Danıştay 2. Daire E.2021/1987 K.2023/5641

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava ve soruşturma dosyasının birlikte incelenmesinden,.

İl Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapan davacının, daha önce hakkında açılan soruşturma nedeniyle Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nda sözlü savunmasını yaparken, ceketini iliklemediği, dosyasında bulunan bir resimde ceketinin armasını göstererek tanıttığı, agresif bir tutumla konuşmasını sürdürdüğü, kurul başkanının kendisine isnat edilen suçlamalarla ilgili konuşması,

tutum ve davranışlarını düzeltmesine yönelik uyarıda bulunduğu sırada, "sen" hitap tarzı ile "parmak gösteremezsin" şeklinde konuştuğu iddiasıyla Yüksek Disiplin Kurulunda bulunan raportörlerce tanzim edilen 18/04/2013 tarihli tutanak üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakta ise de; davacının anılan olaydaki söz ve davranışlarının karşılığı Tüzüğün 5/A-10. maddesi uyarınca aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılması gerektiği sonucuna varıldığından,

Tüzüğün 7-B/1 maddesine göre 16 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, bu durumda, davacının sabit olduğu anlaşılan disipline aykırı davranışının aylıktan kesim cezasını gerektiren davranış olduğu, bu haliyle idarece verilen cezayla disipline aykırı fiil arasında konu unsuru yönünden mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; disiplin soruşturma dosyası içeriğinde yer alan bilgi, belge ve alınan ifadaler kapsamında, davacı hakkında isnat olunan "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" suçlamasının sübuta erdiği, eylemleri bir bütün olarak düşünüldüğünde Tüzüğün 7/B-1 maddesine istinaden cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından da, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Antalya ili …ilçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde hakkında yürütülen soruşturma neticesinde "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Antalya Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde yer alan "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-b-2 maddesinde de, "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinin, mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde olduğu gibi 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirdiği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.

Dava dosyanın incelenmesinden; davacının daha önce hakkında açılan bir soruşturma nedeniyle Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nda sözlü savunmasını yaparken, ceketini iliklemediği, dosyasında bulunan bir resimde ceketinin armasını göstererek tanıttığı, agresif bir tutumla konuşmasını sürdürdüğü, kurul başkanının kendisine isnat edilen suçlamalarla ilgili konuşması,

tutum ve davranışlarını düzeltmesine yönelik uyarıda bulunduğu sırada, "sen" hitap tarzı ile "parmak gösteremezsin" şeklinde konuştuğu, bu davranışıyla "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" suçunu işlediği sübuta erdiğinden eylemine uyan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi gereğince "16 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine karar verildiği görülmüştür.

Kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili olan, ilgili disiplin otoritesidir. İlgili disiplin otoritesince verilen disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ilgilinin fiilinin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı tespit edilerek hukuki denetim yapılmaktadır.

İlgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmadığının tespiti halinde; diğer bir anlatımla olayda tipiklik şartının yerine getirilmediği durumlarda yargı yerince disiplin cezasının iptaline karar verilebilecek olmakla birlikte, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin de yapılması, disiplin otoritesinin yetki alanına girildiği anlamına gelmekte ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğurmaktadır.

Bu itibarla; dava dosyası, disiplin soruşturma raporundaki ifadeler ve yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucu; davacı fiilinin sabit olduğu anlaşılmakla birilikte, davacıya isnat edilen fiilin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, diğer bir ifadeyle anılan madde ile örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediği göz önüne alındığında, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Öte yandan; davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.