Danıştay 2. Daire E.2021/8552 K.2025/4443

Dava Konusu İstem

Dava; İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü emrinde ... olarak görev yapan davacının, "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar, davalı idarece davacıya isnat edilen fiilin aynı zamanda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125-E/g maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma cezasını" gerektirdiği yorumuyla daha lehe olduğundan bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası verilmiş ise de, kapsadığı durumların ve hallerin birbirinden farklı olması sebebiyle, idarenin her iki maddede ifade edilen fiiller arasında lehe aleyhe değerlendirme yapılmasının yerinde olmadığı, kaldı ki;

davacının "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına sebep olan ve aynı zamanda Türk Ceza Kanunu'na göre suç olan "Cumhurbaşkanına hakaret, kamu görevlisine hakaret" isnadından dolayı davacı hakkında açılan kamu davasında ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararı ile "üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olmadığı" gerekçesiyle davacının beraatine karar verildiği ve kararın, istinaf edilmesi sonucunda ... Bölge Adliye Mahkemesi ...

Ceza Dairesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kesinleştiği görüldüğünden, söz konusu suçlama sebebiyle disiplin yönünden de davacı hakkında yaptırım uygulanmasının koşullarının kalmadığı, hatalı mevzuat uygulaması yapılmak suretiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği,

öte yandan dava konusu işlemin tesisinden önce davacının, 677 sayılı KHK hükümleri uyarınca 22/11/2016 tarihi itibariyle kamu görevinden ihraç edildiği ve aradan geçen süre içerisinde göreve iade edilmediği anlaşıldığından, bu aşamada maaş ve özlük hakları bakımından dava konusu işlem nedeniyle davacının tazmini gereken bir zararının söz konusu olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacının Cumhurbaşkanı ve Başbakana yönelik hakaretler ve ağır ithamlarda bulunduğu" iddiasıyla hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda.

"Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askeri veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiillini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verildiği, disiplin soruşturmasına konu aynı fiili nedeniyle hakkında "Cumhurbaşkanına hakaret" suçundan başlatılan ceza kovuşturması neticesinde "üzerine atılı suçu işlediğinin sabit olmadığı" gerekçesiyle ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla beraatine hükmedildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da ... Bölge Adliye Mahkemesi ...

Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla esastan reddedildiği görüldüğünden; kesinleşmiş yargı kararıyla beraat eden davacının, ceza yargılamasına konu aynı fiili nedeniyle meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine dair işlemin iptali yönünde İdare Mahkemesince verilen kararın sonucu itibariyle hukuka uygun görüldüğü, bununla birlikte istinaf konusu mahkeme kararında dava konusu işlemin, mevzuatın hatalı uygulanması (davacıya Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre disiplin cezası verilmesi) nedeniyle hukuka aykırı olduğu yönünde yer verilen gerekçenin yerinde görülmediği,

sonuç olarak anılan gerekçenin çıkarılması gerektiği belirtilerek istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesinde yer alan; "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin Yargı Organlarını, Devletin Askeri veya Emniyet Teşkilatını alenen aşağılamak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış, 7068 sayılı Kanun'da bu fiile yönelik bir hükme yer verilmemiştir.

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağı olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin iptaline karar verilmiş; anılan madde, Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen ve 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezada lehe olan normun uygulanması kuralının disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Bu açıklamalar çerçevesinde mevzuat hükümleri incelendiğinde; 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinde, disiplin cezası verilmesini gerektirecek fiillerin sayma suretiyle belirlendiği, ancak bu fiiller arasında "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak" fiiline yer verilmeyerek, anılan fiilin disiplin suçu olmaktan çıkarıldığı görülmüştür.

Bu bağlamda, davacıya isnat edilen, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47. maddesinde yer alan fiilin, mevcut hukuki durum itibarıyla 7068 sayılı Kanun ile herhangi bir cezai yaptırıma bağlanmayarak disiplin suçu olmaktan çıkarıldığı dikkate alındığında, davacı hakkında tesis edilen disiplin cezasında hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.