Danıştay 2. Daire E.2021/10277 K.2025/3750

Dava Konusu İstem

Dava; ... Polis Meslek Yüksekokulunda 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ç maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla.

29/10/2015 tarihinde İzmir ili, Bornova ilçesi, ... mevkiinde polisin dur ihtarına uymayarak kaçan aracın polis ekipleri tarafından takibi sırasında, yanında bulundurduğu dinleme özelliği olan telsizle asayiş kanalını takip eden İ.D. isimli şahsın, kaçan aracı takip ederek önüne geçtiği ve durdurmaya çalıştığı, aracın durmaması üzerine ön kaputunda 2 km. kadar gittikten sonra araçtan düşerek yaralandığı,

aynı olayı takiple görevli ekiplerde bulunan ve yaralanan polis memuru C.C.Ö ile adı geçen şahsın tedavileri için Ege Üniversitesi acil servisine kaldırıldıkları, İ.D. isimli şahsın üzerinden sahte polis kimlik kartı ile sarı renkli metal polis kokartı çıktığı, ayrıca adı geçenin aracında yapılan aramada, 2 adet telsiz ve araca takılı vaziyette siren ve çakar lambalalarının bulunduğu, grup amiri komiser Yrd.

K.B. ve ekipler amiri başkomiser A.Ç.'ın olayla ilgili bilgi almak ve personele yardımcı olmak amacıyla hastanede bulundukları sırada, İ.D. isimli şahsı ziyaret amacıyla davacının da hastaneye geldiği, burada davacının görevli personele, yaralı İ.D.'yi kastederek kendisinin çok iyi bir insan olduğunu, 3-4 ay onun fabrikasında çalıştığını, "keşke telsiz konusunu hiç karıştırmasaydınız" şeklinde sözler sarf etmesi nedeniyle "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle;

davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, verilen cezanın orantılı olmadığı, fiil tarihindeki mevzuatın uygulanmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince. Danıştay Beşinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi ...İdare Mahkemesinin...günlü, E:... sayılı ara kararıyla kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince, adli yardım istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; ...

Polis Meslek Yüksekokulunda 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 29/10/2015 tarihinde İzmir ili, Bornova ilçesi, ... mevkiinde polisin dur ihtarına uymayarak kaçan aracın polis ekipleri tarafından takibi sırasında, yanında bulundurduğu dinleme özelliği olan telsizle asayiş kanalını takip eden İ.D. isimli şahsın, kaçan aracı takip ederek önüne geçtiği ve durdurmaya çalıştığı, aracın durmaması üzerine ön kaputunda 2 km. kadar gittikten sonra araçtan düşerek yaralandığı,

aynı olayı takiple görevli ekiplerde bulunan ve yaralanan polis memuru C.C.Ö ile adı geçen şahsın tedavileri için Ege Üniversitesi acil servisine kaldırıldıkları, İ.D. isimli şahsın üzerinden sahte polis kimlik kartı ile sarı renkli metal polis kokartı çıktığı, ayrıca adı geçenin aracında yapılan aramada, 2 adet telsiz ve araca takılı vaziyette siren ve çakar lambalalarının bulunduğu, grup amiri komiser Yrd.

K.B. ve ekipler amiri başkomiser A.Ç.'ın olayla ilgili bilgi almak ve personele yardımcı olmak amacıyla hastanede bulundukları sırada, İ.D. isimli şahsı ziyaret amacıyla davacının da hastaneye geldiği, burada davacının görevli personele, yaralı İ.D.'yi kastederek kendisinin çok iyi bir insan olduğunu, 3-4 ay onun fabrikasında çalıştığını, "keşke telsiz konusunu hiç karıştırmasaydınız" şeklinde sözler sarf etmesi sebebiyle soruşturma başlatıldığı,

disiplin soruşturması neticesinde, davacının söz konusu fiilleriyle görevliler üzerinde baskı etki kurmak amacının hedeflediği kanaatine varılması nedeniyle "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ç maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla "meslekten çıkarma" cezası ili cezalandırılması üzerine, temyizen incelenen işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Disiplin cezasına konu eylemin işlendiği tarihte yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesinde; "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesinin, 6. fıkrasının (ç) bendinde, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış.

Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.

682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 31/01/2018 tarihinde yasallaşmış ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun 08/03/2018 tarihli, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olup; anılan Kanun'da da bahsi geçen hükümler aynen korunmuştur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.

Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda; Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; disiplin cezasına konu olan olayda davacı, İ.D.'nın çok iyi bir insan olduğu, 3-4 ay onun fabrikasında çalıştığı, "keşke telsiz konusunu hiç karıştırmasaydınız" şeklindeki sözleri sarf etmiş ise de; davacının bu söylemleri ile yetkisini ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullandığının kabul edilebilmesi için, davacının İ.D. hakkında yapılan soruşturmayı etkileyebilecek görev veya konumda olması gerektiği; ancak, bu konuda herhangi bir araştırma yapılmadan, somut delil ortaya konmadan, sadece davacının söylemleri üzerinden dava konusu işlemin tesis edildiği;

davacının dava konusu işleme esas eylemi nedeniyle "görevi kötüye kullanma" suçundan ...

Asliye Ceza Mahkemesinde yargılandığı davada verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararla, öncelikle davacının polis okulunda öğretmen müdür olması sebebiyle adli işlerde görevli olmadığı, adli işleri yürüten kişilere yönelik emir ve talimat verebilecek yetkisinin bulunmadığı; dolayısıyla, kendi görevinin İ.D.'nın soruşturmasına yönelik bir görev olmaması sebebiyle memuriyet ve görev durumunun isnat edilen suç ve eylem için uygun olmadığı; ayrıca, İ.D.'nın soruşturmasının tamamlandığı ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğinin görüldüğü,

davacının telsizlerin olaya katılmamasını istemeye ilişkin beyanının bir zorlama, emir ve ısrar taşımaması sebebi ile ancak devlet memurunun etik olarak yapmaması gereken davranış şeklinde disiplin soruşturması gerektirecek eylem olması nedeniyle görevi kötüye kullanma suçunun unsurları oluşmadığından beraat ettiği ve bu kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; davacıya isnat edilen suçun sübut bulduğuna ilişkin, her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil elde edilemediği, davacıya isnat edilen fiilin aynı zamanda Ceza Kanunu bakımından da suç olduğu ve adli yargıda yapılan ceza yargılamasında davacı hakkında beraat kararı da verildiği göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. Öte yandan; davalı idarece, davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.