Danıştay 2. Daire E.2021/13924 K.2023/2600

. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

(Kapatılan) Askeri Yüksek idare Mahkemesi ... Dairesince verilen ... günlü, GENSEK NO:..., E:..., K:... sayılı kararın;; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Dava; Sahil Güvenlik Komutanlığı İkmal Merkezi Komutanlığında devlet memuru olarak görev yapan davacının, “özürsüz veya izinsiz olarak görev mahallini terk etmek” disiplinsizliğini işlediğinden bahisle, daha önceden de aynı disiplinsizlik nedeniyle cezası bulunması nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/A-b maddesi uyarınca “Kınama” cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 01/12/2014 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... günlü, GENSEK NO:..., E:..., K:... sayılı kararı ile; dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler kapsamında dava konusu olay değerlendirildiğinde; dava konusu disiplin cezasının, davacıya usulüne uygun bir biçimde savunma hakkı tanınmak suretiyle verildiği, disiplin cezası verilirken mevzuatta yazılı sürelere riayet edildiği, öte yandan;

davacı tarafından, cezayı veren amirin de soruşturmacı heyetinde bulunması ve davacıyı cezalandırmasının hukuka aykırı olduğu iddia edilmişse de, kınama disiplin cezası yönünden böyle bir zorunluluk olmadığı gibi, disiplin amiri soruşturmayı tek başına yapabilecekken heyette bulunmasının hukuka aykırı olmadığı, “çoğun içinde azın da olduğu”, savunma ekinde gönderilen belgeler çerçevesinde gerek cezalandırma gerek itirazın incelenmesi sürecinde cezalandırmaya yeterli bilgi ve belgelerin elde edildiğinin tespit edildiği,

davacı vekili tarafından, disiplin kurulunda sendika temsilcisinin bulunmamasının usuli eksiklik olduğu öne sürülmüş ise de, Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görevli Devlet Memurları Disiplin Kurulları Ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 6'ncı maddesinde ve Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Sivil Devlet Memurları Disiplin Kurulları Ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 3'üncü maddesinin 1'inci bendinde, disiplin kurullarında bulunacak üyeler arasında sendika temsilcisinin sayılmadığının görüldüğü,

yine davacı vekili tarafından, olaya ilişkin soruşturmacı tayin edilmeksizin cezalandırılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüşse de, kınama disiplin cezasına ilişkin olarak soruşturmacı tayin edileceğine dair bir zorunluluk bulunmadığı, tüm bu nedenlerle davacının kınama disiplin cezası ile tecziye edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davacı tarafından; görev yaptığı kurumda işyeri sendika temsilcisi olduğu, davalı idarece kapsamlı, etkin ve objektif bir disiplin soruşturması yapılmaksızın dava konusu kınama cezasının verildiği, disiplin cezasına itirazı inceleyen disiplin kurulunca, üyesi bulunduğu ... sendikasına bildirim ya da davetiyede bulunulmadan itirazın reddine karar verildiği, disiplin cezasına itirazı inceleyen disiplin kurulunda sendika temsilcisi üyenin bulunmadığı, bu durumun usule açıkça aykırı olduğu, kınama cezasıyla tecziyesine yol açan olaya ilişkin olarak, olayın tanığı olan ...

İstanbul Şubesi temsilcilerinin ifadelerine başvurulmaksızın dava konusu işlemin tesis edildiği, davanın reddine karar verilirken, bu hususta bilgi belge, tutanak veya delillerin araştırılıp dava dosyasına kazandırılması yönünde ara karar verilmeden, sadece davalı idarenin tek taraflı sunduğu bilgi, belgelere istinaden karar verildiği ileri sürülerek, kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; askeri yargının kapatılması nedeniyle, ... İdare Mahkemesinin... sayılı esasına kaydedilerek Danıştay'a gönderilen ve Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sahil Güvenlik Komutanlığı İkmal Merkezi Komutanlığı emrinde devlet memuru olarak görev yapan davacı, 26/11/2014 tarihinde "özürsüz veya izinsiz olarak görev mahallini terk etmek" suçunu işlediğinden bahisle, daha önce de aynı disiplinsizlik nedeniyle uyarma cezasıyla cezalandırılması nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/A-b maddesi uyarınca, bağlı olduğu disiplin amiri tarafından 01/12/2014 tarihinde "kınama" cezası ile cezalandırılmıştır.

