Danıştay 2. Daire E.2021/3080 K.2024/183

Dava Konusu İstem

Dava; emniyet amiri olarak görev yapan davacının, … Emniyet Müdürlüğü … Havalimanı Şube Müdürlüğünde görevli olduğu dönemde, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 13. maddesinde düzenlenen "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" fiilini işlediğinden bahisle 4 günlük aylık kesimi cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle maaşından kesilen tutarın tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince, Danıştay Beşinci Dairesinin 21/03/2019 günlü, E:2016/27549, K:2019/2110 sayılı bozma kararına uyularak dava dosyası yeniden incelenmek suretiyle verilen temyize konu kararla. İstanbul Atatürk Havalimanından çeşitli tarihlerde ülkeye giriş/çıkış yapan bazı şahısların veri girişlerinin bilgisayarlarda görülmediği bilgisine istinaden başlatılan disiplin soruşturması sonucunda.

"2012-2013 yılları arasında 200 kişinin ülkeye giriş/çıkış kaydına ait veri girişinin yapılmadığının tespit edildiği, sistemde kaydı görünmeyen kişilerin pasaportlarına giriş-çıkış mühürlerinin vurulduğu, ancak sistemde yaşanan donma ve yavaşlamadan dolayı veri girişlerinin sağlıklı yapılamadığı, havalimanında görevli rütbeli personelin, sürekli artan bu aksaklıkları zamanında ilgililere bildirmedikleri, konunun aydınlatılması için personel hakkında rapor hazırlanarak ilgili birime gönderilmediği, aksaklıkların detaylı olarak araştırılmadan personele yazılı ikaz verilmekle yetinildiği, giderilmesine yönelik somut girişimlerin yapılmadığı,

uzun zamandan beri süregelen bu durum nedeniyle kişilerin zarara uğratıldığı, hizmetin gecikmesine ve aksamasına neden olunduğu" şeklinde yapılan tespitler neticesinde dava konusu işlemle, davacıya Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi gereğince "4 günlük aylık kesimi" cezası verildiği, mülga Tüzüğün 13. maddesi ve kolluk personelinin disiplin işlemlerini yeniden düzenleyen 7068 sayılı Kanun'un 8/2-ı maddesinde yer alan düzenlemenin istisnai bir disiplin cezası türü olduğu,

öncelikle davacının disiplin cezasını gerektiren fiilinin, anılan hükümlerde belirlenen disiplin cezalarından birine uyup uymadığının araştırılması gerektiği, müsamaha veya savsaklama fiili nedeniyle daha ağır bir ceza verilebileceği hususunda idarenin takdir yetkisi bulunmakta ise de, "devletin veya kişilerin zarara uğratılması, hizmetin gecikmesi, durması veya aksamasına" sebep olma şartının ortaya konulmasına bağlı olduğu,

davacının işlediği iddia edilen fiile karşılık gelen herhangi bir disiplin cezasının bulunup bulunmadığı değerlendirilmeksizin, müsamaha ve savsaklama fiilinin "Devleti veya kişileri zarara uğrattığı veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına" nasıl sebebiyet verdiği delillendirilmeden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, işlem sebebiyle kesilen tutarın davacıya iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; yapılan disiplin soruşturması sonucunda, Atatürk Havalimanında görev yapan davacı ve diğer rütbeli personelin, havalimanına giriş - çıkış yapan şahısların veri girişlerinde yaşanan aksaklıklarla ilgili yazışmaları yeteri kadar takip etmediklerinin ortaya konulduğu, davacının üzerine atılı disiplin suçunu işlediğinin sübuta erdiği, öte yandan, davacının 692 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarılmış olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Emniyet amiri olan davacının,.

Emniyet Müdürlüğü Atatürk Havalimanı Şube Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde, ülkeye havalimanından giriş - çıkış yapan bazı şahısların, "elektronik pasaport kontrol sistemi"nde veri girişlerinin yapılmadığı iddiaları üzerine başlatılan soruşturma sonucunda düzenlenen … günlü, … sayılı Disiplin Soruşturma Raporunda; "davacının, havalimanına giriş - çıkış yapan şahısların veri girişlerinde yaşanan aksaklıklarla ilgili yazışmaları yeterince takip etmeyerek kişilerin zarara uğratılmasına,

