Danıştay 2. Daire E.2021/10265 K.2025/3942

Dava Konusu İstem

Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken tutuklanarak göreviyle ilişiği kesilen davacının, "kasten adam öldürme" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nden farklı olarak, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında kasten adam öldürme suçunun sayılmadığı 7068 sayılı Kanun'un 9. maddesinde, 657 sayılı Kanun'a yapılan atıf gereğince, davacının devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yoluna gidilmeyerek davacının lehine uygulama yapılmak suretiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uyarınca işlem tesis edildiği,

sözü edilen Tüzük uyarınca meslekten çıkarma cezasını gerektiren kasten adam öldürme suçunun, ağır ceza mahkemesi kararıyla sabit olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, bu sebeple davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarına ilişkin tazminat isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince, adli yardım istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Emniyet Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı yazısıyla; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, hastalık iznini geçirdiği İzmir ili, ... ilçesinde ... tarihinde ... isimli şahsın av tüfeği ile vurularak öldürülmesi olayına karıştığı, ... tarihinde yakalandığı, ikametinde yapılan aramada 1 adet ruhsatsız yarı otomatik av tüfeği, 8 adet fişek ve olay esnasında üzerinde olabileceği değerlendirilen kıyafetlerin muhafaza altına alındığı, ...

Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğünce tahkikat tamamlanarak davacının ... Cumhuriyet Başsavcılığına sevk edildiği ve kasten adam öldürme iddiasıyla tutuklandığı yolundaki bilgilerin iletilmesi üzerine, bu hususların araştırılması amacıyla davacı hakkında disiplin soruşturması başlatılmış, yapılan soruşturma sonucunda;

tanık beyanları, olay yerindeki kamera görüntüleri, teşhis tutanakları ve bilirkişi raporu değerlendirilerek davacının, maktul ...'yü pompalı tüfekle vurarak kasten öldürme suçunu işlediği sonucuna varılmış, Yüksek Disiplin Kurulunun karar tarihi itibariyle 7068 sayılı Kanun yürürlüğe girmiş olmakla birlikte fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan ve davacının lehine olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi uygulanarak "meslekten çıkarma cezası" ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmış, davacı hakkında kasten adam öldürmekten mahkumiyet kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesinde; "Hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, irtikap, rüşvet, zimmet, ihtilas, ırza geçme, ırza tasaddi, sahtecilik, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, kalpazanlık, kasten adam öldürme, veya bu suçları işlemeye teşebbüs etmek, emniyeti suiistimal, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, suç tasnii, iftira" fiilleri meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin iptaline karar verilmiş; anılan madde, Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen ve 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezada lehe olan normun uygulanması kuralının disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Bu açıklamalar çerçevesinde mevzuat hükümleri incelendiğinde; 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinde, disiplin cezası verilmesini gerektirecek fiillerin sayma suretiyle belirlendiği, ancak bu fiiller arasında "kasten adam öldürme" fiiline yer verilmeyerek, anılan fiilin disiplin suçu olmaktan çıkarıldığı görülmüştür.

Bu bağlamda; davacıya isnat edilen, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesinde yer alan "kasten adam öldürme" fiilinin, mevcut hukuki durum itibarıyla 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırımına bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığı dikkate alındığında, davacı hakkında tesis edilen disiplin cezasında hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.