Danıştay 2. Daire E.2021/3220 K.2022/4538

Dava Konusu İstem

İstanbul ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde düzenlenen "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile mahrum kaldığı parasal haklarının, dava tarihi itibarıyla hesaplanacak yasal faiziyle birlikte tazminine ve kendisine 5.000.-TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla; davacı hakkında, üçüncü kişiler arasında geçen telefon görüşmesi kayıtları dışında tanık ifadeleri, başka telefon görüşmeleri, sağlandığı iddia edilen çıkarla olan bağlantısını tespit edecek herhangi bir başka delil bulunmadığından, davacıya atfedilen eylemin sabit olmadığı, sadece bir telefon görüşmesinde adı geçtiği için meslekten çıkarma cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, mahrum kalınan parasal hakların dava tarihi itibarıyla hesaplanacak yasal faizi ile birlikte ödenmesine, manevi tazminat isteminin ise takdiren 1.000.-TL olarak kabulüne, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiş,

Anılan Mahkeme kararı, Danıştay Beşinci Dairesinin 19/10/2017 günlü, E:2016/18342, K:2017/21325 sayılı kararıyla onanmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay Beşinci Dairesince, kararın düzeltilmesi aşamasında, dava konusu işlemin esastan iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle verilen 02/07/2019 günlü, E:2018/1398, K:2019/4447 sayılı bozma kararına uyularak verilen. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla.

İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi gereğince "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılması kararı ile Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı davacı hakkında "ceza tayinine mahal olmadığı"na dair kararı arasında uyuşmazlık olması nedeniyle dosyanın gönderildiği ve uyuşmazlığı çözmeye yetkili İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca, anılan kararlardan birisine hükmedilmesi yerine;

eylemin, disiplin soruşturmasına konu olmayan ve "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" şeklindeki Tüzük'ün 8/7. maddesi kapsamında kaldığından bahisle, davacının anılan madde uyarınca meslekten çıkarılması yolunda tesis edilen … günlü, … sayılı dava konusu işlemde yetki yönünde hukuka uyarlık görülmediği,

Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca, idarenin hukuka aykırı işlemleri ve eylemleri nedeniyle meydana gelen zararların tazmini zorunlu olduğundan, hukuka aykırı olduğu saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği,

Davacının meslekten çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemin hukuka aykırılığı tespit edilmiş ise de, her hukuka aykırı işlem nedeniyle duyulan üzüntü manevi tazminat ödenmesini gerektirmeyeceğinden, olayın gelişimi ve mahiyeti değerlendirildiğinde, olayda davalı idarenin ağır hizmet kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla davacıya manevi tazminat verilmesini gerektirecek şartların oluşmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, davacının manevi tazminat isteminin reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından; ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan bir soruşturma kapsamında, zanlıların teknik takiplerinin yapılması kararlarına istinaden düzenlenen iletişimin tespitine dair tutanaklar ile Polis Memuru M. S.'nin ifadelerinden; davacının, yasa dışı faaliyette bulundukları iddia olunan … Gıda Ltd. Şti.'nin ortaklarından menfaat temin etme olayının pazarlığında olmasa da, temin edilen paradan pay alarak suça iştirak ettiğinin sabit olduğu; bu bağlamda, mevzuat hükümleri doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, Mahkeme kararının aleyhlerine olan kısmının bozulması istenilmektedir.

Davacı tarafından; haksız bir biçimde, rüşvet almakla suçlanması nedeniyle gerek meslek hayatında ve iş çevresinde gerekse sosyal ve aile çevresinde fevkalade rencide olduğu, şeref ve haysiyetinin zarar gördüğü, İdare Mahkemesinin bozma kararından önceki kararında kendisine 1.000.-TL manevi tazminat ödenmesine hükmedildiği ve söz konusu kararın onandığı, manevi tazminat talebinin reddinin Anayasa'nın 125. maddesine aykırı olduğu ileri sürülerek, temyize konu İdare Mahkemesi kararının manevi tazminata ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN CEVAPLARI

Davacının Cevabı : Cevap verilmemiştir. Davalı İdarenin Cevabı : Davacının temyiz talebinde ileri sürdüğü hususların hukuken geçerlilik arz etmediği, temyiz isteminin reddi gerektiği yolunda cevap verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden. İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının da aralarında bulunduğu bir kısım polis memuru hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucu düzenlenen raporda, "rüşvet almak" suçunu işlediği iddiasıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6. maddesi gereğince davacının "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılması yönünde görüş bildirildiği.

İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile anılan Tüzük'ün 8/6. maddesi gereğince davacının "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılması teklifi ile dosyanın Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruluna intikal ettirildiği.

Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile, davacı hakkında "ceza tayinine mahal olmadığı"na karar verilerek ortaya çıkan uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Ek 7. maddesi uyarınca dosyanın İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği.

İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca ise, … günlü, … sayılı kararı ile Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca davacının "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına karar vermesi üzerine, söz konusu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Ek 7. maddesinde; "Disiplin Kurulunca verilen kararlardan:

A) İl Polis Disiplin Kurulunun polis memurları hakkında verilen meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin; polis memurları hakkında verilen meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile;

B) Genel Müdürlük Merkez Disiplin Kurulu ile öğretim ve eğitim kurumlarındaki Polis Disiplin Kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayı; meslekten çıkarma kararları Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı ile;

C) Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunun kararları Bakan onayı ile kesinleşir.

(A) ve (B) bentleri uyarınca intikal eden ve Genel Müdürlük Yüksek Disiplin Kurulunca uygun görüş belirtilmeyen dosyalar Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulunca kesin karara bağlanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Ek 7. maddesi uyarınca, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun, kendisine intikal ettirilen dosyada İl Disiplin Kurulu ile Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun verdiği kararlardan birine karar verebileceği gibi;

dosya üzerinde yaptığı incelemeden, eylemin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün farklı bir maddesini ihlal ettiği kanaatine varması halinde, her iki disiplin kurulunun verdiği karar dışında bir karar vermesine engel bir kanuni düzenleme bulunmadığından ve bu şekilde verdiği karar da kesin olduğundan, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmamakta olup, Mahkemece işin esasına yönelik değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemde yetki yönünde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle anılan işlemin iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, İdare Mahkemesince bozma kararı uyarınca yeniden yargılama yapılacağından, Mahkeme kararının, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, davacının manevi tazminat isteminin ise reddine ilişkin kısmının da bozulması gerekmektedir.