Danıştay 2. Daire E.2021/9764 K.2023/2985

İstemin özeti

.

İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının; sevk ve idaresinde bulunan resmi hizmet aracına maddi zarar verdiğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-6. maddesi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziye edilmesi gerekmekte ise de, Tüzük'ün 15. maddesi uygulanmak suretiyle "4 günlük aylık kesimi" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin Aydın Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açtığı davada; dava konusu işlemin iptali yolunda.

İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın onanmasına ilişkin Danıştay Beşinci Dairesinin 09/03/2020 günlü, E:2016/17651, K:2020/1820 sayılı kararının. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanunla değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem : … İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, sevk ve idaresinde bulunan resmi hizmet aracına maddi zarar verdiğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-6. maddesi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziye edilmesi gerekmekte ise de, Tüzük'ün 15. maddesi uygulanmak suretiyle "4 günlük aylık kesimi" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Aydın Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararında; davacının resmi hizmet aracını kullanmakta iken maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı ve kazanın oluşumunda davacının kusurlu olduğunun trafik kaza raporuyla sabit olduğu görülmekte ise de, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerinde trafik kazasıyla yaralamaya sebebiyet verilmesi halinde aylıktan kesme cezası verilmesinin öngörülmesine karşın, yaralama olmaksızın salt maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle 6 ay kısa süreli durdurma cezası verilmesinin, fiil ile ceza arasındaki orantılılık ilkesinin gözetilmediğini gösterdiği,

trafik kazası sonucunda oluşan hasarın davacı tarafından tamir ettirildiği ve davacıya isnat edilen fiilde kasıt unsurunun bulunmadığı gözönüne alındığında, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay Beşinci Dairesinin 09/03/2020 günlü, E:2016/17651, K:2020/1820 sayılı kararıyla, Mahkeme kararının onanmasına hükmedilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE

BULUNANIN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının, “Teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makine cihaz ve teçhizatta kusuru ile hasara sebep olmak” disiplin suçunu işlediği için cezalandırıldığı, söz konusu maddede suçun kasten işlenmesi gerektiğine dair bir ibare bulunmadığı, kusurun kasten veya taksirli olması hususunda da bir ayrıma yer verilmediği, motorlu taşıtlar ile gerçekleşen kazaların kasten işlenmesinin hukuken mümkün olmadığı, davacının kaza tespit tutanağına göre asli kusurlu bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1/c fıkrasına uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Beşinci Dairesinin 09/03/2020 günlü, E:2016/17651, K:2020/1820 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlığın esası yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-6. maddesinde; "teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makina, cihaz ve teçhizatta kusuru ile hasara sebep olmak" fiilinin 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirdiği düzenlenmiştir.

08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8-4-b-4 hükmünde ise; ''teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makine, cihaz ve teçhizatta ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusurla hasara sebep olmak.'' fiilinin 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirdiği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile.

Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlenmemesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan,

7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu sebeple dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiği hususunun karara bağlanması gerekmektedir.

Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.

İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmakta ise de, yukarıda yer verilen lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.

Yukarıda metinlerine yer verilen ve davacının eylemine karşılık gelen eski düzenleme ile yeni düzenleme birlikte incelendiğinde, yeni düzenleme suçun asli unsuru olarak ağır kusur ve kişisel kusur öngörülmesi yönüyle önceki düzenlemeden farklılık göstermektedir.

Bu bakımdan, her ne kadar davacıya isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşılmakta ise de, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk, temyize konu Mahkeme kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.