Danıştay 2. Daire E.2023/4347 K.2025/2691

Dava Konusu İstem

26. dönem Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) sınavında başarılı olarak Kırşehir POMEM Müdürlüğüne geçici kaydı yapılan davacı, sağlık şartlarının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A (Diyabetis Mellitus-ETSŞY EK-3-1-B-1-d) maddesine uygun olmadığından bahisle hakkında "Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi Olamaz" kararı verilerek okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin 10/12/2020 tarihli işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :...

İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, anılan hastane tarafından düzenlenen ...günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunun Teşhis Hanesinde: Bozulmuş Açlık Glukozu, Karar Hanesinde: POMEM Öğrencisi Olamaz kararı verildiği, yine Kayseri Şehir Hastanesince düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda da Tanı Hanesinde: Diabetis Mellitus, Karar Hanesinde: ETSŞY EK-3-1-d maddesine uyar, POMEM Öğrencisi Olamaz kararı verildiği,

anılan sağlık kurulu raporunun Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Sağlık Komisyonunca incelenmesi neticesinde, sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-1-A'ya uymadığından bahisle ''Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi Olamaz" kararı verilmesi üzerine Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliği'nin 17. maddesi gereğince dosyasının işlemden kaldırılarak ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlık konusu olayda;

davacının SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilmesi üzerine anılan Hastanece düzenlenen ... günlü, ... sayılı raporunda "Tanı: Diyabetes Mellitus için özel tarama muayanesi (Sağlam), Karar: POMEM Öğrencisi Olur" kararı verildiği, sağlık kurulu raporunun taraflara tebliğ edildiği, davalı tarafından yapılan itiraz yerinde görülmeyerek; söz konusu raporun hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğu;

bu durumda, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile aldırılan sağlık kurulu raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yer alan sağlık şartlarını taşıdığının sağlık kurulu raporu ile tespit edilmiş olması anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının mevcut sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-1-A maddesine uymadığının tespit edilmesi üzerine Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olamayacağına karar verildiği, eksik ve çelişkili durumun varlığı nedeniyle yeni bir hakem hastanesi raporu alınması gerektiği tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Öte yandan, hakeme hastane olarak tayin edilen SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ...günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu raporunda; davacının 18/02/2021 tarihli tetkik sonucuna göre: OGTT: O DAKİKA: 95, OGTT120 dakika:85, HBA1c sonucunun ise %5,5 olduğu ve Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) öğrenciliğine engel teşkil etmediği anlaşılmaktadır.

(X) KARŞI OY

26. dönem Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) sınavında başarılı olarak Kırşehir POMEM Müdürlüğüne geçici kaydı yapılan davacı tarafından, sağlık şartlarının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-1-A (Diyabetis Mellitus-ETSŞY EK-3-1-B-1-d) maddesine uygun olmadığından bahisle hakkında "Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi Olamaz" kararı verilerek okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin 10/12/2020 tarihli işlemin iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.

Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, ETSŞY gereğince sağlık kurulu raporu almak üzere sevk edildiği Ahi Evran Üniversitesi Hastanesinin... günlü, ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda; davacı hakkındaki tetkik sonucunda; glukozunun :114 olduğu, belirtilen sonuca göre bozulmuş açlık glukozu teşhisinin konulduğu, anılan rapora istinaden davacının okulla ilişiğinin kesildiği, hakem hastane olarak tayin edilen SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ...günlü, ... sayılı raporunda "Tanı: Diyabetes Mellitus için özel tarama muayanesi (SAĞLAM), Karar: POMEM ÖĞRENCİSİ OLUR" kararı verilmesi üzerine Mahkemece iptal kararı verildiği, istinaf aşamasında da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İdari işlemlerin yargısal denetimi, kural olarak dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunun denetimine ilişkindir. İşlemin sebep unsurunun, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlara dayalı olması halinde, davalı idarece anılan uzmanlık alanına ilişkin bilgi ve görüşlere dayalı olarak işlem tesis edilmesi gerektiği gibi, sözü edilen işlemlerin yargısal denetiminde, yargı merciince de, anılan sebep unsurunu oluşturan özel ve teknik bilginin hukuka uygunluğunun denetlenmesi gerekecektir.

Nitekim, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir...." hükmü yer almıştır.

Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin, davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin Sağlık Kurulu raporuna dayalı olduğu göz önüne alındığında; işlemin dayanağı olan Sağlık Kurulu raporunun hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davalarda yapılacak yargısal denetimde, özel ve teknik bilgi içeren Sağlık Kurulu raporunun, bilim ve fenne uygunluğu, yapılan tetkik ve tahlil sonuçları ile teşhis ve tanının hukuka uygunluğunun belirlenmesi, bu amaçla da; işleme dayanak Sağlık Kurulu raporunun hastalık branşına uygun uzman bilirkişilere incelettirilmesi gerekecektir.

Mahkemece görüşüne başvurulan ve bilirkişi niteliğinde olan hakem Hastane tarafından yapılacak incelemede; dayanak Sağlık Kurulu raporunun usul ve fenne aykırı olduğu, hastalığın tesbitine ilişkin yeterli tetkik yapılmadığı ya da tanı için ileri tetkik yapılması gerektiğinin belirlenmesi halinde; davacının sağlık şartlarını sağlayıp sağlamadığının belirlenebilmesi için yeniden tetkik ve tahlile tabi tutulması, önceki rapora itibar edilemeyeceğine ilişkin açıklamalar içeren raporun Mahkemeye ibrazı, Mahkemece de, sözü edilen raporun yeterli bulunması halinde hükme esas alınması gerektiği açıktır.

Esasen, yukarıda aktarılan yargılama süreci, HMK 266. maddede öngörülen "özel ve teknik bilgi içeren" konulara ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak yargılama yöntemine daha uygun olacağı gibi; dava konusu işlemin sebep unsurunun denetimine ilişkin idari uyuşmazlıklar bakımından da, "işlem yargılaması" esasına dayanan idari yargılama hukukunun da özüne uygun olacaktır.

Öte yandan, Mahkemelerce, işlemin dayanağının tamamen bertaraf edilmesinin hukuken hiçbir izahı ve dayanağı bulunmadığı gibi, davacının doğrudan ve yeniden sağlık muayenesine tabi tutulmasına ilişkin uygulama, Mahkemeleri, idari fonksiyon içinde yürütülecek idari usulün bir parçasına dönüştürecek ve "yargılama" fonksiyonundan uzaklaştıracaktır.

Bu itibarla; davacının sağlık şartlarını taşımadığına ilişkin işleme dayanak alınan Sağlık Kurulu raporuyla ilgili hiçbir inceleme ve değerlendirme içermeyen, anılan rapora niçin itibar edilemeyeceğine ilişkin tesbitlere ve açıklamalara yer vermeyen, davacının doğrudan sağlık muayenesine tabi tutulması suretiyle düzenlenen Sağlık Kurulu raporu hükme esas alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.