Danıştay 2. Daire E.2021/10531 K.2023/1971

Tekstil San. Dış Tic. A. Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:... , K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi,... Mahallesi, ... Caddesi, No:... (... ) adresinde faaliyet gösteren davacıya ait işyerinin, işyerinde tespit edilen imara aykırılıklar giderilinceye kadar faaliyetten men edilmesine ilişkin ... günlü, C:... sayılı Çankaya Belediyesi Encümen kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı şirkete ait işyerinde 13/12/2013 tarihinde yapılan denetim sonucu tespit edilen eksikliklerin 15 gün içerisinde giderilmesi gerektiğinin 07/01/2014 günlü işlemle davacıya tebliğ edildiği ancak belirlenen süre içerisinde, işyerindeki mimari projeye aykırılığın davacı tarafından giderilmediğinin sabit olduğu ve imara aykırılıklar giderilinceye kadar işletmenin faaliyetten men’ine ilişkin dava konusu belediye encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, idarenin keyfi tutum sergilediği; faaliyetine devam etmekte olan bir işletmede, uyuşmazlığa esas aykırılıklar yönünden 15 günlük sürenin yetersiz olduğu gibi faaliyetten men kararının, sadece aykırılık oluşturan 50,25 m2'lik kısım yönünden verilmesi gerekirken, işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin. Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ...

Caddesi, No:... (... ) adresinde, Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından verilen 17/07/2013 günlü, 2. sınıf lokanta faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden faaliyet gösterdiği işyerinde, Çankaya Belediyesi İmar Müdürlüğü'nce yapılan denetimde; zemin kat ön cephe sol köşedeki dükkanın, ön ve sol yan cephe bahçesinin bir kısmının metal konstrüksiyon, cam ve çatı malzemesi ile kapatıldığının tespit edildiğine ilişkin ... günlü, ... sayılı zabıtnamenin düzenlenmesi üzerine,

Ruhsat Müdürlüğü'nün, ... günlü, ... sayılı yazısıyla, "ruhsatlandırdığımız alan dışında imara aykırı olarak oluşturulan ve tespit zaptı ile hüküm altına alınan projeye aykırı hususların 15 gün içerisinde" giderilerek Müdürlüğe müracaat edilmesi, aksi halde yasal işlem yapılacağının davacı şirkete ihtar edilmesinin ardından, Çankaya Belediye Encümeni'nin, ... günlü, C:... sayılı kararıyla, "bugüne kadar herhangi bir müracaatta" bulunulmadığından bahisle imara aykırılıklar giderilinceye kadar işyerinin faaliyetten men edilmesine karar verilerek, 17/02/2014 günlü tebligat ile davacı şirkete tebliği üzerine,

anılan encümen kararının iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı verme yetkisinin Belediyelerde olduğu belirtilmiş;

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'nun 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu; 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır.

" hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder.

Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir...

İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine ve "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği ve bu süre içinde işyerinin kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşeceği, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği,

verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında... Kanun'un 1. maddesinde, "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir..." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, işyerlerinin ruhsatlandırılmasından sonra da mevzuatta öngörülen şartları taşıyıp taşımadıklarının idarece denetleneceği; eksiklik veya aykırılık görülmesi halinde, bunların (tutanakla) tespiti edilmesi üzerine, aykırılıkların giderilmesi için işyerine 15 gün süre verileceği ve süresi içerisinde giderilmemesi halinde ruhsatının yetkili mercii tarafından iptalini müteakiben, işyerinin faaliyetten men edileceği; ancak yukarıda belirtilen işlem silsilesi aksatılarak,

ruhsatlı işyerlerinin doğrudan faaliyetten men edilemeyeceği gibi ruhsata aykırı veya incelemeye esas uyuşmazlıkta olduğu gibi ruhsatı (alan olarak) aşan faaliyet yönünden ruhsatlı işyerinin tamamen faaliyetten men edilemeyeceği; ancak, ruhsata aykırı faaliyetin menine karar verilebileceği ve 1608 sayılı Kanun'un atfı doğrultusunda 5326 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca idari para cezası verilebileceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının işletmekte olduğu lokanta faaliyet konulu işyerinin bulunduğu taşınmazda imara ve mimari projeye aykırı hususlar tespit edilmiş ve bu aykırılıkların giderilmesi için davacıya onbeş günlük süre verilmiş ve süre sonunda "bu güne kadar herhangi bir müracaatta bulunulmamıştır" gerekçesiyle işyerinin, ruhsata uygun (90 m2) kısmını da kapsayacak şekilde; imara aykırılıklar giderilinceye kadar faaliyetten menine karar verilmişse de, ruhsat harici alan yönünden faaliyetten men edilmesi gerekirken, işyerinin tümüyle faaliyetinin durdurulmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.