Danıştay 13. Daire E.2025/59 K.2025/605

Hayvancılık Gıda ve İhtiyaç Maddeleri İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Taahhüt Mühendislik Elektrik Elektronik Manifatura Konfeksiyon Tekstil Katı Yakıt Mamulleri Turizm Dayanıklı Tüketim Maddeleri Altın Ticaret İthalat ve İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 13/09/2017 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt satıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin yedinci fıkrası uyarınca 87.814,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonundaki pompa satış fiyatlarının, ilan panosunda yer alan fiyatların üzerinde olduğu açık ise de, davalı idare tarafından idari para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı, ayrıca bu konuda herhangi bir açıklama da getirilemediği göz önünde bulundurulduğunda, herhangi bir kriter gözetmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle kanunda öngörülen üst sınırdan idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 27/03/2024 tarih ve E:2019/617, K:2024/1502 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; bayilik lisansı kapsamında faaliyette bulunan davacıya ait akaryakıt istasyonunda 19/09/2017 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen tutanakta, ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt satıldığının tespit edildiği görüldüğünden, dava konusu idari para cezası tesisine dayanak olan fiilin sabit olduğu,

Her ne kadar İdare Mahkemesi kararında, eylem nedeniyle verilecek idari para cezasına ilişkin düzenlemenin yer aldığı kanun maddesinde idari para cezası için alt ve üst sınır belirlenmiş olması ve idarenin takdir yetkisini üst sınırdan kullanarak idari para cezası verilmesi gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, petrol piyasasına ilişkin düzenlemeler yapmanın Kurul'un görevleri arasında yer aldığı, Kurul görevini yerine getirirken, tüketicileri ve diğer piyasa aktörlerinin korunması ve piyasa faaliyetlerinin yapılan düzenlemelere uygun bir şekilde devamının sağlanması için gerektiğinde yaptırım uygulayabildiği,

olayda da, bayilik lisansı sahibi davacı şirketin, lisansın kendisine tanıdığı haklar dışında faaliyette bulunduğu anlaşıldığından, sabit olduğu anlaşılan eylemin ağırlığı ve yürütülen faaliyetin niteliği göz önüne alınarak kanunda öngörülen üst sınırdan idari para cezası uygulanması yönünde idarece takdir yetkisinin kullanılmış olmasında ölçülülük ilkesine aykırılık görülmediği;

Davacıya ait akaryakıt istasyonunda 13/09/2017 tarihinde yapılan denetimde, satışa sunulan motorinin fiyat ilan panosunda 4,68-TL ve 4,66-TL olan fiyatlarının 3, 4 ve 5 nolu satış pompalarında 4,74-TL olarak göründüğünün tespit edildiği, dosya temyiz aşamasında iken Danıştay Onüçüncü Dairesinin 01/02/2024 tarihli ara kararı ile davalı idareden, denetim tarihi olan 13/09/2017 tarihinde davacının bağlı olduğu dağıtım şirketince, davacının faaliyette bulunduğu bölgede belirlenen akaryakıt tavsiye fiyatlarının istenildiği, davalı idare tarafından verilen cevapta, davacının denetim tarihi itibarıyla dağıtıcısı olan ...

Petrolcülük A.Ş. tarafından Sivas ili özelinde Kurum'a bildirilen ve 13/09/2017 tarihinde geçerli olan bayiler için tavsiye edilen akaryakıt satış fiyatının motorin için litre başına 4,73-TL olduğunun bildirildiği;

Bu durumda, davacının fiyat ilan panosunda yer alan fiyatın ve bağlı dağıtım şirketince fiil tarihi itibarıyla belirlenen tavsiye fiyatının üzerinde fiyatla akaryakıt satışı yaptığı, dolayısıyla davacının fiilinin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile niteliği itibarıyla düzeltme imkanı bulunan fiiller arasında sayılan "Fiyat ilan panosunda ilan edilen fiyatın üzerinde ancak bağlı dağıtım şirketince fiil tarihi itibarıyla belirlenen tavsiye fiyatının altında fiyatla akaryakıt satışı yapılması" kapsamında olmadığı,

bu sebeple 7164 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değiştirilen 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan ihtar müessesesinin somut uyuşmazlıkta uygulanamayacağı da anlaşıldığından, bayilik lisansı sahibi davacıya ilan panosunda belirtilenin üstünde bir fiyattan akaryakıt sattığından bahisle idarî para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, denetim günü istasyonun bulunduğu bölgede meydana gelen elektrik kesintileri nedeniyle dijital olan fiyat panosu ile pompalar üzerindeki rakamlar arasında farklılıkların meydana geldiği, davalı idarenin haiz olduğu takdir yetkisinin sınırsız bir yetki olmadığı, verilen cezanın neden üst sınırdan verildiğine ilişkin gerekçe sunulması gerektiği, dava konusu olayda üst sınırdan ceza verilmesinin ölçülülük ilkesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.