Danıştay 2. Daire E.2023/7141 K.2024/4314

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dışı M.C.'nin davacının yerleştirildiği aile sağlığı birimine yerleşmesi gerektiği iddiasıyla açtığı davada Mahkemece verilen E:... sayılı yürütmenin durdurulması kararına istinaden davalı idarece Mahkemenin mezkur kararı çerçevesinde dava dışı Dr. M.C.'nin ...

Aile Sağlığı Merkezine sözleşmeli aile hekimi olarak yerleştirildiği ve anılan ile aile hekimliği sözleşmesinin imzalandığı; davalı idarece kanunun emredici hükmünün yerine getirilmesine yönelik olarak, Mahkemenin E:... sayılı dosyasında verilen yürütmenin durdurulmasına dair kararına istinaden davacının sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, M.C.'nin aynı aile hekimliği birimine yerleştirilmesi istemiyle açtığı davadan haberi olmadan tüm özverisi ile çalıştığı, sözleşmesinin feshedilmesiyle birlikte büyük bir mağduriyet yaşadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Afyonkarahisar ili, ... ilçesi, Merkez Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacı, yargı kararının uygulanması amacıyla sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin... günlü, ... sayılı Afyonkarahisar Valiliği işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır. İşlem dosyası incelendiğinde; davacının aile hekimliği sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin işlemin vali adına vali yardımcısı tarafından imzalandığı görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 3. maddesinde illerin idaresinin yetki genişliği esasına dayandığı. 4. maddesinde il genel idaresinin başının vali olduğu, bakanlıkların kuruluş mevzuatına göre illerde lüzumu kadar teşkilat bulunacağı, bu teşkilatın her birinin başında bulunanların il idare şube başkanları olduğu.

5. maddesinde, illerde valilerin tayin ve tesbit ettiği işlerde yardımcılığını ve valinin bulunmadığı zamanlarda vekilliğini yapmak üzere vali muavinlerinin bulunacağı ve valiliğin yazı işlerinin düzenlenmesinden vali muavininin sorumlu olduğu.

9. maddesinde, valinin ilde cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası olduğu, valilerin bu sıfatla ilin genel idaresinden Cumhurbaşkanına karşı sorumlu oldukları, Bakanlıklar ve tüzel kişiliği haiz genel müdürlüklerin, il genel idare teşkilatına ait bütün işleri doğrudan doğruya valiliklere yazacakları, valiliklerin de illere ait işler için ilgili bakanlık veya tüzel kişiliği haiz genel müdürlüklerle doğrudan doğruya muharebede bulunacakları, ancak valilerin hesabata ve teknik hususlara ait işlerde idare şube başkanlarına vali adına imza yetkisi verebilecekleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her idari merciin idare adına irade açıklama yetkisi olmayıp, İdare adına irade açıklayabilecek olan idari mercilerin sayısı belirli ve sınırlıdır. Buna göre merkezi idarede idare adına irade açıklamaya yetkili makamlar; Cumhurbaşkanı ve bakanlar, taşra teşkilatında ise yetki genişliği ilkesi nedeniyle valilerdir.

Diğer yandan, kamu hukukunda bir makama verilen yetkinin, aksine bir hüküm bulunmadıkça o makam tarafından kullanılacağı açık olup, bir makamın yetkisinin başka bir makama devredilebilmesi için mevzuatla yetkili kılınması gerekeceği tartışmasızdır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında; illerde merkezi idare adına irade açıklamaya tek yetkili vali olduğundan ve aile hekimliği mevzuatında aile hekimliği çalışanlarının sözleşmelerinin sona erdirilmesine ilişkin işlemler konusunda herhangi bir makama yetki devri yapılmadığı açık olduğundan, vali adına vali yardımcısı imzası ile tesis edilen davacının sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinin dayanağı olan 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 8/2 maddesinde yer alan ''...sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…'' ibaresi, Anayasa Mahkemesince verilen 21/06/2022 günlü, E:2022/43, K:2022/81 sayılı kararla; Anayasa’ya aykırı olduğundan iptaline, iptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş olup, bu karar uyarınca, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 8/2 maddesinde yer alan ''...sözleşmenin feshini gerektiren nedenler,…'' ibaresi, anılan Kanun maddesinden kaldırılmıştır.

5258 sayılı Kanun'un 3. maddesine, 15/07/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7456 sayılı Kanun'un 13. maddesi ile "Sözleşmeli aile hekimleri ve sözleşmeli diş hekimleri ile aile sağlığı çalışanları hakkında uygulanacak disiplin cezalarında bu Kanun ile ilgili düzenlemeler dışında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili maddelerine göre işlem yapılır." fıkrası eklenmiş;

28/07/2023 günlü, 7432 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla 29/07/2023 günlü, 32263 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'le, 30/06/2021 günlü, 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 10. maddesinde düzenlenen sözleşmenin feshine ilişkin kural değiştirilmiş; 11. maddesinde düzenlenen sözleşmenin ihtaren sona erdirilmesi ve Yönetmelik'in ekinde yer alan Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetveli yürürlükten kaldırılmıştır.

Sözleşmenin feshine ilişkin olan dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki mevcut bulunan mevzuatın, yukarıda aktarılan hukuksal gelişme uyarınca uygulanması mümkün bulunmamaktadır.

Bu durumda, yasal dayanağı kalmayan yönetmelik hükmü kapsamında işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmediğinden; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına gerekçesi yönünden katılmıyorum.