Davacının bahse konu işleme karşı süresi içinde yapmış olduğu itirazın, Sahil Güvenlik Komutanlığı Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı kararıyla reddedilerek disiplin cezasının kesinleşmesi üzerine, bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

11/02/2017 günlü, 29976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6771 sayılı T.C. Anayasası'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendinde, askeri yargının kaldırıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde görülmekte olan dosyalardan kanun yolu incelemesi aşamasında olanların Danıştaya, diğer dosyaların ise görevli ve yetkili idari yargı mercilerine bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde gönderileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

25/08/2017 günlü, 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 203. maddesinde, 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu'nun yürürlükten kaldırıldığı, 36. maddesiyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na eklenen Geçici 45. maddesinde ise, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dosyaların Danıştaya, diğerlerinin Ankara İdare Mahkemelerine 6771 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde herhangi bir karara gerek kalmaksızın gönderileceği düzenlenmiştir.

Anılan düzenlemeler değerlendirildiğinde, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kanun yolu incelemesi aşamasında olan dava dosyalarının Danıştaya gönderileceği anlaşılmakla; dava dosyalarının devrini müteakip "usul kurallarının derhal uygulanırlığı ilkesi" gereğince uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun; "disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinde, "Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: A - Uyarma : Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:... b) Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek,..

....Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verilir..."

"Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar" başlıklı 126. maddesinde, "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından...verilir.

.."

"Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde, "Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına... başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar..."

"Disiplin kurulları ve disiplin amirleri" başlıklı 134. maddesinde, "Disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere Kurum merkezinde bir Yüksek Disiplin Kurulu ile her ilde, bölge esasına göre çalışan kuruluşlarda bölge merkezinde ve kurum merkezinde ayrıca Milli Eğitim müdürlüklerinde birer Disiplin Kurulu bulunur.

(Değişik: 12/2/1982 - 2670/38 md.) Bu kurulların kuruluş, üyelerinin görev süresi, görüşme ve karar usulü, hangi memurlar hakkında karar verebilecekleri ve disiplin amirlerinin tayin ve tespitinde uygulanacak esaslar ile bunların yetki ve sorumlulukları gibi hususlar Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir."

"İtiraz" başlıklı 135. maddesinde, "Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir. İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir. İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır. İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler. Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir."

"Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan memurlara uygulanmaya devam olunacak hükümler" başlıklı 233. maddesinde, " Bu kanunun 7 nci bölümünde yer alan "Disiplin" e ait 124, 136 ncı maddelerindeki hükümlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan ... ile sözleşmeli ve yevmiyeli personel hakkında uygalanmasından, Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanun ve Yönetmeliği, Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanunu ve konu ile ilgili diğer hükümleri saklıdır."

17/09/1982 günlü, 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelik'in; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun değişik 1 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar hakkında uygulanır...

Türk Silahlı Kuvvetlerinde çalışan ... ile sözleşmeli ve yevmiyeli personelin disiplin işlerinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 233 üncü maddesi hükümlerine göre hareket edilir.

"

"Kurulların kuruluşuna ilişkin esaslar" başlıklı 4. maddesinde, "Başbakanlık ile Bakanlıkların ve bunlara bağlı Müsteşarlık, Genel Müdürlük ve Başkanlıkların kurum merkezindeki Disiplin Kurulları ve Yüksek Disiplin Kurulları, aşağıda belirtilen esaslara uymak kaydıyla kurumlarınca kurulur:...

...(Ek fıkra: 4/7/2005 – 2005/9138) Hakkında disiplin soruşturması yürütülen Devlet memurunun üyesi olduğu sendikanın temsilcisi de bu maddede belirtilen disiplin ve yüksek disiplin kurullarında yer alır. Her bir disiplin ve yüksek disiplin kurulunda görevlendirilen temsilci ilgili sendika tarafından önceden bildirilir. Bu şekilde üyesi çift sayıya ulaşan kurullarda oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın kararına itibar edilir..."

