Danıştay 2. Daire E.2021/10536 K.2023/2359

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

.

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; yetkili idare tarafından mahallinde yapılan incelemeyle ruhsatsız olduğu ileri sürülen yapının, mevcut durumunun ve niteliğinin, ruhsat alınmadan yapılan yapıların ve/veya ilave inşaat alanlarının saptandığı bir yapı tespit zaptının düzenleneceği ve anılan tespitten sonra ruhsatsız yapının mühürlenerek durdurulması gerektiği, uyuşmazlık konusu olayda ise, davalı idarece ruhsatsız olduğu ileri sürülen yapı ya da yapılara ilişkin yapı tespit tutanağı düzenlenmediği gibi, tespit edildiği ileri sürülen 4000 m² alanın gözlem yapılmak suretiyle takribi olarak tahmin edildiği,

böylece teknik verilere dayalı bir ölçüm yapılarak, hangi yapının tamamen ruhsatsız olduğunun ve/veya hangi yapıya ruhsat alınmadan ilave inşaat yapıldığının ve yüz ölçümlerinin açık ve net olarak tespit edilmediği, bu durumda; usulüne uygun olarak tespit yapılmak suretiyle ruhsat alınmadan yapılan ya da ilave edilen yapılara ilişkin olarak ruhsat alınması veya ruhsat alınması olanaklı değilse yapının yıkımı yolunda işlem tesis edilerek verilecek süre sonunda aykırılıkların giderilmemesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi gerekmekte iken,

bu hususlara uyulmadan tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 12. ve 13 maddesinde belirtilen hükümler çerçevesinde işlem tesis edildiği.

Mahkeme kararında 3194 sayılı İmar Kanunu’na dayanılarak karar verildiği, ancak muhalefet şerhinde de belirtildiği üzere davaya konu idari işlemin ilgili olduğu mevzuatın İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik olduğu; anılan Yönetmeliğin 13. maddesinde, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere on beş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı hususunun açıkça belirtildiği;

anılan maddeyi 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. ve 42. maddelerinin uygulanmasını zorunlu kılacak şekil şartına bağlamanın hukuka ve mevzuata uygun olmadığı, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, Bolu ili, Merkez İlçesi, …Mahallesi, …Sokak, …numaralı adreste kayıtlı olan davacı şirkete ait "Yem üretimi" faaliyet konulu işyerinde, davalı idare tarafından ilk olarak 06/09/2014 tarihinde denetim yapıldığı ve bu denetim sonucu tutulan tutanakta; yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin mimari projeleri sunularak belediye başkanlığından alınmış izinlerin ibraz edilmesi gerektiği, idari binada bulunan yangın söndürme cihazının yetersiz olduğu, personel duş yerinde kırık fayansların olduğu tespitlerine yer verildiği ve bu eksiklerin giderilmesi için 15 gün süre verildiği,

akabinde 22/09/2014 tarihinde yapılan ikinci denetim sonucu düzenlenen tutanakta; …nolu parsel üzerinde bulunan yem fabrikasının kapalı alan oluşturan takribi olarak 4000 m² görüldüğü ancak 693 m² için yapı kullanma izininin ve 613 m² için inşaat ruhsatının bulunduğu, diğer eksikliklerin ise giderildiğinin belirtildiği, anılan tespite istinaden davacı şirkete ait işyerinin 08/06/2006 günlü …sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının …günlü, …sayılı işlemle iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde. "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan yönetmelik hükmü uyarınca, işyerinde yapılacak denetimlerde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği ve bu süre içinde tespit edilen noksanlıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı açıkça kurala bağlanmıştır.

Mahkeme kararının gerekçesinde, tespit edildiği ileri sürülen 4000 m² alanın gözlem yapılmak suretiyle takribi olarak tahmin edildiğinden bahsedilmiş ise de; yapılan tespitlerde bire bir ölçüm gerekmediği; ancak uyuşmazlıkta, 22/09/2014 günlü yapılan 2. denetim sonucu düzenlenen tutanakta, yem fabrikasının takribi olarak 4000 m² kapalı alandan oluştuğuna dair yapılan tespitin henüz ilk tespit olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlem öncesinde, söz konusu eksikliğin giderilmesi için davacıya 15 günlük süre verilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davalı idarece Yönetmelikte öngörülen usule aykırı şekilde 15 günlük süre verilmeden tesis edilen işlemde hukuka uygunluk; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.