na ilişkin yeni iddialara da yer verildiği; davacı tarafından aynı zamanda bu iddialara ilişkin olarak şikayet ve itirazen şikayet başvurularında da bulunulduğu, itirazen şikayet başvurusunun Kamu İhale Kurumu Ön İnceleme Dairesi Başkanlığının... tarih ve ...sayılı kararı ile, Kamu İhale Kurumuna fiziki ortamda yapılan başvurunun "itirazen şikayet" olarak değerlendirilmeyeceğinden ve ayrıca başvuru dilekçesine konu hususların zaten yargıya taşınmış olduğundan Kurumca yapılacak başkaca bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği, bu karara karşı açılan davanın ...

İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği, anılan kararın temyizi üzerine Dairemizin 14/04/2025 tarih ve E:2025/617, K:2025/1525 sayılı kararı ile, "davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kurulun değerlendirmesine sunulmadan Ön İnceleme Dairesi Başkanlığı tarafından reddedilmesinde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı,

ayrıca davacının şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde yeni iddialara yer verildiğinden dava konusu kararda bu iddialar hakkında yapılacak işlem bulunmadığı değerlendirmesinin de hukuka uygun olmadığı" gerekçesine yer verilerek Mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, itirazen şikayet başvuru yoluna başvurulan konuyla aynı olan işbu davada, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esastan reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.