Danıştay 2. Daire E.2021/16708 K.2021/2013

Dava konusu istem : Davacı tarafından, ... tarih ve … takip dosya numaralı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı adına.

İcra Hukuk Mahkemesi'nin E:…, K:… sayılı dosyasında verilen tashih-i karar para cezası ve mahkeme para cezasının tahsili maksadıyla mahkemesince düzenlenen harç tahsil müzekkeresine dayalı olarak dava konusu ödeme emrinin tanzim ve tebliğ edildiği, davacı tarafından dava konusu ödeme emrinin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı, dava konusu ödeme emrinin dayanağının yargı harcı olmadığı, ilk derece mahkemelerince verilen kararların temyiz incelemesi sonucu Yargıtay ilgili dairesince verilen kararlara karşı haksız yere tashihi karar yoluna başvurulduğu gerekçesiyle verilen para cezası olduğu,

bu durum karşısında davalı Vergi Dairesi Müdürlüğünce yetkili yargı yerlerince kesinleştiği bildirilen para cezalarının takip ve tahsili için düzenlenen, gerek yükümlüsü, gerek tutarı yargı kararına uygun olarak belirlenen para cezasının tahsili için düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesinin Kararının Özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak mahiyette görülmediği belirtilerek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; düzenlenen ödeme emrinin hukuka aykırı olduğu, zira dava konusu para cezasının ödenmesi için öncelikle yazılı tebligat yapılması ve bir aylık sürenin tanınması gerekirken yapılmadığı, henüz vadesi bile belli olmayan ve bir aylık ödeme süresi tanınmayan dava konusu kamu alacağının kesinleşmediği ve bu nedenle ödeme emri düzenlenemeyeceği, İstanbul 12. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığı ve davanın, bu davanın sonucunu etkileyeceği, bu nedenle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesinin 01/02/2021 günlü, E:2020/442, K:2021/198 sayılı kararıyla Dairemize gönderilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacı adına ... İcra Hukuk Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı dosyasında verilen tashih-i karar para cezası ve mahkeme para cezasının tahsili maksadıyla mahkemesince düzenlenen harç tahsil müzekkeresine dayalı olarak düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde "Amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vadesi günü olduğu" kuralına yer verilmiş, aynı Kanun'un dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 'Ödeme Emri' başlıklı 55. maddesinde “Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere,

15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir ödeme emri ile tebliğ olunur.” hükmü yer almış, işlem tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle "Ödeme Emrine İtiraz" başlıklı 58. maddesinde ise "kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itirazda bulunabileceği" hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre, ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacağının takibine geçilebilmesi için alacağın usulüne uygun bir şekilde ilgiliye tebliğ edilmesi ve ödeme için bir aylık süre tanınması gerekmektedir. 6183 sayılı Kanun hükmü uyarınca takip işlemlerini yürüten davalı idarenin, Kanunda belirtilen şekilde ödeme zamanının belirlenip belirlenmediği hususunu re'sen inceleyerek, ödeme zamanı belirlenmemiş alacaklar için bir aylık ödeme süresi tanıyarak vade tarihini belirlemesi, akabinde süresi içerisinde ödenmeyen alacaklar için ödeme emri düzenlemesi gerektiği açıktır.

Danıştay Onuncu Dairesinin 08/09/2020 tarihli ara kararı ile, 6183 sayılı Kanun’un 37. maddesinin 2. fıkrasında “Hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.” hükmü, 3. fıkrasında da "Bu ödeme müddetinin son günü amme alacağının vadesi günüdür." hükmü yer almakta olduğundan, para cezasının tahsili için anılan madde hükmü uyarınca, alacağın bir ay içinde ödenmesi hususunda davacıya tebligat yapılıp yapılmadığı sorularak; yapılmış ise buna ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verilmiş;

davalı idarece ara kararına cevap olarak gönderilen belgeler içerisinde, davacıya anılan sürenin verildiğine dair bir belgeye rastlanmamış ve tahakkuk aşamasında davacıya tebligat yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.

Bu durumda, 6183 sayılı Kanunun 37. maddesi uyarınca, davalı idarece usulüne uygun yapılacak tebligattan itibaren bir aylık ödeme süresi tanınmadan ve vade tarihi belirlenmeden alacağın tahsili yolunda tesis edilen dava konusu ödeme emrinde ve davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.