Danıştay 2. Daire E.2021/11134 K.2023/1977

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sok. No: … adresinde pansiyon olarak faaliyet gösteren işyerinin, 24 saat içinde mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün … günlü, … nolu tebliğ ilmuhaberi ile anılan işlemle bildirilen ve dayanağı niteliğinde bulunan, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … günlü, … sayılı Fatih Belediye Başkanlığı işlemi ile 2559 sayılı Kanunun 7. ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddeleri uyarınca işyerinin, faaliyetten men edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı işlemler ile bu işlemler uyarınca işyerinin 29/08/2015 günü mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla. Fatih ilçesi,. Mahallesi,. Sok.

No: … kapı numaralı işyeri için pansiyon faaliyet konulu, … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmasına karşın; davacı şirket tarafından, … ve … kapı numaralı yerler ile … kapı numaralı yerin birleştirilerek pansiyon olarak işletildiğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilmiş ise de, 29 kapı numaralı binada aykırılık olduğuna dair bir tespit bulunmadığı,

diğer binaların ruhsatsız olarak kullanılması sözkonusu olduğundan bu binalara ait aykırılıkların giderilmesi gerekirken, ruhsatlı işletmenin de faaliyetini engelleyecek şekilde ruhsatın tümüyle iptal edilmesine dair işlemde ve buna bağlı olarak tesis edilen mühürleme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemler iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının, … numaralı bina için ruhsat almış olmasına karşın, binanın işyeri açma çalışma ruhsatı verilen halini yıktığı, … ve … numaralı binaları birleştirerek kullandığı her üç binanın da yapı ruhsatına aykırı hale getirildiği, kaçak yapı niteliğinde olduğu, … günlü … sayılı yapı tatil tutanağıyla inşaatının mühürlendiği; mühür fekki nedeniyle de … günlü … sayılı yapı tatil tutanağının düzenlendiği; davacının … ayrı parselde bulunan 3 binayı yıkması ve yeni- tek bina haline getirmesi nedeniyle ruhsatın verildiği … kapı numaralı işyerinin artık mevcut olmadığı; 3572 sayılı Kanun uyarınca, ruhsat şartlarını ve imara aykırılıkları, ruhsatın verilmesinden sonra da denetlemekle yükümlü oldukları ileri sürülerek kararın bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

İstemin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Mahkeme kararının, gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Fatih ilçesi,. Mahallesi,. Sokak No:… adresinde, … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile pansiyon olarak faaliyet gösteren işyeri hakkında, Fatih Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün … günlü yazısıyla "işyeri açma ve çalışma ruhsatı tanzim edilmiş olan … ada, .. parsel ile bitişiğinde bulunan … ile … ada/parsellerin imar işlem dosyalarının tetkiki ile neticeden bilgi" verilmesinin istenilmesi üzerine.

Yapı Kontrol Müdürlüğünün 21/08/2015 günlü cevabi yazında "…. ada, …-…-… parseller hakkında … tarih … cilt/sahife sayılı yapı tatil tutanağı ile … ada, … ve … parsellerdeki yapıların yıkıldığı yerine ruhsatsız olarak yapı yapıldığı tespit edildiğinden dolayı … tarih ve … cilt/sahife ve sayılı yapı tatil tutanağı tanzim edilerek mühürlenen yerde şikayet üzerine yerinde yapılan incelemede, bitişiğinde yer alan … ada … parseldeki tescilli eski eser bodrum, zemin, 2 normal katlı yapı ile her kattan geçiş sağlamak suretiyle" birleştirildiğinin tespit edildiğinden bahisle;

davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatının, Fatih Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı işlemiyle iptal edildiği ve Zabıta Müdürlüğünün … günlü, … sayılı işlemiyle de 2559 sayılı Kanunun 7. ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 32. maddeleri uyarınca işyerinin faaliyetten men edilmesini müteakiben, işyerinin 24 saat içinde mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin Fatih Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün … günlü, … nolu tebliğ ilmuhaberinin davacıya tebliğ edilerek,

bu işlemler uyarınca işyerinin 29/08/2015 günü mühürlenmesi sonucunda anılan işlemlerin iptali istemiyle temyizen incelemekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un, 4. maddesinde, 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermeme, çevre kirliliğine yol açmama, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmama genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları kuralı yer almıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin. "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (g) bendinde.

Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri;..." olarak tanımlandıktan sonra; (r) bendinde Konaklama yeri: "Otel, motel, pansiyon ve kampingler gibi, asıl fonksiyonları müşterilerin geceleme ihtiyaçlarını sağlamak olan yerler" olarak tanımlanmıştır.

"İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı ve ruhsat almadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı.

"İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği ve verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmemesi halinde, ruhsatın iptal edilerek işyeri kapatılacağı.

"Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. Maddesinde; izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği; diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.

Hukuka uygun şekilde alınmış bir işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden faaliyet gösteren bir işyerinin, ancak mevzuatta öngörülen şartların oluşması halinde yine mevzuatta öngörülen usul izlenerek kapatılabilmesi mümkündür.

Dava dosyasının, Dairemizin aynı günlü oturumunda karara bağlanan, E:2021/4310 sayılı dava dosyası ve Uyap sistem üzerinden ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:.. sayılı kararıyla birlikte incelenmesinden; her ne kadar işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerekmekte ise de.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda metnine yer verilen 13. maddesi uyarınca, işyerinde tespit edilen imara aykırılıkların giderilmesi için onbeş günlük süre verilmesi, sürenin sonunda bu aykırılıkların giderilmemesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek, akabinde işyerinin kapatılmasının mümkün olmasına karşın; uyuşmazlığa konu işyerinde, ruhsat mevzuatına esas bir denetleme yapılmadan ve aykırılıklara işaret edilerek, giderimi için on beş gün süre verilmeden; yapı tatil tutanağı üzerine,

doğrudan ruhsatın iptali ve işyerinin faaliyetten men edilmesi yolunda tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.