Danıştay 13. Daire E.2025/80 K.2025/995

Dava konusu istem: Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, ... Ticaret Odası Ortaokulu Kapalı Spor Salonu'nun 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulüyle beş yıllığına kiralanmasına ilişkin 27/09/2024 tarihinde ihaleye çıkılmasına ilişkin işlemin, ihale ilanının ve ihale dokümanının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; ihale konusu kapalı spor salonunun 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca 22/03/2023 tarihinde pazarlık usulüyle 1 yıllığına kiralanması işi için çıkılan ihalenin davacı uhdesinde kaldığı, davacı ile idare arasında 01/06/2023 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 22/05/2023 tarihinde 1 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığı, davacının 1 yıllık kira süresinin sona ermesinden sonra,

ihale konusu kapalı spor salonunun aylık 60.000,00-TL (KDV hariç) kira bedeli ile 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulüyle beş yıllığına kiralanması işi için 27/09/2024 tarihinde ihaleye çıkılacağının ilan edildiği.

2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun ekinde yer alan (İ) cetvelinde, 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesi kapsamında ''İllerde, kuruluş merkezlerinde, askeri kurum kuruluş ve birliklerde, büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçelerde ve nüfusu 50 bini geçen ilçelerde'' belirlenen parasal sınırın 355.000,00-TL olduğu,

ihaleye konu taşınmazın ilk yıl tahmini kira bedelinin 720.000,00-TL olarak belirlenmiş olması ve bu bedelin pazarlık usulüyle yapılabilecek kiralamalara ilişkin öngörülen parasal sınırın üzerinde kalması nedeniyle, uyuşmazlık konusu taşınmazın pazarlık usulüyle beş yıllığına kiralanması işi için 27/09/2024 tarihinde ihaleye çıkılmasına ilişkin işlemde, ihale ilanında ve ihale dokümanında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından, dava dilekçesinde, kira süresinin uzadığı, kiracısı olduğu taşınmazın tekrar kiraya verilmek istendiği ileri sürülmekte ise de, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 74. maddesinde kira sözleşmesinin, sürenin bitimiyle sona ereceğinin düzenlendiği ve idarece davacının sözleşme süresinin uzatıldığı yönünde dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı gözetildiğinde, idarece kira sözleşmesi süresi biten söz konusu taşınmaz için yeniden kiralama ihalesi yapılabileceği anlaşıldığından, davacının söz konusu iddiasına itibar edilmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, gerçekleştirilen ihaleye katılan kimse olmadığından dolayı davanın konusuz kaldığı, ihale işlemleri davalı idarenin İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmişse de aslında Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü adına ihaleye çıkıldığı, dolayısıyla 2886 sayılı Kanun'un 76. maddesi uyarınca Genel Bütçe Kanununda diğer büyükşehir belediyesi olan iller için belirlenen 1.070.000,00-TL olarak belirlenen bedelin esas alınması gerektiği, ... Sulh Hukuk Mahkemesinde kiracılık sıfatının tespiti istemiyle açılan davada ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, davacının haklılığı ortaya koyulmadığı halde lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı ile Eskişehir Ticaret Odası Ortaokulu Okul-Aile Birliği arasında Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli taşınmaz mal üzerinde bulunan Eskişehir Ticaret Odası Ortaokulu içerisinde yer alan kapalı spor salonunun bir yıl süreyle kiralanmasına dair sözleşme 01/06/2023 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 22/05/2023 tarihinde imzalanmış, sözleşme tarafların karşılıklı anlaşması sonucunda 01/07/2023 tarihinde başlatılmıştır.

Söz konusu kapalı spor salonunun sözleşme süresinin bitim tarihinden sonraki bir tarihte pazarlık usulü ile tekrar kiralanmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı Olur'u ile spor salonunun eğitim öğretim faaliyetleri aksatılmaksızın kiralanması uygun görülmüş, Eskişehir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce görevlendirilen ihale komisyonunca eğitim öğretim yapıldığı günlerde 19.00-23.00 saatleri arasında,

eğitim öğretim yapılmadığı günlerde 10.00-22.00 saatleri arasında ve beş yıl süreyle 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulüyle 27/09/2024 tarihinde ihale edilmesine karar verilmiş, bunun üzerine söz konusu ihaleye çıkılmasına ilişkin işlemin, ihale ilanının ve ihale dokümanının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.".

