Danıştay 2. Daire E.2021/376 K.2023/1707

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul ili, Sultangazi ilçesi, … mahallesi, … mevkiinde bulunan … pafta, … parsel numaralı tamamı Hazineye ait taşınmazın 2.490,00 m²'lik kısmı üzerinde güvenlik moba, konteynır deposu, malzeme stok sahası yapılmak suretiyle fuzulen işgal ettiğinden bahisle 01/03/2009-25/05/2012 dönemi için, davacı adına 116.341,56-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; mülkiyeti hazineye ait olan uyuşmazlık konusu … parsel sayılı taşınmazın, … günlü, … sayılı işlemle İstanbul Boğazı 2. Karayolu geçişi Mahmutbey-Hasdal arası yolu bünyesinde kalması nedeniyle Bayındırlık ve İskan Bakanlığı (Karayolları Genel Müdürlüğü) 'ne tahsis edildiği, bu tahsis yapılmak suretiyle taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisinin tahsis edilen idareye bırakıldığı dikkate alındığında, tahsis amacı dışında kullanılması halinde dahi (tahsis kaldırılmadığı sürece) tahsisli taşınmazın fuzulen işgal edildiği ileri sürülerek ecrimisil istenilemeyeceği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu taşınmazın, İstanbul Boğazı 2. Karayolu geçişi Mahmutbey-Hasdal arası yolu bünyesinde kalması nedeniyle, … günlü, … sayılı tahsis emri ile Karayolları Genel Müdürlüğüne tahsis edildiği, davacı Sultangazi Belediyesi adına herhangi bir tahsis, devir, kira vb. işlem tesis edilmediği, işgalci durumunda olduğu, bu taşınmazın mülkiyeti Hazine adına kayıtlı olduğundan, mülkiyetten kaynaklanan her türlü tasarruf işlemini kullanma hakkına haiz oldukları, ayrıca Sultangazi Belediyesince söz konusu taşınmazın Belediyelerine ait taşınmazlar ile trampasının talep edildiği, ancak taşınmazın tahsisli olduğu Karayolları Genel Müdürlüğünce reddedildiği belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Sultangazi ilçesi, … mahallesi, … mevkiinde bulunan … pafta, … parsel numaralı tamamı Hazineye ait taşınmazın 2.490,00 m² 'lik kısmı üzerinde güvenlik moba, konteynır deposu, malzeme stok sahası yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/03/2009-25/05/2012 dönemi için 116.341,56-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle ecrimisil isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, fuzuli şagil (İşgalci), Kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Aktarılan düzenlemelere göre, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce izinsiz kullanılması halinde fuzuli işgalden söz edilebileceği ve bu şekilde bir kullanımın varlığı tespit edilebiliyor ise, o yerden ecrimisil alınabileceği gibi taşınmazın tahliyesinin de istenebileceği açıktır.

Ancak, taşınmazın tahsis edilmesi, kiralanması veya verilen rıza veya muvafakate dayalı olarak kullanılması hallerinde ise ecrimisil istenemeyeceğinde duraksama bulunmamaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta, İstanbul Boğazı 2. Karayolu geçişi Mahmutbey-Hasdal arası yolu bünyesinde kalması nedeniyle dava konusu taşınmazın … günlü, … sayılı tahsis emri ile Karayolları Genel Müdürlüğüne tahsis edildiği, davacı belediye adına herhangi bir tahsis, devir, kira vb. işlem tesis edilmediği, anılan idare tarafından davacının taşınmazı kullanmasına yönelik izin ya da muvafakat verilmediği de göz önünde bulundurulduğunda, davacı belediyenin işgalci olarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Bu durumda, dava konusu taşınmaz için idarece takdir edilen ecrimisil bedelinin miktar olarak 2886 sayılı Kanun'un 74. maddesi uyarınca çıkarılan yönetmelik ve tebliğlere uygun olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, gerekirse mahallinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenecek rapor dikkate alınarak ecrimisil bedelinin belirlenmesi ve İdare Mahkemesince buna göre yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, davacı belediyenin, dava konusu taşınmaz üzerinde fuzuli şagil olmadığından bahisle verilen işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.