Danıştay 2. Daire E.2021/6847 K.2024/1152

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul ili, Sultanbeyli İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesi gereğince cezalandırılması gerekmekte ise de, tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir derece ağır ceza olan 16 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İstanbul İl Polis Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :.

İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava konusu işleme dayanak teşkil eden soruşturma raporunda, davacıdan şikayetçi olan eski eşinin vermiş olduğu ek ifadesinde, olayın ardından yaşanan tartışma sırasında davacının kendisini darp ettiğini, evlilik sürecinde de kendisini ve kızını bazı zamanlar darp ettiği yolunda beyanda bulunduğu, öte yandan, Mardin Valiliği İl Disiplin Kurulunun … gün ve … sayılı kararıyla davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca 6 ay süreyle durdurma cezası ile tecziyesi yerine bir alt ceza uygulanarak 4 günlük aylık kesimi cezasıyla cezalandırıldığının görüldüğü,

polis memuru olarak görev yapan davacıya isnat edilen hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak fiilinin sübuta erdiği anlaşılmakla, 2011 yılında da aynı madde kapsamından disiplin cezası almış olması nedeniyle Tüzüğün 14. maddesi uygulanmak suretiyle bir üst ceza verilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; İstanbul Anadolu 18. Aile Mahkemesinin 2013/469 esasına kayden açılan boşanma davasının derdest olduğu, dava konusu disiplin cezasının, eşinin ileri sürdüğü soyut beyanları üzerine ve nereden alındığı belli olmayan delillere dayanılarak verildiği, olay tarihinde herhangi bir şekilde eşini darp etmediği, iyi bir eş ve iyi bir baba olmak için elinden geleni yaptığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden, Sultanbeyli İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, boşandığı eşi ... ile yeniden evlendiği, eşinin, birlikte oturdukları ikametgaha 06/01/2013 günü saat 16:30 sıralarında gittiğinde, davacının başka bir bayanla birlikte olduğunu fark etmesinin ardından arbede yaşandığı, kendisine ait takıların yerinde bulunmaması nedeniyle şikayetçi olduğu, idarece yapılan soruşturma sonucunda hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak fiilini işlediğinden bahisle dava konusu disiplin cezasının verildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan (mülga) Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesinde yer alan "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.

Mülga Tüzüğün dava konusu işlem tarihinde "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde ise, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, mülga Tüzüğün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konu olayda; davacı hakkında tanzim edilen … tarih ve … sayılı disiplin soruşturma raporunda yer verilen tespitler, alınan ifadeler, davacı hakkında Aile Mahkemesince verilen uzaklaştırma ve yasaklama kararları dikkate alındığında, davacının üzerine atılı hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunma fiilinin sabit olduğu ve bu eyleminin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi kapsamında bulunduğu açıktır.

Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezasıyla cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metininde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, İdare Mahkemesince, davacı lehinde olan durumun dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

(X) KARŞI OY

Dava; İstanbul ili, Sultanbeyli İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesi gereğince cezalandırılması gerekmekte ise de, tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir derece ağır ceza olan 16 ay uzun süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin İstanbul İl Polis Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dava konusu işlem tarihinde "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.

Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almakta iken, 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, mülga Tüzüğün 14. maddesinde yer alan düzenlemeye yer verilmemiştir.

İdare Mahkemesince; davacının, Mardin Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 ve 15. maddeleri uyarınca "4 günlük aylık kesimi" cezası ile cezalandırılması esas alınarak, olayda tekerrür halinin gerçekleştiğinden bahisle davanın reddine hükmedildiği görülmektedir.

Olayda; davacıya Tüzüğün 6/B-5. maddesi gereğince ceza verilmesinin sebebi olan eyleminin sabit olduğu anlaşılmakla beraber, tekerrür hükmünün uygulanmasının gerekçesi olan … günlü, …. sayılı disiplin işleminin akıbetinin Mahkemece araştırılmadığı görülmüştür.

İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenirken tekerrür nedeniyle bir derece ağır ceza uygulanabilmesi için, mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde belirtilen süreler içinde, disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın yenilenmesinde ya da aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında bir derece ağır ceza verileceği de göz önünde bulundurularak, tekerrüre ilişkin şartların somut olay kapsamında oluşup oluşmadığına yönelik hukuki bir değerlendirme yapılması,

tekerrüre ilişkin şartların gerçekleştiği kanaatine varıldığı takdirde uyuşmazlığın, 7068 sayılı Kanun'da tekerrür düzenlemesine yer verilmemesinin lehe düzenleme niteliğinde olduğu değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, bu yapılmadan eksik inceleme ile verilen davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiş olup, davacının temyiz isteminin kabulü ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.