Danıştay 2. Daire E.2021/11872 K.2023/414

Dava Konusu İstem

Dava; İzmir İli, Balçova İlçesi, ... Mahellesinde bulunan ve tapunun ... pafta, ... ada, ... parselinde Hazine adına kayıtlı taşınmazın 5.200 m²'sinin otopark olarak fuzulen işgali nedeniyle düzenlenen ve davacı tarafından peşin ödenen 1.371.892,00 TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada, Mahkeme tarafından belirlenen 592.213,64 TL ecrimisil bedeline yönelik olarak 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca peşin ödenen ecrimisil bedeline %15 indirim uygulanması gerektiğinden bahisle fazla ödenen 88.832,05 TL'nin davalı idareden tahsili istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; ilgili mevzuatta ecrimisilin peşin ödenmesi halinde %15 indirim uygulanacağı hükme bağlandığından, davacı tarafından ecrimisil bedelinin peşin ödeme indiriminden faydalanılarak ödendiği ve daha sonra ecrimisil düzeltme ihbarnamesine karşı dava açıldığından,

davalı idarece mahkeme kararı uyarınca iade edilmesi gereken ecrimisil bedeli hesaplanırken de %15 peşin ödeme indirimi uygulandıktan sonra kalan kısmın iade edilmesi gerektiği açık olup, davacının ödediği 1.166.108,20 TL'den Mahkeme kararı gereğince ödemesi gereken 592.213,64 TL'ye peşin ödeme indirimi uygulanması sonucu kalan 503.381,59 TL'nin düşülerek 662.726,61 TL'nin iade edilecek miktar olduğu, ancak davalı idarece davacıya 573.894,56 TL iade edildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 662.726,61 TL - 573.894,56 TL = 88.832,05 TL eksik ödemenin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 11/06/2019 günlü, E:2016/7302, K:2019/4657 sayılı kararıyla; davalı idare tarafından 1.371.892,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesinin ardından davacının bu tutarı peşin ödemesi üzerine %15 oranında indirimin uygulanarak 1.166.108,20 TL tutarın davacıdan tahsil edildiği, bununla birlikte 1.371.892,00 TL ecrimisil tahakkukuna karşı açılan davada ise ...

İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla ecrimisil tutarının 592.213,64 TL olması gerektiğine karar verildiği ve Mahkemece belirlenen bu tutarın peşin ödenmesi halinde indirim uygulanacağına ilişkin bir düzenlemenin de bulunmadığı dikkate alındığında anılan tutarın indirimsiz olarak ödenmesi gerektiği sonucuna varıldığından, 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesinde belirtilen %15 oranında indirimin uygulanması gerektiğinden bahisle davanın kabulüne ilişkin temyize konu Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, bozulmuştur.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davacı tarafından; Mahkeme kararı gereğince tahakkuk tarihi itibariyle belirlenen 592.213,64 TL üzerinden %15'lik indirim uygulanmak suretiyle ödeme yapılması halinde 503.381,59 TL ödenmesi gerekeceği, davalı idarenin iade etmesi gereken miktarın 662.726,61 TL olduğu ve davalı idarenin iade etmiş olduğu 573.894,56 TL dikkate alındığında 88.832,05 TL eksik ödeme yapıldığı ileri sürülerek, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Karar düzeltme talebinin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 11/06/2019 günlü, E:2016/7302, K:2019/4657 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idarece İzmir İli, Balçova İlçesi, ...

Mahallesinde bulunan ve tapunun ... pafta, ... ada, ... parselinde Hazine adına kayıtlı taşınmazın 5.200 m²'sinin otopark olarak fuzulen işgali nedeniyle 01/03/2007-06/02/2012 tarihleri arasındaki dönem için 1.371.892,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirildiği, davacı tarafından ecrimisil bedelinin %15 peşin ödeme indiriminden faydalanmak suretiyle 1.166.108,20 TL olarak ödendiği, 1.371.892,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ihbarnameye yapılan itirazın reddi üzerine düzenlenen... günlü, ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 779.678,36 TL'lik kısmının iptaline, 592.213,64 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verildiği, bu karar uyarınca davalı idarenin davacının ödediği 1.166.108,20 TL'den 592.213,64 TL'yi düşerek davacıya 573.894,56 TL iade ettiği, davacı tarafından 592.213,64 TL'den %15 peşin ödeme indirimi yapılarak 503.381,59 TL'nin düşülmesi ve iade edilmesi gereken miktarın 662.726,61 TL olması gerektiğinden bahisle aradaki fark miktarı olan 88.832,05 TL'nin tahsiline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun “Ecrimisil ve Tahliye” başlıklı 75. maddesinin 1. fıkrasında, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir.

Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz. Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2886 sayılı Kanun'un 75. maddesinin 2. fıkrasına 6009 sayılı Kanun ile aşağıdaki cümle eklenmiştir:

"Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır."

Bu kuralın değerlendirilmesinden de, kanun koyucu tarafından, ecrimisil alacaklarının süratle ve kesin olarak tahsilinin sağlanması amacının güdüldüğü, bunun için uzlaşma yolunun teşvik edildiği, bu bağlamda, ecrimisil alacağının itiraz edilmeden ödenmesi karşılığında %20, peşin ödenmesi karşılığında ise ayrıca % 15 indirimden yararlanma olanağının getirildiği anlaşılmaktadır.

Kanun koyucu tarafından, ecrimisil alacaklarının süratle ve kesin olarak tahsilinin sağlanması amacıyla düzenleme yapıldığı, uzlaşma yolunun teşvik edilerek rayiç kira bedeli tutarındaki ecrimisil alacağının daha hızlı şekilde tahsil edilmesi amacı ile alacağın bir kısmından vazgeçmenin tercih edildiği tartışmasızdır. Hal böyleyken peşin ödeme indirimi uygulanılmak suretiyle ödenmiş ecrimisil alacaklarına karşı açılan davalar sonucunda Mahkeme kararlarıyla belirlenen ecrimisil tutarlarına bu indirimin uygulanmaması durumunda ilgilisine bir hak olarak tanınan peşin ödeme karşılığı indirim yapılması hakkı ortadan kaldırılmış olacaktır.

Bu bağlamda, 2886 sayılı Kanunun 75. maddesi içeriğindeki; idarelerce tahakkuk ettirilen ecrimisil tutarlarının fuzuli şagiller tarafından yasal süre içerisinde peşin ödenmesi halinde %15 oranında indirim uygulanacağı düzenlemesinin, bu indirimden faydalanarak peşin ödeme yapan kişiler yönünden, ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan davalar sonucunda Mahkeme kararlarıyla belirlenen ecrimisil tutarlarında da uygulanması gerekmektedir.

Öte yandan, davacı şirket adına 1.371.892,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesine karşı açılan davada; ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 779.678,36 TL'lik kısmının iptali, 592.213,64 TL’lik kısım yönünden ise davanın reddi yolunda ...

İdare Mahkemesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, taraflarca temyizi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 05/10/2017 günlü, E:2016/6328, K:2017/3963 sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararına uyularak adı geçen Mahkemece yeniden yapılan yargılama neticesinde ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 631.502,12 TL'lik kısmının iptali, 740.389,88 TL’lik kısım yönünden ise davanın reddi yolunda verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın taraflarca temyiz edildiği, Dairemizin (aynı günlü heyet toplantısında) 15/02/2023 günlü, E:2021/18804, K:2023/417 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.

Bu durumda, davacı şirket adına 1.371.892,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ecrimisil düzeltme ihbarnamesine karşı açılan davada Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararına uyularak verilen mahkeme kararının Dairemizce onandığı görüldüğünden, Mahkemece anılan dosyada bozma kararı doğrultusunda verilen karar sonrası belirlenen ecrimisil tutarına %15 indirim uygulanarak davacıdan tahsil edilmesi gereken ecrimisil miktarının belirlenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, davanın kabulüne yönelik verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Düzeltilmesi istenen Danıştay Onuncu Dairesinin 11/06/2019 günlü, E:2016/7302, K:2019/4657 sayılı kararı usul ve hukuka uygun olup, davacının karar düzeltme isteminin reddi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.