Danıştay 2. Daire E.2021/3980 K.2022/4887

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

….

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; emniyet güçlerinin asayişi sağlamakla görevli olduğu bölgelerde açılacak alkol mamulleri satan bakkalların güvenlik ve asayiş açısından sakınca doğuracağı gibi soyut ve kolluk kuvvetlerinin etkinliğine aykırı beyan ve ifadelerin, kişinin çalışma hakkının engellenmesine gerekçe olarak gösterilemeyeceği, davalı idare tarafından bahse konu adreste alkol mamulleri satan bakkal açılmasının asayiş ve güvenlik yönünden sakıncalı olduğuna ilişkin somut ve geçerli bir gerekçenin sunulamadığı,

"Asayiş ve Genel Güvenlik yönünden uygun olmayacağı" görüşü gerekçe gösterilerek davacının işletmekte olduğu bakkalda içki ve sigara satışı yapmak için yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; genel güvenlik ve asayiş yönünden düzenlenen kolluk görüşünün olumsuz olması nedeniyle ruhsat talebinin değerlendirilemediği ve dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara İli, Çankaya İlçesi, ... Mahallesi, No:.../... adresinde bulunan işyerinde davacının içki ve sigara satışı yapmak amacıyla ruhsat verilmesi istemiyle davalı idareye başvuruda bulunduğu, davalı idarenin … günlü, … sayılı yazı ile Çankaya Kaymakamlığına mevzuata göre kolluk kuvveti görüşünü sorduğu, 17/01/2014 tarihinde Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğü Esat Polis Merkezi Amirliği tarafından yapılan incelemelerde; bahse konu adreste bakkalın sigara ve içki satışının "asayiş ve güvenlik yönünden uygun olmadığı" şeklinde rapor düzenlendiği ve bu rapor esas alınarak … günlü, …-… sayılı Çankaya Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlemi ile davacının başvurusunun reddedildiği ve bu redde ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun.

11/06/2013 günlü, 28674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6487 sayılı Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un aynı tarihte yürürlüğe giren 4. maddesi ile yeniden düzenlenen 9. maddesinde, "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almak isteyenlerin, öncelikle belediye veya il özel idaresinden iş yeri açma ruhsatı ya da Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm belgesi almaları zorunludur.

Tütün mamulü, etil alkol, metil alkol ve alkollü içki satmak isteyenlerin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almaları zorunludur. Belediye veya il özel idaresi, ruhsat vermeden önce, yetkili kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir.

Bu kanun kapsamına giren ürünlerin perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması zorunludur. Bu fıkradaki mesafe şartı turizm belgeli işletmeler için uygulanmaz. Mesafe şartı, satış belgesinin verildiği tarih itibarıyla aranır. İkinci fıkradaki mesafe sınırları içerisindeki taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli yapılarda düzenlenecek süreli etkinlikler için Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunca açık alkollü içki sunum izni verilebilir.

" hükmü yer almaktadır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin '' Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin;

(f) bendinde: Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini,

(g) bendinde, '' Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri ''

5.maddesinin (d) bendinde "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması" hükmü getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işyerinin bakkal faaliyet konulu 14/04/2014 günlü Çankaya Belediye Başkanlığından alınan ruhsata göre işletildiği ve ruhsat başvuru formunda işyerinde sigara ve içki satışı yapmak istediği, davalı belediyenin 09/01/2014 günlü yazısı ile kolluk kuvveti görüşü sorulduğu, 17/01/2014 günlü Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğü Esat Polis Merkezi Amirliği tarafından yapılan incelemelerde; bahse konu adreste bakkalın sigara ve içki satışının "asayiş ve güvenlik yönünden uygun olmadığı" şeklinde rapor düzenlendiği, bu rapor esas alınarak … günlü, …-… sayılı Çankaya Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlemi ile davacının başvurusunun reddedildiği ve bu redde ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işyerinin istirahat ve eğlence yeri olmadığı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4/f maddesine göre sıhhi işyeri olduğu ve tütün ve alkol mamülleri satmak için 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 9. maddesine göre öncelikle belediyeden alacağı ruhsat için "Belediye veya il özel idaresi, ruhsat vermeden önce, yetkili kolluk kuvvetinin görüşünü alır" hükmüne göre kolluk görüşünün alınacağının kurala bağlandığı ve buna göre işlem yapıldığı halde mahkemenin dava konusu işyeri ile ilgili umuma açık istirahat ve eğlence yerleri hakkındaki yönetmelik maddesini esas alarak hüküm kurduğu görülmektedir.

Bu itibarla, mahkemenin yanlış yönetmelik maddesine göre hüküm kurması hukuka uygun olmasa da, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.