Danıştay 2. Daire E.2021/7037 K.2024/1873

Dava Konusu İstem

Dava; Antalya Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapan davacının, "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Antalya Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; refakat izni alınmasının sürekli hastanın bilfiil yanında olmasını gerektirmeyeceği, davacının bu dönemde annesi ile ilgili iş ve işlemleri yapmak üzere il dışına çıkabileceği gibi izinsiz şehir dışına çıkmanın kaldırılmış olması nedeniyle davacı hakkında tesis edilen disiplin işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; 657 sayılı Kanun'un 105. maddesinin son fıkrası ile getirilen düzenleme gereği davacının hasta olan yakınının bakım ihtiyacını insani mülahazalarla karşılamak ve yasada öngörülen süre kadar bu ödev ve sorumluluğunu "sürekli ve yakın bakım" şeklinde ifa etmek zorunda olduğu halde anılan yasal düzenlemeye aykırı şekilde refakat izni süresi içerisinde sürekli olarak 17 gün, toplamda 27 gün, bakım sorumluluğunu ifa etmek yerine Ankara'da 25 gün ve Bursa'da ise 2 gün kaldığının tespit edildiği, refakat izni müessesesini adeta senelik izin gibi kullandığı, kendisine verilmiş olan bakım ödev ve sorumluluğunu ihlal ettiği, davacı hakkında isnat olunan suçlamanın sübuta erdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kepez İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının annesi N.Ş. hakkında Antalya Eğitim Araştırma Hastanesinin "refakat edilmediği takdirde hayati tehlikesi vardır, sürekli yakın bakım gereklidir." şeklindeki kanaati bildirir 19/03/2013 günlü sağlık kurulu raporuna istinaden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105. maddesi uyarınca davacıya iki kez üçer aylık periyotlarla 24/06/2013-23/12/2013 tarihleri arasını kapsar şekilde refakat izni verildiği,

davacının refakat dönemi içerisinde Bursa'da bir otelde 17/08/2013-18/08/2013 tarihleri arasında 2 gün, Ankara Polis Eğitim Merkezinde 04/10/2013-08/10/2013 tarihleri arasında 5 gün, 29/10/2013-31/10/2013 tarihleri arasında 3 gün ve son olarak da 03/11/2013-19/11/2013 tarihleri 17 gün olmak üzere toplam 27 günü görevli olduğu il dışında geçirdiği anlaşıldığından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105. maddesine istinaden yetkili sağlık kuruluşunca verilmiş olan refakat izninin gereklerine aykırı şekilde davranarak, kesintisiz 17 gün göreve gelmemesi, yine bir yıl içerisinde toplam 26 gün göreve gelmemesi,

anılan tarihlerde toplam 4 kez izinsiz il sınırları dışına çıkması iddialarıyla ilgili olarak davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen soruşturma raporunda; bir yıl içerisinde toplam 27 gün göreve gelmemesi nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-d maddesi uyarınca "Devlet Memurluğundan Çıkarma", davacının anılan tarihlerde toplam 4 kez izinsiz il sınırları dışına çıkması nedeniyle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 5/14 maddesi uyarınca "3 günlük aylıktan kesme" cezasıyla cezalandırılması,

davacının yetkili sağlık kuruluşunca verilmiş olan refakat izninin gereklerine aykırı davranarak kesintisiz 17 gün süreyle göreve gelmemesi nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94/I maddesi gereğince çekilmiş sayılması gerektiği yönünde görüş belirtildiği,

Antalya Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ...sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105. maddesinde getirilen memurun hasta olan yakınının bakım ihtiyacını insanı mülahazalarla karşılamak ve yasada öngörülen süre kadar bu ödev ve sorumluluğunu "sürekli ve yakın bakım" şeklinde ifa etmek zorunda olduğu şeklindeki düzenlemeye aykırı şekilde davacının refakat izni müessesesini sanki yıllık izin gibi kullanarak refakat izni süresi içerisinde 17 günü kesintisiz ve toplamda da 27 günü farklı illerde konaklayarak geçirdiği,

kendisine verilmiş olan bakım ödev ve sorumluluğunu ihlal ettiği, isnat olunan suçlamaların sübuta erdiği gerekçesi ile davacının “hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak” fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünün 6/B-5 maddesi uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezasıyla tecziyesine karar verilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün kısa süreli durdurma başlıklı 6. maddesinin B bendinin 5. fıkrasında; " Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/4-b-6 maddesinde de; ''Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak. '' fiilinin, 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirdiği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur.

Bu bağlamda, soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle (yer, zaman, oluş şekli vs.) ortaya konulması, yani ispat edilmesi gerektiği açıktır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davacıya 24/06/2013-23/12/2013 tarihleri arasını kapsar şekilde refakat izni verildiği, bu izin süresi içinde davacının toplam 27 günü il sınırı dışında geçirdiğinin dosyaya ibraz edilen konaklamalara ilişkin fatura ve belgelerle sabit olduğu, kolluk görevlilerinin Devletin diğer görevlilerinden farklı olarak daha katı kural ve yükümlülüklere tabi olduğu gözetildiğinde polis memurlarına görevli bulundukları il sınırları dışına çıkarken amirlerinden izin alma yükümlülüğü getirildiği,

refakat izni gibi sağlık mazeretine dayalı izinlerin kullanılması halinde mevzuatta söz konusu yükümlülüğe tabi olunmayacağına dair bir istisna getirilmediğinden, yine kendisi gibi Antalya ilinde ikamet eden annesine refakat için izin verilen davacının, bulunduğu il sınırları dışında çıkması durumunda amirinden izin alması gerekirken bu yönde bir izin de almadığı, davacının "refakat izninin yakın bakım gerektiren hastanın her daim yanında bulunmayı şart kılmadığı, ilgili tıbbi cihazların alınması,

gerekli ilaçların temini için piyasa araştırması yapmak ve özel ihtiyaç alışverişleri için refakatçinin hastanın yanından ayrılabileceği, solunum cihazı temini için Ankara iline gittiği" yönünde savunmasının aksine davacıya refakat izni verilmesine dayanak teşkil eden 19/03/2013 günlü sağlık kurulu raporunda davacının annesinin "refakat edilmediği takdirde hayati tehlikesi olduğu, sürekli yakın bakım gerektiği" şeklinde ibarenin yer aldığı,

dolayısıyla refakatçinin acil durumlarda hastanın ihtiyaçlarının temini maksadıyla kısa süreli olmak kaydıyla hastanın yanından ayrılabileceği kabul edilse dahi, kural olarak refakat sürecinin fiziki olarak hastanın yanında sürekli ve yakın bakım şeklinde geçirilmesi gerektiği, davacının toplamda 27 gün gibi uzun bir süreyi il dışında geçirmesinin refakat iznine yönelik düzenlemelerin getiriliş amacına aykırı olduğu,

refakat izni hangi amaca binaen verilmiş ise iznin ancak o amaç doğrultusunda kullanılabileceği, sendikal faaliyetlerle iştigal eden davacının refakat izninde olduğu 30/10/2013 tarihinde Ankara Adliyesi önünde gerçekleşen darp olayına ilişkin olarak ...

Genel Başkanının Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına vermiş olduğu şikayet dilekçesinde davacıyı tanık olarak göstermiş olmasının da davacının kişisel saiklerle il dışına çıktığını gösterdiği, davacıya isnat olunan eylemin hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak davranışlar kapsamında olduğu sonucuna varılmakla dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemektedir.