Danıştay 2. Daire E.2023/4303 K.2024/5220

Dava Konusu İstem

Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezinde 22. dönem öğrencisi iken, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Yönetim Kurulunun... günlü,... sayılı kararı ve Polis Akademisi Başkanlığının 10/12/2018 tarihli Olur'u ile ilişiği kesilen davacı tarafından, söz konusu ilişik kesme işleminin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesince verilen... günlü, E:... , K:... sayılı davanın reddi yolundaki kararın yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen... günlü, E:... , K:... sayılı kararla; davacının, "çocukların kullanıldığı müstehcen yayınları ülkeye sokmak, çoğaltmak, satmak, nakletmek, ihraç etmek" suçundan yargılandığı davada, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:... , K:... sayılı beraat kararı gerekçe gösterilmek suretiyle yargılamanın yenilenmesi talep edilmiş ise de; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinde yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin tahdidi şekilde düzenlendiği; bakılan davada, davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak gösterilen gerekçenin, anılan maddede yer alan yargılamanın yenilenmesi sebepleri arasında sayılmadığı gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararı hukuka ve usule uygun bulunarak, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; idari işlemin sebep unsurunun ortadan kalktığı, iki ayrı mahkeme kararının birbiriyle çeliştiği, üzerine atılan suçtan verilen beraat kararının 04/03/2021 tarihinde tefhim edildiği, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi uyarınca yargılamanın yenilenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmı uyarınca gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinde; "Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,

c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,

d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,

e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,

f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,

g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,

h) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması.

ı) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi.

2. Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır.

3. Yargılamanın yenilenmesi süresi, (1) numaralı fıkranın (h) bendinde yazılı sebep için on yıl, (1) numaralı fıkranın (ı) bendinde yazılı sebep için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl ve diğer sebepler için altmış gündür. Bu süreler,dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanır." düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Kanun'un 55. maddesinde ise; "1. İsteğin ilişkin olduğu konu, diğer bir daire veya mahkemenin görevine girmiş ise karar bu daire veya mahkemece verilir.

2. Karşı tarafın savunması alındıktan sonra istekler incelenir ve kanunda yazılı sebepler varsa davaya yeniden bakılarak karar verilir.

3. Yargılamanın yenilenmesi istemleri, kanunda yazılı sebeplere dayanmıyor ise, istemin reddine karar verilir.

4. Yargılamanın yenilenmesi istemlerinde duruşma yapılması, görevli daire veya mahkemenin kararına bağlıdır. 5. Bu madde ile 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yargılamanın yenilenmesinde bu Kanunun diğer hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yargılamanın yenilenmesi belirli durumların oluşması halinde maddi anlamda kesin hükmün bertaraf edilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yolu olup, yargılamanın yenilenmesi nedenleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun yukarıda yer verilen 53. maddesinde tahdidi olarak sayılmıştır.

Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezinde 22. dönem öğrencisi iken, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle Erzincan Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Yönetim Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ve Polis Akademisi Başkanlığının 10/12/2018 tarihli Olur'u ile ilişiği kesilen davacı tarafından, söz konusu ilişik kesme işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin 8/1-2 maddesi uyarınca, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan dolayı devam eden soruşturması olanların polis memuru adayı olamayacakları, davacının da bu kapsamda soruşturmasının bulunması nedeniyle, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından ilişiğinin kesildiği, İdare Mahkemesince; bu durumun tespit edilerek, davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Bu uyuşmazlıkta; ilgili hakkında soruşturmanın bulunmasının yeterli olduğu, yargılamanın sonucundan bağımsız olarak ilişik kesme işleminin tesis edildiği ve kararın da bu çerçevede verildiği, bir başka anlatımla; dava konusu işlemin adli yargıda verilen kararın sonucundan bağımsız olduğu, işlemde ve kararda "bir ilam hükmünün" esas alınmadığı açıktır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde, yargılamanın yenilenmesi sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup, ilk derece mahkemesince karara esas olarak alınan bir ilam hükmü olmadığı gibi adli yargıda verilen kararın konusu isnat edilen eylemin sübut bulup bulmadığına ilişkin olup, davaların konusu, tarafları ve sebebi farklı bulunmaktadır.

Davacı tarafın yargılamanın yenilenmesi yolundaki istemini dayandırdığı dilekçedeki sebeplerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun yukarıda yer verilen 53. maddesinde tahdidi olarak sayılan nedenlerden hiçbiri kapsamında olmadığı anlaşılmaktadır.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı Kanunun 53. maddesinin (c) bendinde; "Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararı ile bozularak ortadan kalkması" yargılamanın yenilenmesi nedenleri arasında sayılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulan ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... , K:... sayılı kararında, davacı hakkında; "...Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasında "çocukların kullanıldığı müstehcen yayınları ülkeye sokmak, çoğaltmak, satmak, nakletmek, ihraç etmek vs" suçundan 17.06.2019 tarihinde iddianame hazırlanarak kamu davasının açıldığı ve ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin 07/08/2019 tarihli kararı ile iddianamenin kabulüne ve davacı hakkında kovuşturmaya başlanmasına karar verildiği, bahse konu suça ilişkin... Asliye Ceza Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyası ile kovuşturmanın devam ettiği anlaşılmış olup..." gerekçesine yer verildiği, dava konusu işlemin gerekçesinin de ceza yargılamasına konu eylem ile örtüştüğü görülmektedir.

Bunun gibi; ceza hukuku anlamında suç teşkil eden eylem ile idare hukuku anlamında sonuç doğuran eylemlerin örtüştüğü durumlarda; her iki yargılamanın farklı sonuçlandırılmasının, hukuk güvenliği açısından kabulü mümkün olmadığı gibi, ceza yargılamasında beraatle sonuçlanan bir eylem nedeniyle davacının Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesi, masumiyet karinesinin de ihlali niteliğinde olacaktır.

Bu itibarla, aynı eylemlerle ilgili olarak ceza yargılamasında verilen beraat kararının, dava konusu işlemin yargısal denetimi bakımından da hüküm ve sonuç doğurması gerektiğinin kabulü zorunludur.

Bu itibarla; yargılamanın yenilenmesi istemine konu kararda, davacı hakkında yürütülen ceza yargılamasına atıfta bulunulması, devam eden yargılama sonunda da, beraat hükmünün verilmiş olması karşısında, davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (c) bendinde yer alan "Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması" hükmü kapsamında kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.