"Pazarlık usulüyle yapılacak işler" başlıklı 51. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, yer, özellik (askeri birliklerin kuruluş özellikleri dahil) ve nitelikleri itibariyle her yıl Genel Bütçe Kanununda gösterilecek belli tutarları aşmayan ve süreklilik göstermeyen, bu Kanunun 1. maddesinde gösterilen işlerin ihalesinin pazarlık usulüyle yapılabileceği.

"Pazarlık usulüyle yapılacak işler" başlıklı 51. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde, kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi işlerinin ihalesinin pazarlık usulüyle yapılabileceği.

"Mahalli komisyonların yetkileri" başlıklı 76. maddesinde, "Taşınır ve taşınmaz malların satış, kira, trampa edilmesi ve mülkiyetin gayri ayni hak tesislerinde, mahalli komisyonların ne miktara kadar ihaleye selahiyetleri oldukları, her yıl Genel Bütçe Kanununda gösterilir." kurallarına yer verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin "Kiralama usulü ve işlemleri" başlıklı 20. maddesinde, "(1) Birlik; kantin ve benzeri yerleri öncelikle işletmecilere kiralama usulü ile işlettirir veya işletmecinin bulunmadığı durumlarda işletir. Kantin ve benzeri yerlerin kiraya verilmesinde, eğitim ve öğretimin aksatılmaması esastır.

(2) Söz konusu yerlerin birlik tarafından kiraya verilmesi 08/09/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51'inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlık usulü ile yapılır.

(3) Kiralama işlemleri, valilik/kaymakamlıkça görevlendirilecek il/ilçe millî eğitim müdür yardımcısı/şube müdürü başkanlığında ilgili birlik başkanı, defterdarlık/mal müdürlüğü temsilcisi, gerektiğinde il/ilçe özel idare müdürlüğü temsilcisinin katılımıyla oluşan ihale komisyonunca yapılır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu ihale, 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulüyle gerçekleştirilen bir ihale olup İdare Mahkemesince ihaleye konu taşınmazın ilk yıl tahmini kira bedeli 720.000,00-TL'nin 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun ekinde yer alan (İ) cetvelinde, 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesi kapsamında büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçelerde belirlenen parasal sınır olan 355.000,00-TL'nin üzerinde olduğundan bahisle söz konusu taşınmazın kiralanmasına ilişkin ihalenin pazarlık usulüyle yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ancak, 2886 sayılı Kanun'un 51/a maddesinin Genel Bütçe Kanunu'nda gösterilecek tutarlara yaptığı atıf gözetildiğinde Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun ekinde yer alan (İ) cetvelinde düzenlenen 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca değerlendirilecek parasal sınırların 2886 sayılı Kanun'un 51/a maddesine ilişkin olduğu anlaşıldığından, 2886 sayılı Kanun'un 51/g maddesinde de herhangi bir parasal sınır belirlenmediği açık olduğundan, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 327 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Kira işlemlerinde yetki" bölümünde, pazarlık usulüyle yapılacak kiralamalarda 76. maddeye ilişkin Genel Bütçe Kanununda belirtilen parasal sınırların yarısını aşmayan taşınmazların kiraya verilmesi işlemlerinin Valilikler veya Kaymakamlıklarca yapılacağı düzenlenmişse de, ihaleye konu taşınmazın ilk yıl tahmini kira bedelinin 720.000,00-TL olduğu, ilgili bedelin 2886 sayılı Kanun'un 76. maddesi uyarınca Genel Bütçe Kanunu'nda diğer büyükşehir belediyesi olan iller için belirlenen 1.070.000,00-TL bedelin altında olduğu,

ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin 20. maddesinin 3. fıkrasında yer alan özel yetki kuralı dikkate alındığında mezkur Yönetmelik kapsamında yapılan ihaleye 327 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Kira işlemlerinde yetki" bölümünde yer alan kuralın uygulanma imkanı bulunmadığı anlaşıldığından, Eskişehir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce gerçekleştirilen dava konusu kiralama işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.