Danıştay 2. Daire E.2021/10684 K.2023/3202

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlık konusu alanda yürürlükte olan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın, dava konusu taşınmazın otoyol veya karayolu sınır çizgisine bağlantı uzaklığının hesaplanmasında, kullanılan güzergahın mesafe ölçüleri ile birlikte gösterildiği örnekleri ile plan "lejant" paftasının istenmesi neticesinde davalı idare tarafından sunulan belgelerden uyuşmazlığa konu taşınmazın Ankara-İzmir Karayoluna bağlantı uzaklığının 200 metreden az olduğunun görüldüğü, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; işyerlerinin Ankara-İzmir Karayoluna uzaklığının kaç metre olduğunun net bir şekilde ortaya konulmadığı, Mahkemenin uzaklık hesabını yaparken dikkate aldığı kriterleri gerekçesinde açıklamadığı, uyuşmazlığın çözümü için mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesinin yapılmasının zorunlu olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Mahkemece yapılan hesaplamanın gerçek duruma uygun olduğu, işyerinin karayoluna olan uzaklığının 200 metreden az olması nedeniyle ruhsat verilmesinin mümkün olmadığı ve istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından Uşak ili, Merkez ilçesi, ... ada ... parselde kayıtlı, ... Mahallesi, ...Bulvarı, No:...adresindeki işletmesine gece kulübü, gazino ve pavyon faaliyet alanında işyeri açma ve çalışma ruhsat verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde. "Kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi, işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu" belirtilerek, aynı Kanun'un 3. maddesinde. "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" sayılmış, aynı Kanun'un 4. maddesinde ise.

"İznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı" vurgulanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin İçkili Yer Bölgesinin Tespiti başlıklı 29. maddesinde "İçkili yer bölgesi, mülkî idare amirinin genel güvenlik ve asayiş durumu hakkındaki görüşü doğrultusunda belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından tespit edileceği, içkili yer bölgesi haricinde içkili yer açılamayacağı", İçkili Yer Bölgesi Tespit Edilemeyecek Yerler başlıklı 30. maddesinin b bendinde de "İçkili yer bölgesinin....... Konaklama yerleri hariç olmak üzere, otoyolları ve karayollarının her iki tarafında sınır çizgisine ikiyüz metreden yakın mesafe içinde....... tespit edilemeyeceği" hüküm altına alınmıştır.

Anılan Yönetmeliğin içkili yerlerle belirli mesafede bulunması gereken yerlerin arasındaki mesafenin nasıl ölçüleceğini düzenleyen Mesafe Ölçümü başlıklı 34. maddesinde de "Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirketin Uşak ili, Merkez ilçesi, ... ada ... parselde kayıtlı, ... Mahallesi, ...

Bulvarı, No:... adresindeki işletmesine gece kulübü, gazino ve pavyon faaliyet alanında işyeri açma ve çalışma ruhsat verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun; "belediye meclisinin ... günlü, ... sayılı kararına istinaden belirtilen yerlerin içkili yer bölgesine dahil edildiği ancak anılan meclis kararının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 30/b maddesine aykırı olması nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenemeyeceği" belirtilerek reddedildiği,

davacı şirketin işyerinin karayoluna ikiyüz metreden uzakta olduğunu ileri sürerek bakılmakta olan davayı açtığı, yargılama süreci içinde de ruhsat talebinin reddedildiği işyerinin üst katında bulunan alana davacı şirket adına ... günlü, ... sayılı içkili restoran ruhsatının düzenlendiği görülmüştür.

Olayda, içkili yer bölgesinin tespit edildiği ... günlü, ... sayılı meclis kararı uyarınca davacı şirketin işyerinin bulunduğu Uşak ili, Merkez İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... adresindeki taşınmaz içkili yer bölgesi içinde kalmaktadır. Davalı idare ise; yukarıda anılan Yönetmeliğin 30/b maddesinde otoyollarının ve karayollarının her iki tarafından sınır çizgisine ikiyüz metreden yakın mesafe içerisinde içkili yer bölgesinin belirlenmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla karayollarına ikiyüz metreden yakın mesafede olan işyerlerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilemeyeceğini belirterek dava konusu işlemi tesis ettiğini savunmaktadır.

Davacı şirketin işyerinin bulunduğu yerin içkili yer bölgesi kararı kapsamında olması ve içkili yer bölgesi tespitine ilişkin meclis kararının davalı idarece değiştirildiği yada yargı kararıyla iptal edildiğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmaması başka bir ifadeyle içkili yer bölgesi tespit kararının hukuken varlığını sürdürmesi karşısında davacı şirket kural olarak içkili yer ruhsatı alabilecektir. Ancak bir işyeri içkili yer bölgesi içinde kalmakla birlikte işyeri açma ve çalışma ruhsatını alabilmek için yukarıda anılan Yönetmelikte öngörülen mesafe şartlarını da sağlamalıdır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirketin içkili yer ruhsatı alabilmesi için işyerinin Yönetmeliğin 30/b maddesi uyarınca otoyolları ve karayollarının her iki tarafında sınır çizgisine ikiyüz metreden yakın mesafe içinde olmaması gerekmektedir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerde, davacı şirkete ait işyerinin karayoluna mesafesini gösteren somut bilgi, belge ve mesafe tespiti bulunmaması karşısında davacı şirket adına ... günlü, ... sayılı içkili restoran ruhsatının düzenlendiği hususu da dikkate alındığında Mahkemece yukarıda anılan Yönetmeliğin mesafe ölçümünün nasıl yapılacağına ilişkin düzenlemeleri de gözetilerek ihtiyaç duyulması halinde mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle davacıya ait işyerinin karayoluna olan uzaklığının somut ve net bir şekilde belirlenip uyuşmazlığın çözülmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.