Danıştay 2. Daire E.2021/8746 K.2025/3827

Dava Konusu İstem

Dava; ... Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesinde yer alan "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle "devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında 657 sayılı Kanunu'n 125/E-g maddesi uyarınca "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediği gerekçesiyle soruşturma açıldığı, yürütülen soruturma neticesinde devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması üzerine bakılan davanın açıldığı, öncelikle davacının, disiplin soruşturmasının başlatıldığı tarih ile cezanın tesis edildiği tarih arasında geçen süre bakımından 657 sayılı Kanun'un 128. maddesinde öngörülen sürelerin ihlal edildiği itirazına;

bahse konu sürelerin idarenin iç işleyişine ilişkin oluşu ve sonuç olarak tesis edilen ceza ile eylem arasında geçen süre bakımından zamanaşımının söz konusu olmayışı nedeniyle itibar olunmadığı, öte yandan, dosya kapsamındaki ifadeler ve davacı beyanıyla davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiğinin kabulü gerekmekle birlikte, dosya kapsamında davacının eşcinsel eğilimlerini meslek hayatına yansıttığına veya meslek dışındaki davranışlarının görevine sirayet ettiğine dair herhangi bir olguya rastlanmadığı, bu durumda;

davacının mahremiyet alanı içerisinde rızasıyla eşcinsel ilişkiye girmesinden ibaret olan fiilinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 124/2. maddesi uyarınca memur disiplin hukukunu ilgilendiren bir yönünün bulunmadığı ve disiplin suçu oluşturmadığı, söz konusu fiilin bir disiplin suçu olarak değerlendirilerek davacının meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasının ise, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile koruma altına alınan, "özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının" ihlali sonucunu doğuracağı anlaşıldığından,

dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların hesaplanarak davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Davacının, ... Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yapmaktayken, üniversite öğrencisi olan biriyle eşcinsel ilişkide bulunduğu, eşcinsel ilişkiye girdiği kişinin kendisini tehdit ederek para istediği iddiasıyla davacının ...

Cumhuriyet Başsavcılığına yapmış olduğu ... tarihli suç duyurusu üzerine idarenin bu durumdan haberdar olması akabinde başlatılan soruşturma sonucunda, Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesinde düzenlenen ''memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici haraketlerde bulunmak'' fiilini işlediği gerekçesiyle İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü ... sayılı kararıyla "devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, "devlet memurluğundan çıkarma" cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiştir.

23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8. maddesinin 6. fıkrasının (cc) bendine göre ise; "Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektirmekte olup, aynı kurala 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(cc) maddesinde de yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Fiilin işlendiği tarihten sonra davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için, davacının işlediği fiile, hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan "lehe olan hükmün uygulanması" ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezasıyla cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Ancak lehe hükmün uygulanması gerektiği gerekçesiyle verilecek bir iptal kararının lehe olan hükme uygun olarak yeni bir disiplin cezası verilmesine engel olmayacağı da tabiidir.

Somut olayda, davacının eylemi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesinde düzenlenen, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilmiş ise de, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 682 sayılı KHK'nin 8. maddesinin 6. fıkrasının (cc) bendinde; "Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmak" fiilinin karşılığının meslekten çıkarma cezası olarak düzenlendiği ve davacının fiilinin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Bu durumda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesinde düzenlenen disiplin cezası ile karşılaştırıldığında lehe bir düzenlemenin getirildiği görüldüğünden, davacının sabit olan eylemi hakkında, 682 sayılı KHK'nin 8. maddesinin 6. fıkrasının (cc) alt bendi uyarınca değerlendirme yapılarak işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların hesaplanarak davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.