Danıştay 2. Daire E.2021/10773 K.2022/6010

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlıkta, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının faaliyet konusu dışında pide üretim ve satışı yaptığının tespitinden sonra, üçüncü sınıf gayrisıhhi müessese niteliğinde bulunan davacı şirkete ait işyerinde, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca bu aykırılığın giderilmesi için bir defaya mahsus 15 gün süre verilmesi gerektiği ve yeniden yapılacak denetimlerde ruhsata aykırılığın devam ettiği tespit edilmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilebilecekken,

uyarı yazısının tebliğinden dört (4) gün sonra yapılan denetim gerekçe gösterilerek ve Yönetmeliğin 13. maddesine dayanılarak davacı şirkete ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacıya ait işyerinde yapılan incelemede ruhsata aykırı bir şekilde pide üretimi ve satışı yaptığının Zabıta Müdürlüğü personelleri tarafından 10/07/2015 tarihinde tespit edildiği ve idari yaptırım tutanağının düzenlendiği bu tarihten itibaren 15 günden daha fazla bir süre geçtikten sonra Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün, Belediye Zabıta Müdürlüğüne yazdığı yazıya istinaden 28/07/2015 tarihinde yapılan denetimde, davacının ruhsata aykırı olarak pide üretmeye devam ettiğinin tespit edilmesi üzerine Belediye Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün 10/08/2015 günlü işlemi ile davacının ruhsatının iptal edildiği ve bu durumun dosya kapsamı ile sabit olduğu ileri sürülerek mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket adına.

Belediye Başkanlığı'nca … günlü, … sayılı, unlu mamul çeşitleri imalat, satış ve pişirim fırını faaliyet konulu, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği ancak davacı şirkete ait işyerinde yapılan denetimde faaliyet konusunun dışına çıkılarak pide üretimi ve satışı yapıldığının zabıta ekiplerince 10/07/2015 günlü tutanakla tespit edildiği, davalı idarenin … günlü, … sayılı işlemi ile söz konusu işyerinin muhtelif zamanlarda denetleneceği ve bu denetimlerde pide üretiminin devam ettiğinin tespit edilmesi halinde işyerinin kapatılacağının bildirildiği,

söz konusu işlemin 24/07/2015 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği fakat Zabıta ekiplerince 28/07/2015 günü yapılan ikinci denetimde pide üretiminin devam ettiğinin tespiti üzerine … günlü, … sayılı Başkanlık Oluru ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiğine ilişkin … günlü, … sayılı dava konusu işlem tesis edilmesi üzerine bu işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde.

"Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.

Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının unlu mamul çeşitleri imalat, satış ve pişirim fırını olmak üzere 22/10/2012 günlü, 2238 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldığı, işyeri ruhsatının faaliyet konusu dışında pide üretim ve satışı yaptığının tespitinden sonra 23/07/2015 günlü, 8208 sayılı işlem ile söz konusu işyerinin muhtelif zamanlarda denetleneceğinin ve bu denetimlerde pide üretiminin devam ettiğinin tespit edilmesi halinde işyerinin kapatılacağının bildirildiği, buna rağmen Zabıta ekiplerince 28/07/2015 günü yapılan ikinci denetimde ekmek üretiminin devam ettiğinin tespiti üzerine davacı şirkete ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

1608 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, belediye encümeninin kararlarına muhalif hareket edilmesi ve Kanunun men veya emrettiği fiillerin işlenmesi durumunda, belediye encümeni tarafından yasaklanan faaliyetin menine karar verileceğinin öngörüldüğü; dolayısıyla idarece ruhsat dışında yapılan pide ekmek üretimi ve satışı faaliyetinin engellenmesi gerektiği, aksi bir durumun davacının hukuken geçerli olarak aldığı ruhsatına dayalı faaliyetini yürütememesi sonucunu doğuracağı, bu sonucun Anayasal bir hak olan çalışma hürriyetinin engellenmesi anlamına geleceği kanaatine varılmıştır.

Bu durumda; idarece, davacının usulüne uygun olarak aldığı ruhsata aykırı olan pide ekmek üretimi ve satışı faaliyetinin engellenmesi gerekirken, ruhsata aykırı faaliyet gerçekleştirdiği gerekçesiyle mevzuatta yer alan yaptırımları aşacak şekilde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.