Danıştay 2. Daire E.2022/3901 K.2024/5725

1- 22/06/2022 günlü, “Başarı Sıralamasına İlişkin İtiraz” konulu başvurusunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin, 2- Anılan işlemin dayanağı olan ve 09/02/2015 günlü, 29262 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde yer alan ''Aylıksız izinli geçen süreler hariç'' ibaresinin iptali ile Devlet Memurları Kanunu’nun Geçici 42. maddesinde yer alan ''bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra'' ibaresinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından;

11/07/2007 tarihinden itibaren AIM memuru/uzmanı olarak görev yaptığı,

2021 yılı Mayıs ayında yapılan görevde yükselme sınavı sonucunda, aynı puanı aldığı halde, A. Y. isimli adayın görevde yükselmeye hak kazandığının ilan edildiği, A. Y.’nin itfaiye memuru olarak göreve başladığı ve sadece 2,5 yıl AIM memuru olarak görev yaptığı,

Davalı idare bünyesinde göreve başlama tarihi daha eski olmasına karşın, iki kez doğum nedeniyle ücretsiz izin kullanmış olmasından ötürü, A. Y.’nin toplam hizmet süresinin daha fazla olduğu değerlendirilerek, adı geçen ilgilinin görevde yükselme suretiyle AIM şefi olarak atandığı,

657 sayılı Kanun’un Geçici 42. maddesi ile dava konusu Yönetmelik’in 4/1-(g) maddesinin, Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine ve ayrımcılık yasağına aykırı olduğu, Anayasa’nın açık hükmü karşısında gerek dava konusu düzenleyici işlemin gerekse bireysel işlemin haklı bir nedene dayandığını ileri sürmenin mümkün bulunmadığı, zira, askerlik yapan erkek memurla doğum yapan kadın memur arasında fark yaratıldığı, halbuki Devletin eşitlik sağlamakla yükümlü olduğu,

657 sayılı Kanun’un 108. maddesinde, askerlik nedeniyle ücretsiz izin kullanımı ile doğum nedeniyle ücretsiz izin kullanımı arasında ayrım yapılmamış olmasına karşın; Geçici 42. maddesinde eşitler arasında ayrım yapıldığı ve anılan Kanun hükmünün yürürlüğe girdiği tarihten önce aylıksız izin kullananların haklarının ihlal edildiği,

Dava konusu düzenleyici işlemin, bir an için mesleki tecrübe gerekçesiyle konulduğu varsayılsa dahi, aynı durum ve şartlar askerlikte geçen süreler için de geçerli olduğundan, çalışan eşitler arasında ayrım yapıldığı,

Davalı idarenin görev ve hizmet sürelerini tanımlayan düzenlemeleri arasında çelişki bulunduğu; Havacılık Bilgi Yönetimi Personeli Lisans ve Derecelendirme Yönetmeliği’nin 22. maddesinde, AIM şefinin yeterlilik olarak en az 3 yıl kıdemi bulunan AIM memuru ile denk olduğu, 2 yıl kıdemi bulunan AIM memurunun asistan AIM memurlarının işbaşı eğitimine refakat etmesinin mümkün bulunmadığı düzenlendiği halde, dava konusu Yönetmelik’in 8/1-(h)-2 maddesi uyarınca 2 yıl kıdemi bulunan AIM memurlarının, AIM şefi olarak atanabildiği,

Hukuka aykırı olan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; Askerlik hizmeti kamu hizmeti olduğundan, askerlikte geçen sürenin hizmet süresinden sayıldığı, Meri mevzuat hükümleri çerçevesinde, doğum sebebiyle kullanılan ücretsiz iznin hizmet süresinden sayılmadığı; doğum nedeniyle aylıksız izin süresinin hizmet süresinden sayılması için 657 sayılı Kanun’un 68 maddesinin (B) bendi hükümlerinde değişiklik yapılması gerektiği, Dava konusu bireysel işlem ile söz konusu işlemin dayanağı Yönetmelik hükmü hukuka uygun olduğundan, davanın reddinin gerektiği yolunda savunma yapılmıştır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI: ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarede havacılık bilgi yönetimi memuru olarak görev yapan davacı tarafından, görevde yükselme şeflik sınavında eşit puan aldığı personelin hizmet süresinin kendisininkinden fazla olması nedeniyle şef kadrosuna atanmasına karşı yaptığı başvurunun reddine ilişkin 11/08/2022 tarihli işlem ile 09/02/2015 günlü,

29262 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde yer alan ''Aylıksız izinli geçen süreler hariç'' ibaresinin iptali ve Devlet Memurları Kanunu'nun Geçici 42. maddesinde yer alan ''bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra'' ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.

Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ''Derece yükselmesinin usul ve şartları'' başlıklı 68/B maddesinde; ''(Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.)

(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında.

8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin.

Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.'' hükmüne yer verilmiştir.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in ''Hizmet süresi'' başlıklı 6. maddesinde; ''(Değişik birinci fıkra: 30/6/2014-2014/6579 K.) Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır.

Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler.'' hükmü; ''Başarı sıralaması'' başlıklı 12/B maddesinde; ''(Ek : 6/5/2013-2013/4957 K.) (Değişik birinci fıkra: 30/6/2014-2014/6579 K.) Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. (Değişik ikinci cümle: 17/10/2016-2016/9380 K.) Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir.

