Danıştay 2. Daire E.2021/6425 K.2024/621

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul ili, Bahçelievler İlçe Emniyet Müdürlüğü Devriye Ekipler Amirliğinde polis memuru olarak görev yapan davacının ''Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak'' fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 7/D-2 ve 15. maddeleri uyarınca "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile tecziyesine ilişkin İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; dosyadaki bilgi, belge, soruşturma raporu ve ekleri ile ifade tutanaklarının birlikte değerlendirilmesinden; hakkında yankesicilik suçundan araması olan S.T'nin özel bir hastanede tedavisi sürmekte iken, şahsı gözetmek amacıyla oda kapısının önünde nöbet tutan davacının tek olarak üzerine düşen görevi yaptığı, tüm tedbirleri almaya çalıştığı, şahsın odasından çıktığında yanından ayrılmadığının ifadeler ve kamera görütülerinden (CD, İnceleme Tutanağı) anlaşıldığı,

kamera kayıtlarına göre saat 10:03-10:33 sıralarında servisten sandalyeyi çekerek şahsın bulunduğu odanın kapısının önünde beklemeye başladığı, şahsın pencereden kaçtığını öğrendikten sonra ilgili yerleri bilgilendirmeye çalıştığı, bulunması için elinden gelen gayreti gösterdiği, ancak şahsın bulunduğu odanın kapısını açarak şahsı gözetim altında bulundurmadığından kusurlu olduğu,

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 13. maddesi kapsamında soruşturma raporunda belirtilen görüş doğrultusunda fiiline uyan "Kınama" cezasıyla tecziye edilmesi gerekirken, aksi yorumla hatalı madde tatkibi ile anılan Tüzüğün 7/D-2 maddesi gereğince ''10 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının eyleminin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 7/D-2 maddesiyle örtüştüğü, fiili nedeniyle kusurlu olduğu sabit görülen davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Mahkeme kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince tarafından; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Olayda; hakkında yankesicilik suçundan arama kaydı bulunan S.T'nin özel bir hastanede tedavi gördüğü ve 22/11/2014 günü saat 11.00 itibariyle taburcu edileceği bilgisinin ulaşması üzerine anılan hastanede nöbetçi olarak görevlendirilen davacının, S.T'nin kaldığı odanın kapısının önünde kapı kapalı halde iken nöbet tutmaya başladığı, sonrasında şahsı kontrol amaçlı odanın kapısını açtığında, şahsın odanın penceresinden kaçtığını fark ettiği, durumu haber merkezine bildirdiği ve akabinde kendi imkanlarıyla şahsı aradığı ve bulamadığı,

söz konusu olaya istinaden başlatılan soruşturma sonucunda, davacının ''Korunması yada gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak'' eyleminin sübut bulduğundan bahisle, geçmiş hizmetleri ile sicili gözetilerek İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararıyla "10 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2 maddesinde; "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiili 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-c-2 maddesinde ise, "Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak", yirmi ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.

Uyuşmazlıkta. Mahkemece, davacının eyleminin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2 maddesinde yer alan "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" şeklindeki suç tanımına uymadığı,

anılan fiiller yönünden disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline kararı verilmiş olup, davacının eylemine uyan başka bir disiplin cezası verilebileceği açık olmakla birlikte, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili makamın ilgili disiplin otoritesi olduğu gözetildiğinde, Mahkemece davacının eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının yerinde olmadığı, disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince sadece disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı,

isnat edilen fiilin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı yönünden hukukilik denetimi yapılabileceği, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının da tespitinin yapılmasının disiplin otoritesinin yetki alanına girilmesi ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğuracağı hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.