Danıştay 2. Daire E.2019/356 K.2025/5238

Davanın konusu

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik bölümü mezunu olan ve Piri Reis Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde hizmetli olarak görev yapan davacı tarafından, Mart 2014-2678 sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının; "Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları" konulu 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararı ekinde yer alan Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelgenin 68. maddesi, 3. sırasında Rehberlik alanında "Mezun Olduğu Yükseköğretim Programı/Fakülte

" kısmına ilişkin bölümünde yer alan "Psikoloji Bölümü (*)" ibaresinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından.

Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının karar ekinde yer alan çizelgede "psikoloji bölümü (*)" ibaresine yer verilmesi neticesinde pedagojik formasyon alan psikoloji bölümü mezunlarının rehberlik branşına atanma hakkı kazandığı ancak pedagojik formasyonun, Psikolojik Danışma ve Rehberlik eğitimine denk olamayacağı, Psikolojik Danışma ve Rehberlik bölümü mezunlarının rehberlik kadrosu için eğitim aldıkları ve bununla ilgili staj yaptıkları, dava konusu karar neticesinde yapılan atamalar sonucunda rehberlik alanı için eğitim alan Psikolojik Danışma ve Rehberlik bölümü mezunlarının işsiz kaldığı,

formasyon alan psikoloji mezunlarının rehberlik kadrosunda staj yapamadıkları, öğretmenlik kadrosunda staj yapabildikleri dolayısıyla rehberlik kadrosuna atanmamaları gerektiği hususları ileri sürülmektedir.

MÜDAHİLİN BEYANLARI

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik bölümü mezunu olan müdahil tarafından, dava konusu edilen karar ile Kamu Personel Seçme Sınavı(KPSS) sonuç sıralamasında önüne geçen psikoloji mezunlarına rehberlik alanına atanma hakkı verildiği, mezun olduğu Rehberlik alanına atanamadığı, dava konusu düzenlemenin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu hususları ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 43. ve 45. maddelerinde yer alan düzenlemeler ile öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon bakımından aranacak niteliklerin Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olacağının belirtildiği, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile de boş bulunan kadrolara uygun kişileri atamak ve bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmak konusunda idareye yetki tanındığı, bu kapsamda Talim ve Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararı ile Rehberlik alanı öğretmenliğine atanabilecekler arasında gerekli şartları taşımak kaydı ile Psikoloji Bölümü mezunlarının da sayıldığı, yapılan düzenlemenin hukuka uygun olduğu ve davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu edilen düzenlemenin hukuka uygun olduğu ve davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının; Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları konulu 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı Mart 2014-2678 sayılı Tebliğler Dergisinde yayınlanan kararın ekinde bulunan "Çizelgenin Uygulanması İle İlgili Açıklamalar" bölümünün 68. maddesi, 3. sırasında yer alan "Psikoloji Bölümü (*)" ibaresinin iptali istenilmektedir.

1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Öğretmenlik" başlıklı 43. maddesinde.

Öğretmenliğin, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini içine alan özel bir ihtisas mesleği olduğu. öğretmenlik mesleğine hazırlığın genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanacağı bu niteliklerin kazanabilmeleri için, hangi öğretim kademesinde olursa olsun, öğretmen adaylarının yüksek öğrenim görmelerinin sağlanmasının esas olduğu bu öğrenim lisans öncesi, lisans ve lisans üstü seviyelerde yatay ve dikey geçişlere de imkan verilecek biçimde düzenleneceği öngörülmüş "Öğretmenlerin Nitelikleri ve Seçimi" başlıklı 45. maddesinde Öğretmen adaylarında genel kültür,

özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon bakımından aranacak niteliklerin Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunacağı öğretmenlerin, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurtdışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından, Milli Eğitim Bakanlığınca seçileceği Yüksek öğrenimleri sırasında pedagojik formasyon kazanmamış olanların ihtiyaç duyulan alanlarda, öğretmenliğe atanmaları halinde bu gibilerin adaylık dönemi içinde yetişmeleri için Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirlerin alınacağı, hangi derece ve türdeki eğitim, öğretim, teftiş ve yönetim görevlerine,

hangi seviye ve alanda öğrenim görmüş olanların ne gibi şartlarla seçilebileceklerinin yönetmelikle düzenleneceği hükmü getirilmiş 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 8. maddesinde bu yetkinin Bakanlık adına Talim ve Terbiye Kurulunca kullanılacağı hükme bağlanmıştır.

Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 6. maddesinin (a) bendinde de, öğretmenlik görevine atanacaklarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinde belirtilen genel ve özel şartlar yanında, mezun olduğu yükseköğretim programının Talim ve Terbiye Kurulu'nun öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararlarına göre atanacağı alana uygun olmak şartının aranacağı hükmüne yer verilmiştir.

