Danıştay 2. Daire E.2022/2075 K.2025/5586

Dava Konusu İstem

Dava; Konya ili, Bozkır İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde "Jandarma Uzman Onbaşı" olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin ceza puanı aldığından bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 12/1-(a) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Konya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla.

İl Jandarma Disiplin Kurullarının, emrinde görev yapan uzman jandarmaların meslekten çıkarma cezaları dışındaki cezaları verme yetkisi bulunmasına karşın, meslekten çıkarma cezası verebilmeleri noktasında yetkilerinin bulunmadığı, bu konudaki yetkinin münhasıran Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulunda olduğu ve söz konusu cezanın da Vali önerisi üzerine Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra Bakan onayı ile hukuk aleminde vücut bulup kesinlik kazanacağı;

olayda, İl Jandarma Komutanlığı emrinde uzman jandarma olarak görev yapan davacıya, İl Jandarma Disiplin Kurulu tarafından meslekten çıkarma cezası verildiği, dava konusu işlemin teklif/öneri niteliğinde olmadığı, söz konusu cezanın davacıya tebliğ edilmek suretiyle davacının hukuk aleminde değişiklik doğurduğu ve bu manada idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir bir işlem niteliğinde olduğu,

bu itibarla, meslekten çıkarma cezası verme ve bu konuda bir ön değerledirme yapma ve karar alma noktasında yetkisi bulunmayan Konya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulu tarafından verilen dava konusu meslekten çıkarma cezası kararında yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; başvuruya konu mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu meslekten çıkarma cezasının, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunda görüşülmeden ve Bakan onayı alınmadan, bir başka ifadeyle, kesinleşmeden dava konusu edildiği, kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem niteliğinde olmayan işleme karşı açılan davanın kabulü suretiyle verilen mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; Konya ili, Bozkır İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde "Jandarma Uzman Onbaşı" olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin ceza puanı aldığından bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 12/1-(a) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Konya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle, temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde, idarî işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından biri yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, idarî dava türleri arasında sayılmış; 14/3-d maddesinde, idarî dava dilekçelerinin "İdarî davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı" yönünden inceleneceği, 15/1-b maddesinde ise, kesin ve yürütülmesi gerekli olmayan işlemlere kaşı açılan davaların reddedileceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu olan işlemler ise; idarelerin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle, ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi" başlıklı 12. maddesinde, "(1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık haline getirme olarak kabul edilir ve personel hakkında meslekten çıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir: a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak. ..." hükmüne yer verildikten sonra.

20. maddesinin birinci fıkrasında, il jandarma disiplin kurullarının il jandarma, ilçe jandarma ve geçici bölge komutanlıklarındaki uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erlere Devlet memurluğundan çıkarma cezası dışında kalan disiplin cezalarını verebileceği, 21. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, il jandarma disiplin kurullarının meslekten çıkarma cezası dışındaki kararlarının valinin onayıyla, meslekten çıkarma cezası kararlarının ise valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği hükmü yer almıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre uyuşmazlık konusu olayda, davacı hakkında il disiplin kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasının valinin önerisi, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşerek kesin ve yürütülebilir işlem niteliği kazanacağı dikkate alındığında, davanın açıldığı sırada kesin ve yürütülebilir işlem niteliğini haiz olmayan ... günlü, ... sayılı Konya Valiliği İl Jandarma Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken,

dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.