Danıştay 2. Daire E.2021/7375 K.2025/491

Dava Konusu İstem

Dava; davacı tarafından, ... Dairesi Başkanlığı ... Şube Müdürlüğü'nde Büro Amiri olarak görev yaptığı sırada "Yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesi uyarınca "Meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının ... Dairesi Başkanlığı ...

Şube Müdürlüğü'nde Büro Amiri olarak görev yaptığı sırada 03/06/2011 tarihli Değerlendirme Raporu hazırlandığı, değerlendirme raporunda yurt dışına para transferinde kurye olduğu belirlenen şüpheli şahısların birlikte hareket ettikleri kişilerin belirlenmesi amacıyla yolcu giriş-çıkış kaydı sorgulaması yapıldığı, raporda şüpheli/hedef şahıs olarak gösterilen E.E adlı şahsın yurda giriş-çıkış bilgilerinin analiz edildiği 33. sayfadaki tabloda Cumhurbaşkanı'nın eşi E.E ve kızı S.E'nin adı geçen şahsın birlikte hareket etttiği şüpheli/hedef şahıslara ilişkin listede yer verildiği,

anılan fiille sanki yurda aynı tarih ve saatlerde giriş yapanlar arasında bir ilişki oluşturma çabası içinde hareket edilerek Cumhurbaşkanının eşi ve kızının kurye olabileceği değerlendirilen kişilerle bağlatılı olabileceği yönünde algı oluşturulmaya çalışıldığı, büro amiri olarak görev yapan davacının anılan Değerlendirme Raporunda parafı bulunduğu, raporun hazırlanmasında bizzat sorumlu olan davacının açıkça kusurlu davrandığının sabit olduğu, sübuta eren fiili nedeniyle davacının "meslekten çıkarma" disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği,

öte yandan, dava konusu olayın 2011 yılında gerçekleştiği, disiplin cezasının ise İçişleri Bakanlığı'nın 14/12/2015 tarihli kararı ile verildiği dikkate alındığında disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı iddia edilmekle birlikte, söz konusu fiilin 2011 yılında 03/06/2011 tarihli Değerlendirme Raporu hazırlanarak gerçekleştirildiği, ancak raporun kamuoyunda 17/25 Aralık soruşturması olarak bilinen soruşturma ile birlikte aleniyet kazandığı ve söz konusu sürecin bir parçasını oluşturduğu,

hukuki sonuçlarını da 17/25 Aralık soruşturması ile doğurduğu dolayısıyla mütemadi bir vasfı olduğunun kabul edilmesi gerektiği, bu durumda fiilin 2011 yılında gerçekleştiğinden bahisle ceza verme yetkisinin zamanaşıma uğradığının kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından idarenin ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı, adı geçen isimlerin sorgulamasının yapılmadığı, hedef kişilerin sorgulandığı, tarafına isnat edilen suçu işlediğini gösteren hiçbir delilin bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacının adli yardım talebinin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:... sayılı ara kararı ile kabul edildiği görüldüğünden, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi uyarınca, temyiz başvurusu aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Emniyet Genel Müdürlüğü ... Dairesi Başkanlığında Büro Amiri olarak görev yaptığı dönemde hazırlanan değerlendirme raporunda isimlerine yer verilen şüpheli şahıslardan olan E. E. isimli şahsın yurda giriş çıkış bilgilerinin analiz edildiği 33. sayfadaki tabloda,

Cumhurbaşkanı'nın eşi ve kızının isimlerinin adı geçen şahsın birlikte hareket ettiği şüpheli şahıslarla ilişkisi olan isimlerin listesinde yer verilerek "Yetkisini veya nüfuzunun kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/7. maddesi gereğince İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü ... sayılı kararı ile meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesinde; "Yetkisini veya nüfuzunun kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ç maddesinde de; "yetkisini veya nüfuzunun kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış.

Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmü yer almıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde; "Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." kuralına yer verilmiştir.

Öte yandan, 7068 sayılı Kanun'un 29. maddesinin 2. fıkrasında da " Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından, kamu görevlilerinin, mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan, disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar mevzuatta belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun yukarıda aktarılan hükmünde, disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ceza verilmediği takdirde, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının sorumluluğunun, değerlendirme raporunun gönderildiği üst yazıyı Büro Amiri olarak parafe ettiği 06/06/2011 tarihinde başladığı ve disiplin soruşturması ile ceza tayini için bu tarihin esas alınması gerektiği açıktır.

Bu durumda, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesi uyarınca, suç sayılan eylemin oluştuğu tarihten itibaren en geç 2 yıl içerisinde, 06/06/2013 tarihine kadar disiplin cezası verilmesi gerekirken, ceza verme zamanaşımı süresi geçirildikten sonra, 14/12/2015 tarihinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık ve davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.