Talim Terbiye Kurulu'nun 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararında, Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Öğretmen Olarak Atanacakların Atamalarına Esas Olan Alanlar ile Mezun Oldukları Yüksek Öğretim Programları ve Aylık Karşılığı Okutacakları Derslere İlişkin Esaslar Eki Çizelgesinin 68. sırasında, Rehber Öğretmenliği Alanına, Bakanlık ve Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) işbirliği ile açılan/açılacak olan öğretmenlik meslek bilgisi tezsiz Yüksek Lisans Programını başarı ile tamamlayan Psikoloji Bölümü mezunlarının atanacaklarının belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda; yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, belli branşlara atamalarda o branşa en uygun yüksek öğrenim programından mezun olanları atamak ve gerekli düzenlemeleri yapmak konusunda, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olmak üzere idareye takdir yetkisi tanındığı göz önüne alındığında; eğitim hizmetlerini yürütmekle görevli olan idarenin gerekli düzenlemeler yaparak Rehber Öğretmenlik alanında verilecek eğitimin niteliği, ülke ölçeğinde mevcut rehber öğretmen ihtiyacı ve bu ihtiyacın karşılanacağı kaynaklar gözönünde bulundurularak, hizmete en uygun alan mezunlarının atanmalarını öngören Talim Terbiye Kurulu Kararının bu konudaki düzenlemesinde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının; "Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları" konulu 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararı ekinde yer alan Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelgenin 68. maddesi, 3. sırasında Rehberlik alanında yapılacak atamalarda "Mezun Olduğu Yükseköğretim Programı/Fakülte

" kısmına ilişkin bölümünde yer alan "Psikoloji Bölümü (*)" ibaresinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Aynı çizelgenin sonunda "(*) Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan / açılacak olan Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans ya da Pedagojik Formasyon Programı / Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifikası Programını başarı ile tamamlayanlar." şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu edilen Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu'nun karar tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinden;

1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 43. maddesinde (mülga) "Öğretmenlik, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini Türk Milli Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdürler.

Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanır.

Yukarıda belirtilen nitelikleri kazanabilmeleri için, hangi öğretim kademesinde olursa olsun, öğretmen adaylarının yüksek öğrenim görmelerinin sağlanması esastır. Bu öğrenim lisans öncesi, lisans ve lisans üstü seviyelerde yatay ve dikey geçişlere de imkan verecek biçimde düzenlenir.

Öğretmenlik mesleği; adaylık döneminden sonra öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına ayrılır.

Aday öğretmenliğe atanabilmek için; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan şartlara ek olarak, yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından mezun olma ve Bakanlıkça ve/veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılacak sınavlarda başarılı olma şartları aranır..." düzenlemesine, 45. maddesinde (mülga) ise "Öğretmen adaylarında genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon bakımından aranacak nitelikler Milli Eğitim Bakanlığınca tespit olunur.

Öğretmenler, öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarından ve bunlara denkliği kabul edilen yurtdışı yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar arasından, Milli Eğitim Bakanlığınca seçilirler.

Yüksek öğrenimleri sırasında pedagojik formasyon kazanmamış olanların ihtiyaç duyulan alanlarda, öğretmenliğe atanmaları halinde bu gibilerin adaylık dönemi içinde yetişmeleri için Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli tedbirler alınır.

Hangi derece ve türdeki eğitim, öğretim, teftiş ve yönetim görevlerine, hangi seviye ve alanda öğrenim görmüş olanların ne gibi şartlarla seçilebilecekleri yönetmelikle düzenlenir.

" hükmüne yer verilmiştir.

14/02/2022 tarihli 31750 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu'nun 10. maddesi ile 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun 43 üncü ve 45 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte 18/10/2024 tarih ve 32696 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7528 Öğretmenlik Meslek Kanunu'nun 7/3. maddesinde de; "Öğretmen olarak istihdam edileceklerde genel kültür, özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi bakımından aranacak nitelikler ile öğretmenlik alanlarına kaynak teşkil edecek yükseköğretim programları, söz konusu nitelikler esas alınarak Bakanlıkça belirlenir." hükmünün muhafaza edildiği görülmektedir.

