Danıştay 2. Daire E.2023/7041 K.2024/3914

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

. İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; savunma hakkının Anayasa ile güvence altına alındığı, bu doğrultuda disiplin mevzuatında da savunma alınmadan kamu görevlisine ceza verilemeyeceğinin açıkça düzenlendiği, dava konusu işlemin dayanağı olan Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13. maddesinde aile hekiminin sözleşmesinin feshedilebilmesinin, ilgilinin savunmasının uygun görülmemesine bağlandığı.

Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin açık hükmü uyarınca sözleşmenin feshini gerektiren fiilin davacıya tebliğiyle savunmasının alınması gerekirken, dosya içeriği ve Mahkemenin 14/11/2019 günlü ara kararına davalı idarece cevaben gönderilen 27/11/2019 havale tarihli dilekçeden, davacının savunması alınmaksızın sözleşmesinin feshi yoluna gidildiğinin görüldüğü, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : … Bölge İdare ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından, davacının Devlet memurluğundan çıkarılması yönündeki teklifin Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunda görüşüldüğü, bu nedenle davacının aile hekimliği sözleşmesinin feshine ilişkin işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, 19/03/2024 günlü ara kararına cevabının geldiği görülerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

MADDİ OLAY

Kütahya ili, Aslanapa ilçesi, … Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacı, hakkında disiplin soruşturması yürütüldüğünden ve neticede Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edildiğinden bahisle aile hekimliği sözleşmesinin usulsüz olarak feshedilmesine ilişkin Kütahya Valiliğinin … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

30/12/2010 günlü, 27801 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (Mülga) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin "Sözleşmenin yetkili merci tarafından sona erdirilmesi" başlıklı 13. maddesinde "Aşağıdaki hâllerde, sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimi ve aile sağlığı elemanının sözleşmesi, feshi gerektiren fiilin kişiye tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde alınan savunmalar uygun görülmediği takdirde, vali tarafından herhangi bir ihbar veya ikaza gerek duyulmadan sona erdirilir:

a) Aile hekimine kayıtlı kişi sayısının aralıksız iki aydan fazla süreyle (aylık yapılan üçüncü bildirimde) bin kişinin altına düşmesi.

b) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5) ve (7) numaralı alt bentlerinde yer alan şartlar ile bu Yönetmelikte belirtilen şartların taşınmadığının anlaşılması veya bu şartların sonradan kaybedilmesi.

c) 7 nci maddede belirtilen faaliyetlerde bulunulduğunun tespit edilmesi.

ç) Kurumundan aylıksız veya ücretsiz izinli sayılanlar hakkında, yüksek disiplin kurullarınca verilen Devlet memurluğundan çıkarma cezasına veya sözleşmenin sona erdirilmesine dair kararın valiliğe bildirilmesi.

d) Çalışanın kadrosu veya pozisyonundan istifa etmesi.

e) Mücbir sebepler hariç, özürsüz ve kesintisiz olarak on gün görev başında bulunulmaması.

f) Sağlık sebebiyle bir sözleşme döneminde yüzseksen günü aşan süreyle görevin ifa edilememesi.

g) Eczane veya medikal firmaları, beşerî ilaç firmaları veya özel sağlık kuruluşları gibi mesleği ile ilgili alanlarda faaliyet gösteren gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerinin temsilcileri ile etik dışı haksız çıkar ilişkisinde bulunulduğunun tespit edilmesi.

ğ) Menfaat karşılığında gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlendiğinin tespit edilmesi.

h) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde yer alan fiil ve hâllerin işlendiğinin tespit edilmesi.

ı) Gözaltına alınma, tutuklanma veya hükümlülük nedeniyle görevi başında bulunamama süresinin sekiz haftayı aşması.

(2) Birinci fıkranın (b), (ç), (g), (ğ) ve (h) bentlerine göre sözleşmesi sona erdirilenler, beş yıl süreyle yeniden

sözleşmeli olarak çalıştırılamaz. Birinci fıkranın (c), (d) ve (e) bentlerine göre sözleşmesi sona erdirilenler bir yıl süreyle, (f) bendine göre sözleşmesi sona erdirilenler ise sağlık durumunun görevin sürekli ifasına engel olmadığına dair sağlık kurulu raporu ibraz edilinceye kadar yeniden sözleşmeli olarak çalıştırılamazlar.

(3) Bu maddede yer alan fiillerin işlendiğinin sözleşme döneminden sonra öğrenilmesi veya sözleşme döneminde öğrenilse dahi başlatılan soruşturmanın ilgili sözleşme döneminden sonra aile hekimi veya aile sağlığı elemanının aleyhine sonuçlanması durumunda mevcut sözleşme sona erdirilir.

(4) Bakanlıkça bölgede çalışan aile hekimi sayısında değişiklik yapılması nedeniyle ihtiyaç duyulması hâlinde veya kayıtlı kişi sayısının iki aydan uzun süreyle bin kişinin altında seyretmesi nedeniyle sözleşmesi sona erdirilen aile hekimi yerine sözleşme yapılan aile hekimi hakkında, birinci fıkranın (a) bendi hükmü sözleşme tarihini takip eden birinci yılın sonundan itibaren uygulanır.

