Danıştay 2. Daire E.2021/10259 K.2025/4444

Dava Konusu İstem

Dava; Tokat ili, Sulusaray İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde ... olarak görev yapan davacının, "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında, Polis Memuru S.A. tarafından tutulan ve üst makamlara iletilen rapor doğrultusunda disiplin soruşturması başlatıldığı, anılan raporda yer alan bazı ifadeler nedeniyle "Cumhurbaşkanına hakaret" suçu kapsamında yürütülen ceza soruşturması sonucunda ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, K:... sayılı kararıyla "Kovuşturmaya yer olmadığına" karar verildiği, soruşturma sırasında alınan ifadelerden sonra soruşturmacı tarafından "Cumhurbaşkanına hakaret" iddiasının sübuta ermediği kanaati belirtildikten sonra,

"Cumhurbaşkanının 15 Temmuz 2016 gecesi gerçekleştirilmeye çalışılan darbe girişimi esnasında halkı sokağa davet etmesini" eleştirdiği ve keza davacının bazı beyanlarının "çözüm süreci ile ilgili olarak hükümetin başında olan dönemin Başbakanı olan Cumhurbaşkanı ile hükümet yöneticilerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte" olduğundan bahisle disiplin cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, ancak anılan bu fiiller nedeniyle alınmış herhangi bir soruşturma oluru bulunmadığı gibi davacının bu fiillerden dolayı savunmasının da alınmadığı,

bu tespitlerin yanında, Tokat İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile davacının "Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak veya personel arasında bu yolda ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ve dosyanın Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verildiği,

Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu ise, dava konusu ... günlü, ... sayılı işlemle davacının "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyet Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri ve emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verdiği,

soruşturma raporunda davacı hakkında ileri sürülen "Cumhurbaşkanına hakaret" ettiği iddiasının sübuta ermediğinin açıkça belirtildiği de gözetildiğinde, gerek İl Polis Disiplin Kurulunun gerekse Yüksek Disiplin Kurulunun kararında davacının hangi fiiliyle belirtilen disiplin suçlarını işlediği yönünde somut tespit ve açıklamalara yer verilmediği, soruşturmanın her aşamasında davacı hakkında farklı bir fiili işlediği ileri sürülerek bunun karşılığı olarak da farklı Kanun hükümleri gösterilmek suretiyle cezalandırılması gerektiğinin belirtildiği,

bazı fiiller yönünden usulüne uygun soruşturma oluru alınmadığı gibi bu fiiller yönünden davacının savunma hakkının da kısıtlandığı, davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturmasının tüm aşamaları bir arada değerlendirildiğinde davacının hangi fiili nedeniyle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı hususunun açık ve kesin olarak ortaya konulamadığı, bu sebeple, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... olarak görev yapan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesinde yer alan; "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin Yargı Organlarını, Devletin Askeri veya Emniyet Teşkilatını alenen aşağılamak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış, 7068 sayılı Kanun'da bu fiile yönelik bir hükme yer verilmemiştir.

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin iptaline karar verilmiş; anılan madde, Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen ve 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezada lehe olan normun uygulanması kuralının disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Bu açıklamalar çerçevesinde mevzuat hükümleri incelendiğinde; 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinde, disiplin cezası verilmesini gerektirecek fiillerin sayma suretiyle belirlendiği, ancak bu fiiller arasında "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiiline yer verilmeyerek, anılan fiilin disiplin suçu olmaktan çıkarıldığı görülmüştür.

Bu bağlamda, davacıya isnat edilen, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesinde yer alan fiilin, mevcut hukuki durum itibarıyla 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığı dikkate alındığında, davacı hakkında tesis edilen disiplin cezasında hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.