(Ek fıkra: 30/6/2014-2014/6579 K.) Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla;

a) Hizmet süresi fazla olanlara,

b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,

c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,

öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.'' hükmü yer almış; 09/02/2015 günlü, 29262 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde; Hizmet süresinin; ''Aylıksız izinli geçen süreler hariç muvazzaf askerlik süresi dahil olmak üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre hesaplanan süreleri'' ifade ettiği belirtilmiştir.

Anılan Yönetmelik'in ''Görevde yükselme suretiyle atanma'' başlıklı 16. maddesinin 2. fıkrasında; ''(2) Başarı puanlarında eşitlik olması durumunda, sırasıyla;

a) Hizmet süresi fazla olanlara,

b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,

c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,

öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 6. maddesinde, Kurumların atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerinin, Devlet Memurları Kanunu'nun 68. maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek, kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirleceğinin belirtilmiş olması ve böylelikle kamu hizmetinde fiilen çalışılan sürelerin dikkate alınmasının öngörülmüş olması karşısında;

fiilen yürütülen kamu hizmetinin hizmet süresi olarak kabul edilmesi sonucunu doğuran dava konusu Yönetmelik hükmünde yer alan ''Aylıksız izinli geçen süreler hariç'' ibaresinde hukuka aykırılık bulunmadığı gibi.

Yönetmelik'in ''Görevde yükselme suretiyle atanma'' başlıklı 16. maddesinin 2. fıkrasında yer alan, ''(2) Başarı puanlarında eşitlik olması durumunda hizmet süresi fazla olana öncelik verileceği yolundaki kurala uygun olarak sadece başarı puanlarında eşitlik olması halinde hizmet süresi fazla olana öncelik verilmesine yönelik olarak tesis edilen bireysel işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra; davacı tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Geçici 42. maddesinde yer alan "bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra" ibaresinin Anayasa'ya aykırılığı ileri sürülmüş ise de.

Anayasa'nın 152. maddesinin 1. fıkrasında; bir davaya bakmakta olan mahkemenin, uygulanacak kanun hükümlerini Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabileceğinin düzenlendiği dikkate alındığında, uyuşmazlıkta uygulanma imkanı bulunmayan düzenlemeye ilişkin davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idarede AIM uzmanı olarak görev yapan davacının, Görevde Yükselme Sınavı sonucunda kendisi ile aynı puanı alan A. Y. isimli personelin başarılı olduğunun ilan edilmesi üzerine yaptığı 22/06/2022 günlü itiraz başvurusunun; başarı puanlarında eşitlik olması durumunda, hizmet süresi fazla olanlara öncelik verilmek suretiyle başarı sıralamasının belirlendiğinden bahisle ... günlü, ... sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine, anılan işlem ile anılan işlemin dayanağı olan, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde yer alan ''Aylıksız izinli geçen süreler hariç'' ibaresinin iptali istemiyle incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ''Derece yükselmesinin usul ve şartları'' başlıklı 68/B maddesinde; ''Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir. Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin; a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl, b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl, c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında.

8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin.

Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.'' hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Kanun'a dayanılarak çıkarılan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in ''Hizmet süresi'' başlıklı 6. maddesinde; ''Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır.

Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler.'' hükmü; ''Başarı sıralaması'' başlıklı 12/B maddesinde; ''Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir.

Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla;

a) Hizmet süresi fazla olanlara,

b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,

c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,

öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.'' hükmü yer almış; 09/02/2015 günlü, 29262 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde; hizmet süresinin; ''Aylıksız izinli geçen süreler hariç muvazzaf askerlik süresi dahil olmak üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre hesaplanan süreleri'' ifade ettiği belirtilmiştir.

Anılan Yönetmelik’in ''Görevde yükselme suretiyle atanma'' başlıklı 16. maddesinin 2. fıkrasında; ''Başarı puanlarında eşitlik olması durumunda, sırasıyla;

a) Hizmet süresi fazla olanlara,

b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara,

c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara,

öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

I- Davacının, 09/02/2015 günlü, 29262 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde yer alan ''Aylıksız izinli geçen süreler hariç'' ibaresinin iptali istemi yönünden;

Dava konusu düzenleyici işlem ile; toplam hizmet süresinin hesabında, muvazzaf askerlik hizmeti de dahil olmak üzere, fiilen yürütülen kamu hizmeti süresinin dikkate alınacağı düzenlenmiş olup, 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesi ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in 6. maddesi uyarınca tesis edilen ve kamu hizmetinde, fiilen daha uzun süre bulunmuş olan, tecrübeli personelin daha kıdemli sayılması sonucunu doğuran düzenlemede, üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

II- Davacının, 22/06/2022 günlü, “Başarı Sıralamasına İlişkin İtiraz” konulu başvurusunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemi yönünden;

Davacının, 22/06/2022 günlü, “Başarı Sıralamasına İlişkin İtiraz” konulu başvurusunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı davalı idare işleminin dayanağı olarak gösterilen, 09/02/2015 günlü, 29262 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde yer alan ''Aylıksız izinli geçen süreler hariç'' ibaresinin hukuka uygun bulunması karşısında, buna bağlı olarak tesis edilen dava konusu bireysel işlemde de hukuka aykırılık görülmemiştir.