(5) Birinci fıkranın (g) ve (h) bentlerine münhasır olmak üzere, aile hekimliği hizmetlerinin gerektirdiği hâllerde, görevi başında kalmasında sakınca görülen aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, Sağlık Bakanı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı, vali, Bakanlık sağlık denetçileri veya Türkiye Halk Sağlığı Kurumu sağlık denetçileri tarafından en fazla iki aya kadar sözleşmeleri askıya alınmak suretiyle görevden uzaklaştırılabilir.

Bu süre içinde tamamlanacak idari soruşturma neticesinde ilgililerin anılan bentlerde yer alan fiilleri işledikleri sabit görülür ise sözleşmeleri sona erdirilir, aksi hâlde ilgililer görevlerine iade edilir.

Sözleşmenin askıda olduğu süre zarfında, müdürlükçe pozisyona geçici görevlendirme yapılır ve sözleşmeli aile hekimi ile görevlendirilen aile hekimine 17 nci maddeye göre, sözleşmeli aile sağlığı elemanı ve görevlendirilen aile sağlığı elemanına ise 20 nci maddeye göre ödeme yapılır.

(6) Bu maddede yer alan fiillerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren en geç iki ay içinde gerekli işlem başlatılarak takip eden altı ay içerisinde sonuçlandırılır. Belirtilen fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde sözleşme feshedilmediği takdirde fesih yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlem dosyası incelendiğinde, davacı hakkında "Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte yardım etmek" suçundan kamu davası açıldığının davalı İdarece öğrenilmesi üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonunda davacı hakkında Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (E) bendinin (l) fıkrası uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasının uygulanması yönünde getirilen muhakkik teklifinin değerlendirilmesi için soruşturma dosyasının Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sunulduğu, bu nedenle de davalı Kütahya Valiliğince davacının aile hekimliği hizmet sözleşmesinin usulsüz olarak feshedilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava dosyasının temyiz yoluyla Dairemize gönderilmesi üzerine 19/03/2024 günlü, E:2023/7041 sayılı ara kararı ile davacı ve davalı İdareden, davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonunda davacıya Devlet memurluğundan çıkarma cezası yahut başka bir disiplin cezası verilip verilmediğinin, verilmiş ise bu işleme karşı açılmış bir dava olup olmadığının sorulmasına ve bu hususa ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Davalı İdarece anılan ara kararının gereği olarak sunulan 13/06/2024 günlü cevabın ekinde yer alan klasör incelendiğinde; davacının silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte yardım etmek suçundan yargılandığı davada. Ağır Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla beraatine karar verildiği, bu karara karşı yapılan isninaf başvurusunun. Bölge Adliye Mahkemesi ...

Ceza Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla esastan reddine karar verildiği ve kararın temyiz edilmeden kesinleştiği, davacı hakkında verilen beraat kararı kesinleşmiş olduğundan görevden uzaklaştırma kararı kaldırılarak 04/10/2023 tarihinde Tavşanlı Doç. Dr. Mustafa Kalemli Devlet Hastanesinde göreve başlatıldığı, Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesine ilişkin olarak da herhangi bir işlem tesis edilmediğinin belirtildiği görülmektedir.

İdari işlemler, kamu yararının sağlanması amacını taşıdıklarından, kendilerinden önce var olan ve nesnel hukuk kurallarınca belirlenmiş bulunan bir nedene dayanmak zorundadırlar.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği'nin yukarıda anılan 13. maddesinde aile hekimliği çalışanlarının sözleşmelerinin sona erdirilmesine ilişkin nedenler tahdidi olarak sayılmış olduğu halde davalı İdarece davacının aile hekimliği hizmet sözleşmesi sona erdirilirken, 13. maddede belirtilen nedenlerden herhangi birine dayanılmamış; davacının sözleşmesi,

Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziyesinin teklif edildiğinden bahisle usulsüz olarak feshedilmiş, dava konusu işlem tarihinden sonra ise işleme gerekçe olarak gösterilen "Davacı hakkında Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (E) bendinin (l) fıkrası uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasının uygulanması yönünde getirilen muhakkik teklifinin değerlendirilmesi için soruşturma dosyasının Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sunulması" durumu ortadan kalktığından, davacı Sağlık Bakanlığı tarafından Devlet hastanesindeki görevine başlatılmıştır.

Bu durumda; yasal dayanağı bulunmayan sözleşme feshine dair işleme gerekçe olarak gösterilen "Devlet memurluğundan çıkarılması yönünde getirilen teklifin Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna bildirilmesi" yönündeki maddi olayın da ortadan kalktığı anlaşılmakla, dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık, işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Usul ve yasaya uygun olan … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının aynen onanması gerektiği oyuyla Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.