Danıştay 2. Daire E.2021/13956 K.2021/3593

İstemin konusu

Antalya ili, Muratpaşa ilçesinde kahvehane olarak işletilmekte olan işyerinin tapu kaydında halen mesken olarak görüldüğü gerekçesiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlemin ve işyerinin 29/08/2012 tarihinde mühürlenerek kapatılmasına ilişkin işlemin ilişkin işlemin iptali talebiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:.., K:... sayılı kararın onanmasına dair Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 26/05/2016 günlü, E:2015/7539, K:2016/4060 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : Dava, Antalya ili, Muratpaşa ilçesinde kahvehane olarak işletilmekte olan işyerinin tapu kaydında halen mesken olarak görüldüğü gerekçesiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... gün ve ... sayılı işlemin ve işyerinin 29/08/2012 tarihinde mühürlenerek kapatılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararıyla; söz konusu işyerine ait mimari projenin, yapı ruhsatının ve yapı kullanma izin belgesinin olduğu, bu belgelerden yapı ruhsatı eki mimari projede söz konusu yerin dükkan olarak gösterildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, mimari projesinde dükkan (işyeri) olarak gösterilen ve yapı kullanma izin belgesi olan yerin tapu kaydının işyeri olarak düzeltilmediği gerekçesiyle işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilmesi ve işyerinin mühürlenerek kapatılması yolundaki dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 26/05/2016 günlü, E:2015/7539, K:2016/4060 sayılı kararıyla, temyize konu İdare Mahkemesi kararı onanmıştır.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idarece, mevzuatın aradığı özelliklere sahip olmayan dava konusu işyeri hakkında tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, Danıştay Onyedinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 11/11/2020 günlü ara kararı cevabının geldiği görülerek, gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 26/05/2016 günlü, E:2015/7539, K:2016/4060 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; Antalya ili, Muratpaşa ilçesinde bulunan işyerinde kahvehane olarak faaliyet göstermek amacıyla 20/06/2008 gün ve 370 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, yapılan inceleme ve denetim sonucu işyerinin bulunduğu yerin mimari projesinde mesken olarak belirtildiği, ancak sonradan tadilat yapılarak işyerine çevrilmesine rağmen tapu kaydında bu yerin halen mesken olarak görüldüğü belirtilerek tapu kaydının düzeltilmesi amacıyla davacıya 15 gün süre verildiği, verilen süre içinde söz konusu aykırılığın giderilmediği gerekçesiyle dava konusu edilen işlem ile davacıya ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilerek, işyerinin kapatılması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinin (b) bendinde, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oybirliği ile karar alması; tapuda işyeri olarak görünen yerlerde ise, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oyçokluğu ile aldığı kararın bulunmasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Yine aynı Yönetmeliğin '' Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin (g) bendinde, '' Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri '' ifade edeceği hüküm altına alınmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "(...) İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır(...) " hükmü,

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun "Kat mülkiyetinin ve kat irtifakının niteliği" başlıklı 3. maddesinin 3. fıkrasında, (Değişik üçüncü fıkra: 23/6/2009-5912/1 md.) "Kat irtifakı arsa payına bağlı bir irtifak çeşidi olup, yapının tamamı için düzenlenecek yapı kullanma izin belgesine dayalı olarak, bu Kanunda gösterilen şartlar uyarınca kat mülkiyetine resen çevrilir.

Bu işlem, arsa malikinin veya kat irtifakına sahip ortak maliklerden birinin istemi ile dahi gerçekleştirilebilir.".

"Kat irtifakı sahibinin hakları" başlıklı 17. maddesinin son fıkrasında, "Kat irtifakı kurulmuş gayrimenkullerde yapı fiilen tamamlanmış ve bağımsız bölümlerin üçte ikisi fiilen kullanılmaya başlanmışsa, kat mülkiyetine geçilmemiş olsa dahi anagayrimenkulün yönetiminde kat mülkiyeti hükümleri uygulanır." "yasak işler" başlıklı 24. maddesinde ise, "Anagayrimenkulün, kütükte mesken, iş veya ticaret yeri olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde hastane, dispanser, klinik, poliklinik, ecza laboratuvarı gibi müesseseler kurulamaz; kat maliklerinin buna aykırı sözleşmeleri hükümsüzdür;

dispanser, klinik, poliklinik niteliğinde olmıyan muayenehaneler bu hükmün dışındadır.

Anagayrimenkulün, kütükte mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümünde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve emsali gibi eğlence ve toplantı yerleri ve fırın, lokanta, pastahane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri ve imalathane, boyaha-ne, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi yerler, ancak kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararla açılabilir (...)" , "yönetim planı" başlıklı 28. maddesinde ise.

"Yönetim planı yönetim tarzını, kullanma maksat ve şeklini yönetici ve denetçilerin alacakları ücreti ve yönetime ait diğer hususları düzenler.Yönetim planı, bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir. Yönetim planında hüküm bulunmayan hallerde, anagayrimenkulün yönetiminden doğacak anlaşmazlıklar bu kanuna ve genel hükümlere göre karara bağlanır.

Yönetim planının değiştirilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu şarttır. (...)" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, işyerinin bulunduğu bağımsız bölüme ilişkin tapu kayıtlarının incelenmesinden, taşınmaz üzerindeki kat irtifakının henüz kat mülkiyetine dönüştürülmediği, hali hazırda kat irtifakı kurulu olduğu görülmekte ise de; yukarıda bahsi geçen 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 17. maddesinin son fıkra hükmü uyarınca, anagayrimenkulün yönetiminde Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kuşkusuzdur.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin ilgili hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi aşamasında, işletmenin faaliyet göstereceği taşınmazın tapu kaydındaki niteliği önem arz etmektedir. Anagayrimenkulün bir bölümünde kahvehane faaliyet konulu işyeri açılabilmesi için ilgili mevzuatın aradığı şartlar yanında, 634 sayılı Kanun'un kat maliklerinin izninin gerekmesi ve ilgili yerin mesken veya işyeri olarak görünmesi belirleyici olmaktadır. Başka bir deyişle, işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenme aşamasında, idarece esas alınacak, taşınmaza ilişkin hukuki durum, taşınmazın tapu kaydındaki niteliğidir.

Buna göre, işyerinin faaliyet göstereceği yapının tadilat yapılmak suretiyle dükkana dönüştürülmüş olması, yapı kullanma izninin dükkan olarak verilmiş olması, yapı ruhsatı eki mimari projede söz konusu yerin dükkan olarak gösterilmiş olması, anılan yapının tapu kaydında mesken olduğu gerçeğini değiştirmemektedir. 11/11/2020 günlü ara kararına cevaben dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden de, taşınmazın tapu kaydında herhangi bir değişiklik meydana gelmediği, tapu kaydında halen mesken olarak kayıtlı olduğu görülmektedir.

Bu durumda, İdare Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.