Danıştay 2. Daire E.2021/17900 K.2025/4791

Dava Konusu İstem

Dava; davacının, Mardin İl Emniyet Müdürlüğü emrinde 4. sınıf emniyet müdürü olarak görev yaptığı sırada hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda "Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/5-(ç)-4. ve 10/1. maddeleri uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü,... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :...

İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 31/03/2016 tarihinde özel bir tıp merkezinden aldığı 30 günlük istirahat raporuyla ilgili tereddüt oluşması üzerine Mardin İl Emniyet Müdürlüğünün fen yönünden sağlık raporunun incelettirilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı yazısının, Etimesgut Jandarma Komutanlığının 22/04/2016 tarihli tutanağı ile davacının adresinde kapıya yapıştırılmak suretiyle tebliğ edildiği, davacının 29/04/2016 tarihinde yine özel bir tıp merkezinden 7 günlük istirahat raporu aldığı,

bu raporda da fen yönünden tereddüt hasıl olması üzerine sağlık raporunun incelettirilmesine ilişkin Mardin İl Emniyet Müdürlüğünün ...günlü, ... sayılı yazısının Etimesgut Jandarma Komutanlığının 30/04/2016 tarihli tutanağı ile davacının adresinde kapıya yapıştırılmak suretiyle tebliğ edildiği, söz konusu istirahat raporlarında fen yönünden tereddüt olması üzerine yapılan tebligatların gereğinin davacı tarafından yerine getirilmediği, bu suretle davacının üzerine atılı fiili işlediğinin sübuta erdiği, disiplin cezasına konu fiilin işlendiği tarihlerde Mardin ili, Nusaybin ilçesinde açılan çukur ve barikatların kaldırılması,

kurulan bombalı tuzakların imha edilmesi, vatandaşların temel hak ve hürriyetlerini kullanabileceği huzur ortamının ve kamu düzeninin yeniden tesis edilebilmesi amacıyla yürütülen operasyonel çalışmaların yoğun olduğu, böyle bir dönemde emniyet müdürü olarak görev yapan davacının Mardin İl Emniyet Müdürlüğünce verilen emri yerine getirmemesi suretiyle hizmetin gecikmesine sebebiyet verdiği, 7068 sayılı Kanun'un 8/5-(ç)-4. ve 10/1. maddeleri uyarınca verilen dava konusu meslekten çıkarma cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlem tesis edilirken disiplin hukukuna hakim ilkelere uygun davranılmadığı, cezaların şahsiliği ve şüpheden sanık yararlanır ilkelerinin ihlal edildiği, verilen cezanın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mardin İl Emniyet Müdürlüğünde 4. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkartılan davacı tarafından, görevde olduğu dönemdeki fiilleri nedeniyle hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda "Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/5-(ç)-4. ve 10/1. maddeleri uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7068 sayılı Kanun'un 8/5-(ç)-4 maddesinde "Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek" fiili 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış, 10. maddesinin 1. fıkrasında ise "Amirin emrinin yapılmaması fiilinin neticesinde, Devlet ya da kişiler zarara uğratılmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olunmuşsa doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre meslekten çıkarma cezası uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi için kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve yasanın hangi tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması ve tesis edilen işlemde disiplin cezasının yasal dayanağının belirtilmesi zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Mardin İl Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde 31/03/2016 tarihinde özel bir sağlık kuruluşundan 30 gün süreli istirahat raporu aldığı, raporun fen yönünden tereddüt oluşturduğundan bahisle "Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği doğrultusunda raporun usul ve fen yönünden incelettirilmesi gerektiği, tebliğ tarihinden itibaren bir (1) iş günü içinde tam teşekküllü bir devlet hastanesine Etimesgut İlçe Emniyet Müdürlüğünce sevk işlemlerinin yapılması ve sonucundan Personel Şube Müdürlüğüne bilgi verilmesi" hususlarını içeren ... günlü,

... sayılı yazının davacının adresinde eşinin kendisine ulaşamadığını beyan etmesi nedeniyle kapıya yapıştırılmak suretiyle tebliğ edildiği, yine davacının 29/04/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere özel bir sağlık kuruluşundan aldığı 7 gün süreli istirahat raporunu idareye göndermesi üzerine 21/04/2016 günlü, 365 sayılı yazıda belirtilen hususları içeren ... günlü, ... sayılı yazının davacının adresinde bulunmaması nedeniyle kapıya yapıştırılmak suretiyle tebliğ edildiği,

yapılan tebligatlara rağmen davacının fen yönünden tereddüt oluşan sağlık raporlarını incelettirmesi hakkında verilen emirlere uymadığı ve disiplin cezasına konu fiilin işlendiği tarihlerde Mardin ili, Nusaybin ilçesinde açılan çukur ve barikatların kaldırılması, kurulan bombalı tuzakların imha edilmesi, vatandaşların temel hak ve hürriyetlerini kullanabileceği huzur ortamının ve kamu düzeninin yeniden tesis edilebilmesi amacıyla yürütülen operasyonel çalışmaların yoğun olduğu dönemde Devleti zarara uğrattığı ve hizmetin aksamasına neden olduğu belirtilerek dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, davacıya yazılan yazıların sadece bir tebligat belgesi niteliğinde olduğu, amiri tarafından imza altına alınan bir yazı ya da emir niteliğinde kabul edilemeyeceği, bunun dışında kolluk görevlisi olan davacıya emniyet ve asayişin sağlanması, suç veya suçlunun takibi gibi doğrudan kolluk faaliyetleri ile ilgili verilmiş bir emrin de bulunmadığı;

bu itibarla, amirince verilmiş yazılı bir emir olmaksızın salt tebligat belgelerinden hareketle davacıya atfedilen eylem 7068 sayılı Kanun'un 8/5-(ç)-4 maddesinde düzenlenen "Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek" fiili olarak değerlendirilemeyeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.