hizmetin aksamasına ve gecikmesine sebep olması nedeniyle "görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklama" suçunu işlediğinin sübuta erdiğinden bahisle "3 günlüğe kadar aylık kesimi" cezasıyla tecziye edilmesi yönünde getirilen teklife istinaden, dava konusu işlemle, işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesi uyarınca "4 günlük aylık kesimi" cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle maaşından kesilen tutarın tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan (mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 13. maddesinde, "Bu Tüzükte disiplin suçu olarak saptanan eylem, işlem, tutum ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklaması görülen memura kınama cezası verilir. Bu hoşgörü veya savsaklama Devleti veya kişileri zarara uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa, durumun ağırlığına ve zararın derecesine göre, daha ağır bir ceza verilebilir." hükmü yer almaktadır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve kolluk personelinin disiplin işlemlerini yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinde, "(2) Kınama cezasını gerektiren fiiller şunlardır:...(ı) Bu fıkrada disiplinsizlik olarak saptanan eylem, işlem, tutum ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine getirilmesinde müsamaha ve savsaklama göstermek" hükmü yer almış; aynı Kanun'un "Ağırlaştırıcı nedenler" başlıklı 10. maddesinde ise, ''...

(10) Görevin takdir ve yerine getirilmesinde müsamaha veya savsaklama fiili, Devleti veya kişileri zarara uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına ve zararın derecesine göre daha ağır cezalardan birisi verilebilir." kuralı bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre, görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü veya savsaklaması görülen memura kınama cezası verileceği, bu hoşgörü veya savsaklamanın gerçekleşmesi durumunda cezanın ağırlaştırıcı sebebinin, fiilin Devleti veya kişileri zarara uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olması gösterilerek, daha ağır ceza bir ceza verilebileceği düzenlenmiştir.

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının, Atatürk Havalimanı Şube Müdürlüğünde...

Büro Amiri olarak görevli olduğu dönemde, ülkeye giriş çıkış yapan şahısların sisteme veri girişlerinde yaşanan aksaklıklarla ilgili olarak, görevli personeli sözlü ve yazılı olarak uyardığı, kayıt ve veri girişlerinin nasıl yapılması gerektiği konusunda zaman zaman eğitici kurslar düzenleyerek personelini bilgilendirdiği görülmekle birlikte, dava konusu işlemin temel gerekçesinin, "davacının, rütbeli bir personel olarak,

havalimanına giriş çıkış yapan şahısların sisteme veri girişlerinin yapılmasında yaşanan ve sürekli olarak artan aksaklıkların aydınlatılması için tutanak, rapor vb. düzenleyip ilgili birimlere zamanında ve usulüne uygun olarak bildirmemesi, yapılan yazışmaları yeterince takip etmemesi ve bu durumun hizmette aksamaya, gecikmelere yol açması" olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; davacının gerek soruşturma kapsamında alınan ifadesi ve gerekse dava dilekçesinde, "havalimanından ülkeye çok sayıda yolcunun giriş çıkış yaptığı, pasaport işlemlerinin sıkı bir prosedür gerektirdiği, bu işlemler sırasında zaman zaman aksaklıklar yaşanabildiği, bu aksaklıkların personelin acemiliği ya da iş yükünün fazla olması vb gibi sebeplerden kaynaklandığını düşündüğü için ilgili personeli yazılı veya sözlü ikaz etmek haricinde başka bir işlem yapılmasına gerek görmediği,

büro amiri olarak görev yaptığı iki yıllık zaman dilimi içerisinde, yılda ortalama 20 milyonun üzerinde yolcunun giriş çıkış yaptığı Atatürk Havalimanında sehven 200 yolcunun veri girişlerinde yaşanan aksamanın makul seviyede olduğu" yönünde beyanda bulunduğu, öte yandan; bahse konu aksaklıklar nedeniyle hukuken kamunun bir zararı olmadığı, kişilere haksız bir kazanç sağlanmadığı,

olayda ihmal ve kasti davranışların bulunmadığının soruşturma raporu ve dava konusu işlemle ortaya konulduğu dikkate alındığında, davacının üzerine atılı ''görevin takdir ve yerine getirilmesinde hoşgörü ve savsaklama'' disiplin suçunun sübuta erdiği görülmekle, yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri kapsamında davacının eyleminin "kınama" cezasını gerektirdiği, daha ağır nitelikte disiplin cezası verilmesini gerektirmediği sonucuna varıldığından, kınama cezasının ağırlaştırıcı halinin uygulanmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, "davacının işlediği iddia olunan fiile karşılık gelen herhangi bir disiplin cezasının bulunup bulunmadığı değerlendirilmediğinden'' bahisle dava konusu işlemin iptali yolundaki karar gerekçesinde hukuka uyarlık, sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.