14/09/2011 tarih ve 28054 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle "Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı" başlıklı 28. maddesinin 1. fıkrasında; "Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Bakanlığın bilimsel danışma ve karar organıdır." hükmüne; 6. fıkrasında ise, "Talim ve Terbiye Kurulu, evrensel değer ve standartları gözönünde bulundurarak, kalite, eşitlik ve etkililik ilkeleri ile millî ve toplumsal değerlere dayalı bir eğitim sistemi oluşturmak amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Eğitim sistemini, eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını hazırlatmak, hazırlananları incelemek veya inceletmek, araştırmak, geliştirmek ve uygulama kararlarını Bakan onayına sunmak. ..." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 06/05/2010 tarihli ve 27573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin Atama şartları başlıklı 11. maddesinde; "(1) Öğretmenlik görevine atanacaklarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen genel şartların yanında aşağıda belirtilen özel şartlar aranır: a) Mezun olduğu yükseköğretim programının Talim ve Terbiye Kurulunun öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararına göre atanacağı alana uygun olmak..." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu Yönetmeliği yürürlükten kaldıran 17/04/2015 tarihli, 29329 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde de benzer nitelikteki düzenlemenin korunduğu ve Yönetmeliğin Atama şartları başlıklı 5. maddesinde "...Aday öğretmenliğe/öğretmenliğe atanacaklarda, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen genel şartların yanında aşağıdaki özel şartlar aranır; a) Mezun olunan yükseköğretim programının, Bakanlığın öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararına göre atama yapılacak alana uygun olması..." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Talim ve Terbiye Kurulu'nun, 20/02/2014 tarihli ve 9 sayılı Kararı'yla belirlenen Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları'nın 1. maddesinde, bu Esasların amacının, öğretmen olarak atamaya esas alınacak alanların, öğretmenliğe atanacakların alanlara göre mezun oldukları yükseköğretim programlarının, öğretmenliğe atananların alanlarına göre aylık karşılığında okutacakları derslerin belirlenmesi olduğu.

5. maddesinde, öğretmen olarak atanmaya esas alanların, her bir alan öğretmenliği için mezun olunacak yükseköğretim programı ile öğretmenliğe atananların alan ve yan alanlarına göre aylıkları karşılığında okutacakları derslerin eki çizelgede belirtildiği.

7. maddesinin 4. fıkrasında, daha önceki Talim ve Terbiye Kurulu kararları kapsamında öğretmenliğe atanan, ancak bu Esasların eki Çizelgede mezun oldukları yükseköğretim programlarına ve alanlarına yer verilmeyen öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamalarının, aynı türdeki eğitim kurumlarına yapılacağı.

12. maddesinde, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile düzenlenen alan öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans ya da Pedagojik Formasyon/Pedagojik Formasyon Eğitim Sertifikası Programlarına, eki çizelgede yer verilen yükseköğretim programlarının hangilerinden mezun olanların alınacağı, öğretmen ihtiyacı çerçevesinde İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün teklifi doğrultusunda Kurulca belirleneceği.

13. maddesinde, eki çizelgede bazı yükseköğretim programları için katılma zorunluluğu getirilen eğitim programlarının içeriği ve uygulama esaslarının ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Bakanlıkça belirleneceği.

Geçici 2. maddesinde ise, bu Esasların eki çizelgede yer verilmeyen, ancak daha önceki kararlarda yer alan ve adları değişen yükseköğretim kurumlarının lisans düzeyindeki öğretmenliğe kaynak gösterilen programlardan mezun olanların, bu Esasların eki çizelgede yer alan ve alana kaynaklık eden denk oldukları yükseköğretim programı mezunları gibi değerlendirileceği düzenlenmiştir.

Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nca düzenlenen 20/02/2014 günlü, 9 sayılı Kararı'nın eki Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelgenin davanın açıldığı tarihteki haliyle 68. sırasında bulunan "Rehberlik" alanına, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü/Anabilim Dalı, Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bölümü/Anabilim Dalı, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans ya da Pedagojik Formasyon Programı/Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifikası Programını başarı ile tamamlayan Psikoloji Bölümü mezunlarının atanacaklarının belirtildiği,

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik bölümü mezunu olan davacının ise, 2018 KPSS sonuçlarına göre 2019 Şubat döneminde yapılan yerleştirmelerde atanamaması üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararı ekinde yer alan çizelgenin 68. maddesi, 3. sırasında Rehberlik alanında yapılacak atamalarda "Mezun Olduğu Yükseköğretim Programı/Fakülte

" kısmına ilişkin bölümünde yer alan "Psikoloji Bölümü (*)" ibaresinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, belli branşlara atamalarda o branşa en uygun yüksek öğrenim programından mezun olanları atamak ve gerekli düzenlemeleri yapmak konusunda, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olmak üzere idareye takdir yetkisi tanındığı göz önüne alındığında;

eğitim hizmetlerini yürütmekle görevli olan idarenin, gerekli düzenlemeler yaparak öğretmenlik mesleğine atanacak öğretmenlerin mezun oldukları yükseköğretim kurumları ve branşlarına göre atanabilecekleri okullar ile atamalara esas teşkil eden branşları belirlemesi kapsamında, "Rehberlik" alanına yapılacak atamalarda, Bakanlık ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliği ile açılan/açılacak olan Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans ya da Pedagojik Formasyon Programı/Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifikası Programını başarı ile tamamlayan Psikoloji Bölümü mezunları da uygun ve yeterli görülmüştür.

Bu durumda; Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının; "Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları" konulu 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararı ekinde yer alan Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esaslarına İlişkin Çizelgenin 68. maddesi, 3. sırasında Rehberlik alanında yapılacak atamalarda "Mezun Olduğu Yükseköğretim Programı/Fakülte " kısmına ilişkin bölümünde yer alan "Psikoloji Bölümü (*)" ibaresinde, üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.