04/04/1983 günlü, 18008 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görevli Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmelik 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 2670 sayılı Kanunla değişik 134. maddesine ve Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak, Yüksek Disiplin Kurulu ve Disiplin Kurullarının kuruluş, üyelerinin görev süresi, görüşme ve karar usulü ile hangi memurlar hakkında karar verebileceklerini, disiplin amirlerini, bunların yetki ve sorumluluklarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

"

"Disiplin Kurullarının kuruluşu" başlıklı 6. maddesinde, "Disiplin Kurulları, Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri Komutanlıklarında kurulur...

...4) (Ek: 8/4/2015 – 2015/7581 K.) Hakkında disiplin soruşturması yürütülen Devlet memurunun üyesi olduğu sendikanın temsilcisi de bu maddede belirtilen disiplin ve yüksek disiplin kurullarında yer alır. Her bir disiplin ve yüksek disiplin kurulunda görevlendirilen temsilci ilgili sendika tarafından önceden bildirilir. Bu şekilde üyesi çift sayıya ulaşan kurullarda oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın kararına itibar edilir..."

hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden. Sahil Güvenlik Komutanlığı İkmal Merkezi Komutanlığı bünyesinde devlet memuru (şoför) olarak görev yapan davacının, ...

Sendikası (...) üyesi olduğu, 06/01/2014 tarihinde anılan sendikanın işyeri temsilcisi olarak seçildiği, olay tarihi olan 26/11/2014 günü, üyesi olduğu sendikanın İstanbul şubesi temsilcilerinin birliğe geldiğini öğrenen davacının, sendika temsilcilerini karşılayarak, aynı kışla içerisinde olan subay orduevine götürdüğü, bu sırada ikmal merkezi komutanının, malzeme grup amiri ve şube müdürü ile birlikte orduevine geldiği ve davacıyı görev mahalli olan garaj amirliğine gitmesi konusunda sözlü olarak uyardığı,

konuya ilişkin olarak disiplin amiri tarafından davacının savunmasının alındığı ve akabinde daha önce de benzer konuda uyarma cezası verildiği dikkate alınarak, "görev mahallini özürsüz veya izinsiz olarak terk etmek" fiili nedeniyle kınama cezası verildiği, davacının süresi içerisinde verilen cezaya itiraz etmesi üzerine, Sahil Güvenlik Komutanlığı Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla davacının itirazının reddine karar verildiği, itirazın görüşüldüğü disiplin kurulunda davacının üyesi olduğu sendika temsilcisinin yer almadığı görülmektedir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapan devlet memurlarının, disiplin ve özlük hakları yönünden esas olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabi olduğu, disiplin kurulları ve disiplin amirlerine ilişkin genel yönetmelik statüsünde olan ve 17/9/1982 günlü, 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesine 08/04/2005 tarihinde eklenen ek fıkra ile, hakkında disiplin soruşturması yürütülen devlet memurunun üyesi olduğu sendikanın temsilcisinin de disiplin ve yüksek disiplin kurullarında yer alması şartının getirildiği,

aynı yöndeki hükmün, Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görevli Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 4. fıkrasına eklenen 08/04/2015 günlü düzenlemede de yer aldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, kınama cezasına itirazın görüşüldüğü tarihte, Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görevli Devlet Memurları Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinde, sendika temsilcisinin bulunması gerekliliğine ilişkin düzenleme yer almamakta ise de, sözü edilen tarihte; bu yönetmeliğin dayanağı olan 17/09/1982 günlü, 8/5336 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmelikte, disiplin kurullarında sendika temsilcisi bulundurma zorunluluğu gerektiren düzenleme yürürlükte olduğundan, genel yönetmelikle getirilen hükme uygun olarak, disiplin kurullarında sendika temsilcisi bulundurulması gerektiğinden, anılan düzenlemeye uygun olarak oluşturulmayan disiplin kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, 2577 sayılı Kanun'un 33. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, "Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları ve mahalli idarelerin organları ile bu organların üyelerinin geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmalarıyla ilgili davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmü uyarınca, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, davanın açıldığı tarih itibarıyla ilgilinin görev yaptığı yer olan İstanbul ilinin idari yargı çevresi bakımından bağlı olduğu İstanbul İdare Mahkemesi yetkili bulunduğundan, dava dosyasının İstanbul İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.