Danıştay 2. Daire E.2022/2593 K.2025/5776

Dava Konusu İstem

Dava; Aydın İli Bozdoğan İlçe Amirliği'nde ... olarak görev yapan davacının, "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 125/E-(g) bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, "kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanuna muhalefet etmek suçunu işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak ve örgütün amaçları doğrultusunda hareket ederek bilerek ve isteyerek örgütün faaliyetlerinde yer aldığı" isnadıyla soruşturma başlatıldığı, dava konusu disiplin cezasının konusu olan ''kültür varlıklarını bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı veya sondaj yapmak, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma'' suçu nedeniyle yapılan ceza yargılaması sonucunda verilen ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:...., K:... sayılı kararında, ''suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığı" gerekçesiyle davacı hakkında beraat kararı verildiği; disiplin suçunun dayanağı fiil olarak ceza yargılamasında davacı hakkında beraat kararı verilen fiillerin davalı idare tarafından dava konusu işleme gerekçe yapıldığı, masumiyet karinesi ilkesi gereği ceza yargılaması sonucunda beraat hükmü verilen fiiller sebebiyle tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, davacı hakkındaki beraat hükmünün bozulması durumunda ya da beraat hükmü verilen ''kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanuna muhalefet etmek suçunu işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak, izinsiz olarak kazı veya sondaj yapmak'' fiilleri dışında davacının sübuta eren başkaca bir disiplinsizliğinin tespit edilmesi durumunda yeniden disiplin cezası verilebileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; yapılan soruşturma sonucunda davacının üzerine atılı fiilleri işlediğinin sübuta erdiği, bu sebeple hakkında tesis edilen disiplin cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; davacının, disiplin cezasına konu fiili nedeniyle yargılandığı ceza davasında; ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla "Suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma ve kültür varlıklarını bulmak amacıyla, izinsiz olarak kazı veya sondaj yapmak" suçundan davacı hakkında beraat kararı verildiği; anılan karara yönelik istinaf isteminin ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile esastan reddine kesin olarak karar verildiği ve anılan kararın 05/06/2023 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.

(X) KARŞI OY

7068 sayılı Kanun geçici 1. ve 9. maddeleriyle, Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak, 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.

09/05/2014 tarih ve 28995 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 16/01/2014 tarih ve E:2013/110, K:2014/8 sayılı kararında da; 657 sayılı Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde yer alan kuralın,... fıkrada genel bir belirleme yapılmadığı, disiplin cezası gerektiren hareketlerin, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak derecede yüz kızartıcı ve utanç verici olması gerektiği düzenlenerek çerçevesinin çizildiği, kaldı ki; kural dayanak alınarak tesis edilen idari işlemlere karşı yargı yolu açık olup belirsiz olduğu ileri sürülen kavramlar ve bu kavramların belirttiği hareketler yargı kararları yoluyla da somutlaştırıldığından, Anayasa'nın 2., 38. ve 128. maddelerine aykırı olmadığına karar verilmiştir.

Yasa ile yüz kızartıcı olan eylemlerin hangileri olduğuna dair genel bir belirleme yapılmamış ise de; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 76. maddesi ve bazı kanunlarda yüz kızartıcı suçlara ilişkin düzenlemeler yer almış olup, bu düzenlemelerin; 657 sayılı Kanunu'nun 125/E-(g) maddesinde yer alan "yüz kızartıcı" kavramının somutlaştırılmasında esas alınıp, belirlilik ve öngörülebilirliğin sağlanacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Eylem tarihinde yürürlükte bulunan yasal mevzuatta, davacının fiili yüz kızartıcı suç olarak belirlenmemiş, mevzuatta yer alan yüz kızartıcı suçtan dolayı davacı hakkında mahkumiyet kararı olmadığı da anlaşılmaktadır.

Bu durumda; mevcut mevzuat uyarınca davacının fiili yüz kızartıcı hal ve davranışlar kapsamında olmadığından, Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile kararın onanması gerektiğinden, gerekçe yönünden karara katılmıyorum.