Danıştay 2. Daire E.2021/17147 K.2025/4940

Dava Konusu İstem

Dava; Adıyaman İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : Adıyaman İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla. Milli Güvenlik Kurulunun 26/02/2014 tarihli toplantısında ve devam eden süreçteki toplantılarında alınan kararlarda, toplumda "hizmet hareketi" olarak bilinen Fethullahçı yapının, milli güvenliği tehdit eden "paralel devlet yapılanması" olduğunun, bu yapılanma ile mücadele edileceğinin kamuoyuna ilan edildiği,

nitekim 26/05/2016 tarihli Milli Güvenlik Kurulu toplantısında Fethullahçı Paralel Devlet Yapılanması'nın terör örgütü olarak kabul edildiği dikkate alındığında, kamu güvenliğini tesis etmekle görevli Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, Milli Güvenlik Kurulu kararları doğrultusunda, Cumhurbaşkanı ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ne karşı bir devrim/darbe beklentisi içerisinde olduğu anlaşılan İ.K isimli örgüt üyesini uyarması ve ilgili birimlere bu hususta bilgi vermesi gerekmekte iken,

aksine onlarla birlikte hareket edeceğine ilişkin beyanlarda bulunmasının ve milli güvenliği tehdit eden bir örgüt olduğu Milli Güvenlik Kurulu tarafından ilan edilen FETÖ/PDY yapılanmasının Cumhurbaşkanı ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine karşı örgütsel faaliyet olarak sürdürdüğü hukuka aykırı söylem ve eylemlerini kabullenen ve destek veren mahiyetteki mesajların "siyasi iktidarın eleştirisi" olarak kabul edilemeyeceği ve "ifade özgürlüğü" kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının sadakat yükümlülüğü ile tarafsızlık ve devlete bağlılık yükümlülüğünü de ihlal ettiği, bu bağlamda,

"memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" eyleminin sübut bulduğu, bu durumda; davacının, kamu güvenliğini tesis etmekle görevli Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yaptığı da dikkate alındığında.

26/02/2014 tarihli Milli Güvenlik Kurulu Kararı ile milli güvenliğe karşı tehdit oluşturduğu ve 26/05/2016 tarihli Milli Güvenlik Kurulu Kararı ile de terör örgütü olduğu ilan edilen PDY/FETÖ yapılanmasının, Cumhurbaşkanı ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine karşı yürüttüğü illegal söylem ve eylemlerini destekleme mahiyetinde, bir başka polis memuruna mesaj paylaşımında bulunduğu, bu itibarla "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" eyleminin sübut bulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; disiplin soruşturmasına konu edilen "Cumhurbaşkanına Hakaret" suçlaması hakkında, ... Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No: ..., Karar No:... kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üye olma suçlamasıyla yürütülen yargılamada ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyasında beraat kararı verildiği, bu kararlardan da anlaşılacağı üzere atılı suçlar oluşmadığı halde söz konusu fiiller idare tarafından dava konusu disiplin işlemine dayanak olarak kabul edilerek usul ve yasaya aykırı hareket edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üye olmak suçundan adli işlem yapıldığı sırada cep telefonu incelenmek üzere görevlilerce alınan polis memuru İ.

K.'nın telefonu üzerinde yapılan incelemede 22/03/2016 ile 19/07/2016 tarihleri arasında davacı ile SMS yoluyla mesajlaşmalar yaptığının tespiti sonrasında, davacının bu mesajların içeriğinde yer alan çeşitli ifadeleri kullanmak suretiyle “Memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiilini işlediği sübuta erdiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi gereğince devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziyesine karar verilmesi üzerine,

devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ...sayılı kararının iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 9. maddesinde memurluktan çıkarma cezası için Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Tüzük'ün dayanağı olan 3201 sayılı Kanun'un 83. maddesinin birinci cümlesinin, Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile iptalinden sonra yürürlüğe giren 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 9. maddesinde; Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller ile ilgili olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; bu KHK, 31/01/2018 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülerek yasalaşmış ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun 08/03/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Anılan Kanun'da da yukarıda bahsi geçen 9. madde aynı haliyle korunmuştur.

657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin 1. fıkrasının E bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi için kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve yasanın hangi tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması ve tesis edilen işlemde disiplin cezasının yasal dayanağının belirtilmesi zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.

Dava dosyasının ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacıya isnat edilen "Cumhurbaşkanına Hakaret" suçlaması hakkında, ... Cumhuriyet Başsavcılığının Soruşturma No: ..., Karar No:... kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üye olma suçlamasıyla yürütülen yargılamada ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile beraatine karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ise ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin... günlü, E:..., K:...sayılı kararı ile reddedilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Olayda; davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması ve yukarıda anılan ceza yargılaması süreci birlikte değerlendirildiğinde; davacının uyuşmazlığa konu eyleminin, 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesinde yer alan "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili kapsamında bulunmadığı, anılan fiilin, kanunilik ve tipiklik ilkesi uyarınca Kanun'da belirlenen suç tanımına uymadığı anlaşıldığından, davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

Diğer yandan davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.

(X) KARŞI OY

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü ile Emniyet Teşkilatında çalışan memurlara ilişkin disiplin düzenlemesi yapılmışken, 3201 sayılı Kanun'un 83. maddesinini Anayasa Mahkemesi kararı ile iptali üzerine, bu memurlar bakımından, 682 sayılı KHK 'nin ve 7068 sayılı Kanun geçici 1 ve 9. maddeleriyle, Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak, 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

09/05/2014 tarih ve 28995 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 16/01/2014 tarih ve E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararında da; 657 sayılı Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde yer alan kuralın,... fıkrada genel bir belirleme yapılmadığı, disiplin cezası gerektiren hareketlerin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici olması gerektiği düzenlenerek çerçevesinin çizildiği, kaldı ki; kural dayanak alınarak tesis edilen idari işlemlere karşı yargı yolu açık olup belirsiz olduğu ileri sürülen kavramlar ve bu kavramların belirttiği hareketler yargı kararları yoluyla da somutlaştırıldığından, Anayasa'nın 2., 38. ve 128. maddelerine aykırı olmadığına karar verilmiştir.

Yasa ile yüz kızartıcı olan eylemlerin hangileri olduğuna dair genel bir belirleme yapılmamış ise de; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 76. maddesi ve bazı kanunlarda yüz kızartıcı suçlara ilişkin düzenlemeler yer almış olup, bu düzenlemelerin; 657 sayılı Kanun'un 125/E-(g) maddesinde yer alan "yüz kızartıcı" kavramının somutlaştırılmasında esas alınıp, belirlilik ve öngörülebilirliğin sağlanacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Eylem tarihinde yürürlükte bulunan yasal mevzuatta, davacının fiili yüz kızartıcı suç olarak belirlenmemiştir.

Bu durumda; davacının fiili yüz kızartıcı hal ve davranışlar kapsamında olmadığından, Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile kararın bozulması gerektiğinden, gerekçe yönünden karara katılmıyorum.