Danıştay 2. Daire E.2021/11143 K.2023/3177

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

…İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlığa konu olayda, bahse konu işletmenin bulunduğu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarında dükkan niteliğinde olduğu, yapı kullanma izin belgesi mevcut olup, yapı kullanma izin belgesinde ve mimari projesinde dükkan olarak belirtildiği, işletme sahibi ile apartman yönetim kurulu başkanlığı arasında yapılan 01/12/2003 başlangıç tarihli, kira sözleşmesi ile kiracılığının devam ettiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı için gerekli bilgi ve belgeler ile ruhsat başvurusunun yapıldığı ve işletmenin ruhsatlandırıldığı,

bunun dışında davacı tarafından işletmenin ruhsata aykırı eylemde bulunduğu yönünde bir iddiada da bulunulmadığı anlaşıldığından başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Planlı Alanlar Tip Yönetmeliği'nin 14. maddesine aykırı olarak ruhsat verildiği, bahse konu işletmenin gürültü, kirlilik ve koku yaptığı, konut alanında imalat ve üretim yapılamayacağı, ruhsat sahibine ait tapunun sahte olduğu, tadilat projesinde kat maliklerinin muvafakatının bulunmadığı, binanın 06/03/1970 günlü, mimari projesine aykırı olduğu, tadilat projesinin tapuda olmadığı, kooperatif ferdileştikten sonra kooperatif yönetiminin yetkisinin bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, …Mahallesi, …Caddesi, …Apartmanı, … Blok, No:…adresinde faaliyet gösteren ... İmal. Paz. Ltd. Şti. adlı işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin …günlü, …sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. ... " düzenlemelerine yer verilmiştir.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda ...davanın ihbarı, bilirkişi, keşif, delilerin tespiti... hallerinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, ancak, davanın ihbarının Danıştay, mahkeme veya hâkim tarafından re'sen yapılacağı hükme bağlanmış, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İhbar ve şartları" başlıklı 61. maddesinin 1. fıkrasında da, "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

04/02/2011 günlü, 27836 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nu yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinin 1. fıkrasında, davanın taraflarının, müdahillerin ve yargılamanın diğer ilgililerinin, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olduğu.

61. maddesinin 1. fıkrasında, taraflardan birinin, davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebileceği.

65. maddesinin 1. fıkrasında, bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabileceği, 2. fıkrasında, asli müdahale davası ile asıl yargılamanın birlikte yürütüleceği ve karara bağlanacağı.

66. maddesinde ise üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Usul yönünden: Bakılan davada, …İmal. Paz. Ltd. Şti. adlı işletme adına düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmektedir. Yapılacak yargılamanın, ruhsat sahibinin menfaatini etkileyeceği açık olduğundan, İdare Mahkemesince, davanın anılan işyeri sahibine ihbar edilmesi gerekmektedir. Bu husus gözetilmeksizin yapılan yargılama sonucunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Esas yönünden :

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 08/10/2015 günlü şikayet dilekçesi ile, maliki olduğu dairenin bulunduğu apartmanın konut alanı olarak tahsis edildiği, apartmanın giriş katında …unvanlı işyerinin imalatta bulunduğu, projede kömürlük olarak görünen yerlerin ve 2 adet dükkanın projeye aykırı olarak birleştirildiği, Planlı Alanlar Tip Yönetmeliği'nin 14. maddesine aykırı olarak ruhsat verildiği, bahse konu işletmede 24 saat çalışan dondurma makinesi, fırın ve hamur karma makinesi v.s. nin gürültü, kirlilik ve koku yaptığı, kat maliklerine rahatsızlık verdiği, ruhsat alınması aşamasında hiçbir şekilde kat maliklerinin muvafakatının alınmadığı belirtilerek ruhsatın iptalinin talep edildiği, talebin reddi üzerine açılan davada da aynı iddialara yer verildiği görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden uyuşmazlık konusu olayda; davalı idare tarafından, davacının şikayeti üzerine yerinde inceleme ve araştırma yapılmaksızın ve davacının işletmenin gürültü, kirlilik ve koku yaptığı yönündeki iddiaları teknik olarak değerlendirilmeksizin, ... günlü, ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği tarihteki işlem dosyasındaki belgelerin hukuka uygun olduğundan bahisle talebin reddine karar verilmiş olup, ruhsatın verildiği 2004 yılı ile davacının 2015 yılındaki şikayeti arasındaki dönemde herhangi bir değişiklik olup olmadığı hususunun ortaya konulmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işyerinde 24 saat çalışan dondurma makinesi, fırın, hamur karma makinesi vs.nin gürültü, kirlilik ve koku yaptığı, kat maliklerine rahatsızlık verdiği yönündeki davacı iddialarının, Yönetmeliğin 13. maddesi çerçevesinde inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın, davacının talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık, bu işleme karşı açılan davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesinin kararında da hukuki isabet bulunmamıştır.